İtalya-Roma, Museo Pietro Canonice: İzmir Atatürk Anıtı Modeli / Rölyefi İtalya-Roma, Museo Pietro Canonice: İzmir Atatürk Anıtı Modeli / Rölyefi Pietro Canonica, İtalyan heykeltıraş, ressam ve bestecidir. Torino Albertina Güzel Sanatlar Akademisi’nde heykeltıraşlık eğitimi aldı. 1929’da İtalya Akademisi’ne seçildi. Başarılı sanat yaşamı nedeniyle 1950’de İtalya Parlamentosu’na ömür boyu senatör seçilen Pietro Canonica, 8 Haziran 1959’da Roma’da hayatını kaybetti. Uluslararası üne sahip bir heykeltıraş olan Canonica, Cumhuriyet’in ilk yıllarında Türkiye’de gerçekleştirdiği büyük çaplı mermer ve bronz heykeller ile Türk sanat tarihinde iz bırakmıştır. Türkiye’deki çalışmaları; Ankara Etnografya Müzesi önündeki “Atlı Atatürk Anıtı” (29 Ekim 1927), Ankara Sıhhiye Zafer Meydanı’ndaki “Mareşal Atatürk Anıtı” (04 Kasım 1927), İstanbul Taksim ‘deki “Cumhuriyet Anıtı” (08 Ağustos 1928)” ve İzmir’deki “İzmir Atatürk Anıtı” (27 Haziran 1932) ile Atatürk büstleridir.(1927-1928)[1] Sanatçının Roma’daki evi ve atölyesi, ölümünden sonra, 1961 yılında müzeye dönüştürülmüştür. “Viale Pietro Canonica, 2, 00197 Roma RM, İtalya” adresindeki müzenin giriş cephesinin önünde bir Alp askerini ve katırını tasvir eden bronz heykeller; zemin ve alt katlarda Pietro Canonica’nın kopyaları ve orijinalleri de dahil olmak üzere eserlerinin ile eskizlerinin sergilendiği odalar vardır. [2] İçinde sanat merkezi ve kafelerin bulunduğu Roma-Villa Borgese park içindeki “Museo Pietro Canonice” içinde; sanatçının Ankara’da yaptığı Atatürk Büstü, İzmir Atatürk Anıtı ve Taksim Atatürk Anıtı (Anıtın Kurtuluş Savaşı kısmı) model/rölyeflerine esas çalışmaları yer alıyor.[3] İtalya’nın başkenti Roma’daki “Museo Pietro Canonice” ve sanatçının bu çalışmaları içinde yer alan İzmir Atatürk Anıtı 1932): Pietro Canonica Müzesi’ndeki İzmir Atatürk Anıtı’nın orijinal eserin kaidesinin rölyefleri. (Tip: Heykel, Yıl: 1932, Malzeme ve teknik: Bronz kaplı alçı, Envanter: env. C.472nin modeli)[4] Pietro Canonica Müzesi’ndeki İzmir Atatürk Anıtı kaidesinin sol yanı[5] Pietro Canonica Müzesi’ndeki İzmir Atatürk Anıtı kaidesinin sağ yanı[6] Kİzmir Atatürk Anıtı: İzmir Cumhuriyet Meydanı’na Millî Mücadele’yi temsil etmek üzere 1932’de dikildi. İzmir valiliği ve belediye tarafından heykeltıraş Pietro Canonica’ya yaptırıldı. Koyu kırmızı renkli Afyonkarahisar mermerinden bir kaide ve Atatürk’ün atlı bronz heykelinden oluşur. Kaidenin üç cephesinde Kurtuluş Savaşı ve zafer konulu bronz kabartma vardır. 27 Temmuz 1932’de açılan anıtın kaidesi, mimar Asım Kömürcü tarafından hazırlandı. Heykel ise Roma’da yapılıp İzmir’e getirildi.[7] Kaide yapımı için 40.000 TL, heykel ve rölyefler için 150.000 TL, meydan düzenlemesi için 50.000 TL olmak üzere toplam 240.000 TL’ye mal oldu. Atatürk heykeli, dikdörtgen prizma şeklindeki kaidenin üzerindedir. Anıtta Atatürk, mareşal üniformasıyla ve savaş yöneten kumandan kimliği ile betimlenmiştir. Sol eliyle atın dizginlerini tutmakta, sağ kolu yere paralel olarak ileri doğru uzanmış işaret parmağı ile Akdeniz’i göstermektedir. Bu duruş, Atatürk’ün “Ordular ilk hedefiniz Akdeniz’dir ileri!” emrini verdiği anı simgelemektedir. Kaidenin üç cephesinde, yan cephelerin yarısını, ön cepheyi tümüyle kaplayan Kurtuluş Savaşı ve zafer konulu bronz kabartma yer almaktadır. Ön yüzde, Kurtuluş Savaşı’na katılan kahraman kadın ve askerlerimiz betimlenmiştir. Ön düzlemde ay yıldızlı bayrağı taşıyan beli hançerli kahraman bir köylü kızı İzmir yolunda ilerlerken görülmektedir. Ön Cephede, bronz harflerle: ”ORDULAR İLK HEDEFİNİZ AKDENİZ’DİR, İLERİ! BAŞKUMANDAN GAZİ MUSTAFA KEMAL, EYLÜL 1922”, Ön cephedeki rölyefin altında: ”BÜYÜK KURTARICIYA İZMİR‘İN MİNNET VE ŞÜKRANI, KURTULUŞ: 9 EYLÜL” yazılıdır. Kaidenin sağ yan kısmında bulunan kabartma Kemalpaşa yolunda Belkahve mevkiinden ordunun İzmir’e yürüyüşünü gösteriyor. Bu sahnede, başkumandan, Belkahve mevkiindeki asırlık çınar ağacı altındaki çeşmeden avuçlarıyla su içmekte ve dört asker bir topu iple dağın tepesine çıkarmaya çalışmaktadır. Ayrıca silâh yüklü bir kağnı ve uzaktan İzmir Körfezi görünüyor. Kaidenin sol yanındaki kabartmada, Türk ordusunun İzmir’e girişinin halkta uyandırdığı sevinç betimlenmiştir. Kabartmanın ayrıntılarına bakıldığında İzmir halkı ve askerlerin kavuşmasının yarattığı sevincin başarıyla verildiği görülür. Tüfeğini havaya kaldırmış bir Türk askeri ve cepheden dönen oğluna sarılmış bir ihtiyar, savaştan dönen babalarını kucaklamaya koşan çocuklar, Asker oğlunu kavuşmanın sevinciyle kollarını havaya kaldırmış başı örtülü kadın bu ayrıntılardan bazılarıdır.[8] Madeni Para Görseli[9] İzmir, Atatürk Anıtı[10] [1]tr.wikipedia.org, “Pietro Canonica”, erişim: 16.09.2024 [2]it.wikipedia.org, “Museo Canonica”, “Pietro Canonica”, erişim: 16.09.2024 [3]Positive Hour with İclal Margariti, “Roma’da Atatürk’le karşılaşmak-Roma”, 29 Ağustos 2020, erişim: 16.09.2024 [4] GÖRSEL:MUSEO PİETRO CANONİCA VE VİLLA BORGHESE, “museocanonica.it, “The taking of Smyrna – Monument to Kemal Ataturk” [5] GÖRSEL: DAILYMOTION, dailymotion.com, “Roma’daki Canonica Müzesi Milli Mücadele dönemi eserlerine ev sahipliği yapıyor” [6] GÖRSEL: DAILYMOTION, dailymotion.com, a.g.video [7]Vikipedi, “İzmir Atatürk Anıtı”, erişim: 18.09.2024 [8]İşte Atatürk, “Atatürk Anıtı, İzmir”, erişim: 18.09.2024 [9] Madeni Para Görseli: cumhuriyetparalari.com, “Pietro Canonica”, 29.10.2023, erişim:26.09.2024 [10]Görsel: Kent Yaşam, Alahattin Gürırmak “Atatürk heykelinin rölyefindeki askerin koluna ne oldu?”, 03.10.2016, erişim: 18.09.2024
Hollanda Krallığı Pullarında Atatürk HOLLANDA PULLARINDA ATATÜRK Hollanda, 2023: Atatürk (Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. Yılı)[1] Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. Yılı anısına, Bülent Türker’in kurucu başkanı olduğu Altın Lale Vakfı tarafından bastırılmıştır.[2] [1]NHABER.NL, “Hollanda’da 2023, Cumhuriyetimizin 100. Yılı Pulu Bastırıldı”, 27.10.2023, erişim: 05.06.2025 [2]Hollanda Postası (hollandapostasi.com), “Hollanda’da Cumhuriyetimizzin Atatürk Pulu Bastırıldı”, erişim: 09.06.2025
Ürdün-Salt Türk Şehitliği: Atatürk Rölyefi Ürdün-Salt, Salt Türk Şehitliği: Atatürk Rölyefi Atatürk rölyefi, Ürdün’ün başkenti Amman’ın batısında yer alan “Salt” kentinde bulunan Türk Şehitliği’ndedir. Salt Türk Şehitliği, Ürdün’ün başkenti “Amman’ın 30 km. kuzeybatısında yer alan Salt kasabası merkezinin 500 metre kuzeybatısındaki Salt Şehir Mezarlığı’nın bir bölümünde, eskiden Türk birliğinin karargâhının bulunduğu yerdedir. Birinci Dünya Savaşı esnasında, Türk subay, astsubay, erbaş ve erlerinden şehit olan yaklaşık 300 Türk askeri yatmaktadır. Salt Türk Şehitliği’nin yapımına, şehit düşen Türk askerlerinin naaşlarının Salt Kalesi yakınında bir mağara içinde gömülü olduklarının 1973 yılında öğrenilmesi üzerine başlamış, 1989 yılında Şehitlik Anıtı inşa edilmiş ve geçen süre içinde peyderpey yapılan çalışmalarla bugünkü haline gelmiştir.” [1] Ürdün, Salt – Salt Türk Şehitliği ve Atatürk’ün Rölyefi[2] Şehitlikteki Atatürk rölyefi 1998 yılında yapılmıştır.[3] Atatürk’ün, Ürdün – Salt Türk Şehitliği’ndeki rölyefine esas Kocatepe fotoğrafı, Afyonkarahisar’da bulunan ve Atatürk’ün Büyük Taarruz’u sevk ve idare ettiği Kocatepe’de çekilmiştir. Başkomutan Mustafa Kemal Paşa bu fotoğrafında, 26 Ağustos 1922’de Genelkurmay karargâhında taarruzu izlerken tek başına ve kayalıklar arasında sol elinin başparmağı dudaklarında düşünceli bir şekilde dolaşmaktadır. Fotoğraf, Türk ordusunun resmi fotoğrafçısı Etem Hamdi Tem tarafından çekilmiştir. Şehitlik yerleşkesi duvarındaki Atatürk rölyefinin sağında ve solunda Türkiye ve Ürdün bayrakları, üstünde de Atatürk’ün “Yurtta Barış, Dünyada Barış” özlü sözü yazılıdır. Şehitlikte bir müze de vardır. Müzede Ürdün kralı Abdulah’ın 1937 yılında Atatürk’ün konuğu olarak geldiği Türkiye ziyareti sırasında Atatürk ile birlikte çekilmiş fotoğrafı ve altında da Atatürk’ün dış siyasete yönelik “Dışişlerinde dürüst ve açık olan siyasetimiz özellikle, barış düşüncesine dayanır” özlü sözü Türkçe ve İngilizce olarak yazılıdır. Ürdün, Salt – Salt Türk Şehitliği Müzesi, Atatürk ve Kral Abdullah Fotoğrafı[4] [1]T.C. Amman Büyükelçiliği, “Salt Türk Şehitliği”, 02.11.2023, erişim: 26.12.2024 [2]Görseller: AA, “Ürdün’de Kur’an-ı Kerim’in susmadığı ‘Salt Türk Şehitliği’/ Fotoğraflar”, 21.02.2017 [3] T.C. Amman Büyükelçiliği’nden 16.01.2025 tarihinde e-posta ile alınan bilgi. [4]Atatürk ve Kral Abdullah Görseli: Google Haritalar, “صرح الشهداء الاتراك Salt Türk Şehitliğ”, Hassan Ibrahim, Fotoğraf – Haz 2023, erişim: 26.12.2024
Ürdün-Salt Türk Şehitliği Müzesi: Atatürk’ün Ürdün Emiri Abdullah İle Birlikte Fotoğrafı Ürdün-Salt, Türk Şehitliği Müzesi: Atatürk’ün Ürdün Emiri Abdullah İle Birlikte Fotoğrafı Atatürk’ün bu fotoğrafı, Ürdün’ün başkenti Amman’ın batısında yer alan “Salt” kentinde bulunan Türk Şehitliği’ndeki müzededir. Ürdün, Salt Türk Şehitliği Müzesi, Atatürk ve Kral Abdullah Fotoğrafı[1] Salt Türk Şehitliği, Ürdün’ün başkenti “Amman’ın 30 km. kuzeybatısında yer alan Salt kasabası merkezinin 500 metre kuzeybatısındaki Salt Şehir Mezarlığı’nın bir bölümünde, eskiden Türk birliğinin karargâhının bulunduğu yerdedir. Birinci Dünya Savaşı esnasında, Türk subay, astsubay, erbaş ve erlerinden şehit olan yaklaşık 300 Türk askeri yatmaktadır. Salt Türk Şehitliği’nin yapımına, şehit düşen Türk askerlerinin naaşlarının Salt Kalesi yakınında bir mağara içinde gömülü olduklarının 1973 yılında öğrenilmesi üzerine başlamış, 1989 yılında Şehitlik Anıtı inşa edilmiş ve geçen süre içinde peyderpey yapılan çalışmalarla bugünkü haline gelmiştir.” [2] Ürdün, Salt Türk Şehitliği ve Atatürk’ün Fotoğrafı[3] Şehitlikte bir müzenin açılışı, dönemin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün 02 Aralık 2009 tarihli Ürdün ziyareti sırasında yapılmıştır. Müzede Ürdün kralı Abdullah’ın 1937 yılında Atatürk’ün konuğu olarak geldiği Türkiye ziyareti sırasında Atatürk ile birlikte çekilmiş fotoğrafı ve altında da Atatürk’ün dış siyasete yönelik “Dışişlerinde dürüst ve açık olan siyasetimiz özellikle, barış düşüncesine dayanır” özlü sözü Türkçe ve İngilizce olarak yazılıdır. Mustafa Kemal Atatürk Ürdün Kralı Abdullah ile Ertuğrul Yatı’nda.(05.06.1937)[4] Atatürk’ün, Ürdün – Salt Türk Şehitliği’nde bir de rölyefi vardır. Rölyefe esas Kocatepe fotoğrafı, Afyonkarahisar’da bulunan ve Atatürk’ün Büyük Taarruz’u sevk ve idare ettiği Kocatepe’de çekilmiştir. Başkomutan Mustafa Kemal Paşa bu fotoğrafında, 26 Ağustos 1922’de Genelkurmay karargâhında taarruzu izlerken tek başına ve kayalıklar arasında sol elinin başparmağı dudaklarında düşünceli bir şekilde dolaşmaktadır. Fotoğraf, Türk ordusunun resmi fotoğrafçısı Etem Hamdi Tem tarafından çekilmiştir. Şehitlik yerleşkesi duvarındaki Atatürk rölyefinin sağında ve solunda Türkiye ve Ürdün bayrakları, üstünde de Atatürk’ün “Yurtta Barış, Dünyada Barış” özlü sözü yazılıdır. Ürdün, Salt Türk Şehitliği, Atatürk Rölyefi[5] [1]Atatürk ve Kral Abdullah Görseli: Google Haritalar, “صرح الشهداء الاتراك Salt Türk Şehitliğ”, Hassan Ibrahim, Fotoğraf – Haz 2023, erişim: 26.12.2024 [2]T.C. Amman Büyükelçiliği, “Salt Türk Şehitliği”, 02.11.2023, erişim: 26.12.2024 [3] Görseller:AA, “Ürdün’de Kur’an-ı Kerim’in susmadığı ‘Salt Türk Şehitliği’/ Fotoğraflar”, 21.02.2017, erişim: 26.12.2024 [4]Fotoğraf: İşte Atatürk, “Atatürk’ün Kronolojik Fotoğrafları / Haziran 1937”, erişim: 26.12.2024 [5]Görseller: AA, “Ürdün’de Kur’an-ı Kerim’in susmadığı ‘Salt Türk Şehitliği’/ Fotoğraflar”, 21.02.2017, erişim: 26.12.2024
Kanada-Halifax, Canadian Museum of Immigration at Pier 21: Atatürk Anıtı Kanada-Halifax, Canadian Museum of Immigration at Pier 21: Atatürk Anıtı Bu anıta, bazı kaynaklarda “Çanakkale Anıtı” ya da “Gelibolu Anıtı” da denilmektedir. Google Maps ve Mapcarta’da ise “Halifax Atatürk Memorial“ (Halifax Atatürk Anıtı) olarak yer almıştır. Atatürk Anıtı, Kanada’nın Nova Scotia eyaletinin başkenti Halifax’ta bulunan, Kanada’ya Halifax üzerinden giriş yapmış göçmen toplumlar anısına kurulan Halifax Pier 21 Göçmen Müzesi’nin bahçesindedir. 21 Mayıs 2016’da düzenlenen bir törenle açılan anıt, I. Dünya Savaşı sırasında Çanakkale Savaşlarında birbirlerine karşı savaşan Türk ve Kanadalı askerlerin ortak anısına yapıldı.[1] Türk toplumunun girişimiyle hazırlanan ve granitten yapılmış anıt, İki ton ağırlığında, 165x65x50 santimetre ebatlarındadır. Anıtın açılışı törenine Türkiye’nin Halifax Fahri Başkonsolosu Ali Vehbi Çınar ve kentteki Türk toplumunun temsilcileri katıldı. Tören Çanakkale şehitleri için saygı duruşu ile başladı. Törende, İstiklal Marşı ve Kanada milli marşının ardından Çanakkale Türküsü seslendirildi. Anıtın açılış kurdelesini, aynı zamanda Halifax milletvekili olan Kanada Federal Parlamentosu Başkanı Geoff Regan ile Türkiye’nin Ottawa Büyükelçisi Selçuk Ünal kesti. Türk milletinin tarihin küllerinden çıkarak İstiklal Savaşı’nı kazandığını anlatan Büyükelçi Ünal, “Birlikte yaşadığımız tarih bizleri bölmedi, birleştirdi. Tarih sayfalarında, tarihin bu sayfasının bir örneği daha yoktur.” dedi. Regan da I. Dünya Savaşı’na katılmış Kanada ve Türkiye’nin dostluk ilişkilerini geliştirmekte olduğunu söyledi. Reagan, “Geçmişin hatıraları iki halkı birleştiriyor. Modern Türkiye ile Kanada bugün NATO içinde önemli iki müttefik.” diye konuştu. Açılışa ayrıca Halifax Belediye Başkan Vekili Matt Whitman, Eyalet Göçmen Bakanı Lena Metlege Diab, Eyalet Kültür Bakanı Tony Ince ve anıta yeri sağlayan Halifax Uluslararası Liman İdaresinin Genel Müdürü Krista Dempsey de katılarak konuşma yaptılar. Anıtta Türk ve Kanada bayrakları ile askerlerin Çanakkale’deki ortak tarihini anlatan ifadeler ve Atatürk’ün Anzak anneleri için söylediği sözler yer almaktadır.[2] Anıtta İngilizce olarak şunlar yazılıdır: LEST WE FORGET A TRIBUTE TO ALL FALLEN SOLDIERS IN GALLIPOLI, CANAKKALE FOR TURNING THE TRAGEDIES OF WAR INTO FRIENDSHIP AMONG ALL THOSE NATIONS WHO NEVER FORGET THE PAST, BUT EMBRACE THE FUTURE FOR PEACE “THOSE HEROES WHO SHED THEIR BLOOD AND LOST THEIR LIVES… YOU ARE NOW LYING IN THE SOIL OF A FRIENDLY COUNTRY THEREFORE, REST IN PEACE. THERE IS NO DIFFERENCE BETWEEN THE JOHNNIES AND THE MEHMETS TO US WHERE THEY LIE SIDE BY SIDE HERE IN THIS COUNTRY OF OURS… YOU, THE MOTHERS WHO SENT THEIR SONS FROM FAR AWAY COUNTRIES, WIPE AWAY YOUR TEARS: YOUR SONS ARE NOW LYING IN OUR BOSOM AND ARE IN PEACE. AFTER HAVING LOST THEIR LIVES ON THIS LAND, THEY BECOME OUR SONS AS WELL.” MUSTAFA KEMAL ATATÜRK FIRST PRESIDENT OF THE REPUBLIC OF TURKEY FROM HIS 1934 SPEECH ADDRESSED TO ALL MOTHERS OF THE SOLDIERS INCLUDING CANADIANS WHO DIED IN ÇANAKKALE (UNUTMAYACAĞIZ GEÇMİŞİ ASLA UNUTMAYAN, GELECEĞİ BARIŞ İÇİN KUCAKLAYAN TÜM MİLLETLER ARASINDA SAVAŞIN TRAJEDİLERİNİ DOSTLUĞA DÖNÜŞTÜRMEK İÇİN ÇANAKKALE, GALLİPOLİ’DEKİ TÜM ŞEHİT ASKERLERE BİR SAYGI “BU MEMLEKETİN TOPRAKLARI ÜSTÜNDE KANLARINI DÖKEN KAHRAMANLAR! BURADA BİR DOST VATANIN TOPRAĞINDASINIZ. HUZUR VE SÜKÛN İÇİNDE UYUYUNUZ. SİZLER, MEHMETÇİKLERLE YANYANA, KOYUN KOYUNASINIZ. UZAK DİYARLARDAN EVLATLARINI HARBE GÖNDEREN ANALAR! GÖZYAŞLARINIZI DİNDİRİNİZ. EVLATLARINIZ, BİZİM BAĞRIMIZDADIR. HUZUR İÇİNDEDİRLER VE HUZUR İÇİNDE RAHAT RAHAT UYUYACAKLARDIR. ONLAR, BU TOPRAKTA CANLARINI VERDİKTEN SONRA, ARTIK BİZİM EVLATLARIMIZ OLMUŞLARDIR.” MUSTAFA KEMAL ATATÜRK, TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN İLK CUMHURBAŞKANI 1934’TE ÇANAKKALE’DE ÖLEN KANADALILAR DAHİL TÜM ASKER ANNELERİNE HİTAP EDEN KONUŞMASINDAN) Atatürk’ün bu anıtta da yer alaln, Birinci Birinci Dünya Savaşı sırasında Britanya İmparatorluğu’nun ordusunda savaşan Avustralyalı ve Yeni Zelandalı askerlerden oluşan kolordu (Australian and New Zealand Army Corps / ANZAC) askerlerinden Çanakkale Savaşlarında Gelibolu’da yaşamını yitirenlerin annelerine seslenişindeki sözlerinin kaynağı, Atatürk döneminin İçişleri Bakanlarından Şükrü Kaya’dır. Şükrü Kaya bu sözleri, Atatürk’ün bizzat yazıp kendisine verdiğini söylemiştir. Atatürk’ün sözlerinin aslı ile yabancı dil çevirileri arasında ise bu anıtta da görüldüğü üzere fark vardır. Fark; yabancı dildeki çevirilere sözlerin aslında olmayan “bizim için Johnnyler ile Mehmetler arasında bir fark yoktur” (There is no difference between the Johnnies and the Mehmets to us) tümcesinin fazladan eklenmiş olmasıdır. (Ayrıntılı bilgi için lütfen tıklayınız) KANADA, Halifax, Atatürk Anıtı[3] [1]Hürriyet Daily News, “Kanada’da inşa edilen Gelibolu Anıtı”, 21 Mayıs 2016, erişim: 20.11.2024 [2]AA, Muhabir: Seyit Aydoğan “Kanada’ya Çanakkale Anıtı dikildi”, 22.05.2016, erişim: 20.11.2024 [3]Görseller: HMdb.org, THE HISTORICAL MARKER DATABASE, “ Photographed by Rev. Ronald Irick, June 23, 2022”, erişim: 20.11.2024
Azerbaycan-Dağlık Karabağ, Şuşa: Atatürk Caddesi Azerbaycan-Dağlık Karabağ, Şuşa: Atatürk Caddesi Şuşa küçəsi (Atatürk Caddesi), Azerbaycan’ın 66 ilçesinden birisi ve Karabağ Ekonomik Bölgesi’ne ait olan Shusha’daki bir yoldur. Şuşa Atatürk küçəsi (Atatürk Caddesi) Vaftizci Yahya Kilisesi (hristiyan – ermeni_apostolik) yakınındadır.[1],[2] Toplam mesafesi 1,55 km’dir. (5.078,37 fit) [1]Streets of Azerbaijan, “Ataturk, Shusha (Şuşa)”, erişim: 04.06.2025 [2]Streets of Azerbaijan, “Ataturk, Shusha (Şuşa)”, erişim: 04.06.2025
Avustralya-Melbourne, Australien-Turkish Friendnship Memorial (Avustralya Türkiye Dostluk Anıtı): Atatürk’ün Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi Avustralya-Melbourne, Australien-Turkish Friendnship Memorial (Avustralya Türkiye Dostluk Anıtı): Atatürk’ün Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi Atatürk’ün “Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi”, Avustralya’nın Victoria eyaletinin başkenti Melbourne’de bulunan “Australian Turkish Friendship Memorial” (Avustralya-Türkiye Dostluk Anıtında) yazılıdır. Avustralya Türk Dostluk Anıtı, bir savaş anıtıdır.] Anzak Günü’nün yüzüncü yıl dönümü anısına ve Avustralya-Türk ilişkilerine bir saygı duruşu olarak yapılmıştır. Victoria RSL’nin Türk Alt Şubesi tarafından heykeltıraş Matthew Harding’e yaptırılmış ve finansmanı Avustralya eyalet ve federal kaynaklarından sağlanmıştır. Anıt, iç içe geçmiş deniz sınıfı paslanmaz çelikten yapılmış hilal şeklinde filigran bir çelenktir. Dokuma çelik telleri, çatışmada ölen askerleri sembolize eder. Çelengin önünde, açık renkli granitten elle oyulmuş, geleceği ve dostluğu simgeleyen Avustralya casuarina ve Türk çam kozalağından esinlenerek yapılmış iki tohum kabuğu bulunur. “Çam iğneleri” bakırdan oyulmuştur ve askerlerden ve ailelerinden oyulmuş alıntılar içerir. Platformda mavi taş çakılından yapılmış bir mozaik vardır. [1] Avustralya ile Türkiye arasındaki yakın ilişkiyi anmakta olan anıt 3,8 metre yüksekliğindedir. 13 Nisan 2015’te, Gelibolu çıkarmalarının 100. yıl dönümünde açılmıştır. Anıt tabanında Mustafa Kemal Atatürk’ün ünlü uzlaşma sözleri yazılıdır. Atatürk’ün Çanakkale Savaşllarında Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişindeki bu sözler şöyledir: Front Inscription Those heroes that shed their blood and lost their lives … You are now lying in the soil of a friendly country. Therefore rest in peace. There is no difference between the Johnnies and Mehmets to us where they lie side by side …. You, the mothers, who sent their sons from far away countries. Wipe away your tears, your sons are now lying in our bosom and are in peace. After having lost their lives they are now our sons as well. Mustafa Kemal Ataturk 1934[2] Türkçesi: “Bu memlekette kanlarını döken kahramanlar! Burada bir dost vatanın toprağındasınız. Huzur içinde uyuyunuz. Sizler Mehmetçikle yan yana koyun koyunasınız… Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı siliniz. Evlatlarınız bizim bağrımızdadır. Huzur içindedirler. Onlar bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlatlarımız olmuşlardır.” Mustafa Kemal Atatürk – 1934 Atatürk’ün ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki sözlerin kaynağı, Atatürk döneminin İçişleri Bakanlarından Şükrü Kaya’dır. Şükrü Kaya bu sözleri, Atatürk’ün bizzat yazıp kendisine verdiğini söylemiştir. Atatürk’ün sözlerinin aslı ile yabancı dil çevirileri arasında ise fark vardır. Fark; yabancı dildeki çevirilere sözlerin aslında olmayan “bizim için Johnnyler ile Mehmetler arasında bir fark yoktur” (There is no difference between the Johnnies and the Mehmets to us / Il n’y a pas de différence entre les Johnnies et les Mehmets qui reposent côte à côte dans ce pays qui est le nôtre) tümcesinin fazladan eklenmiş olmasıdır. (Ayrıntılı bilgi için lütfen tıklayınız) [1]Wikipedia, “Avustralya Türk Dostluk Anıtı”, erişinm: 03.03.2025 [2]Monument Australia, monumentaustralia.org.au, “Australian Turkish Friendship Memorial”, (Photographs supplied by Kent Watson / Graeme Saunders, 15-April-2015), erişim: 03.03.2025
Avusturya-Wörgl: Atatürk Çeşmesi (Atatürkbrunnen) Avusturya-Wörgl: Atatürk Çeşmesi (Atatürkbrunnen) Atatürk Çeşmesi (Atatürkbrunnen), Avusturya’nın Tirol eyaletinde yer alan Kufstein ilçesindeki Wörgl kasabasındadır. Wörgler Atatürk Kültür Derneği tarafından 2006 yılında yaptırılarak, Wörgl halkına dostluk simgesi olarak bağışlanmıştır. Bu bilgi çeşme kaidesine de Almanca dilinde yazılıdır. (Der Kulturverein Atatürk widmet diesen, Brunnen der Wörgler Bevölkerung als Symbol der Freundschaft) Çeşme, beton taban üzerine yapılmış metal bir çeşmedir. Bahnhofstrasse 47’deki Atatürk Çeşmesinin yüksekliği 1,6 m, derinlik ve genişliği 1,5 m’dir.[1] [1]Marterl.at, “Tirols Klein-und Flurdenkmäler / Atatürkbrunnen”, 12.02.2020, erişim: 31.01.2025 (Görseller de aynı kaynak)
İngiltere-Staffordshire-Burton, National Arboretum, Gallipoli Memorial (Gelibolu Anıtı): Atatürk’ün Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi İngiltere-Staffordshire-Burton, National Arboretum, Gallipoli Memorial (Gelibolu Anıtı): Atatürk’ün Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi Atatürk’ün Birinci Dünya Savaşı’nda Çanakkale Savaşlarında yaşamını yitiren ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki sözleri, İngiltere’nin Staffordshire bölgesinde bulunan 150 dönümlük National Arboretum anıt parkındaki, İngiltere’nin ilk ve tek Gelibolu Anıtı’nda (Gallipoli Memorial) yazılıdır. İngiltere’de Çanakkale ve Gelibolu savaşlarında yaşamını yitirenlerin anısına dikilen Gallipoli Memorial (Gelibolu anıtı), Türk mimar Nadir İmamoğlu tarafından tasarlanmış ve açılışı 2004 yılında yapılmıştır. Anıtın arka planında yer alan 9 adet adet ölü meşe ağacı, savaşan 9 ülkeyi sembolize ediyor.[1] Gallipoli Memorial (Gelipoli Anıtı), metal bir çerçeveye yerleştirilmiş üç panelden oluşuyor. Ortadaki cam mozaik bölüm, Gelibolu çatışma alanının bir haritasını gösterirken, her iki tarafta da bilgi panelleri vardır. Bilgi panellerinin birisinde “Gallipoli 1915” konulu Gelibolu savaşlarının billgilendirme yazısı, diğerinde Türkiye ve Çanakkale / Gelibolu haritaları ile Atatürk’ün Birinci Dünya Savaşı’nda Çanakkale Savaşlarında yaşamını yitiren ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki şu sözleri İngilizce olarak yazılıdır:“ Those heroes that shed their blood and lost their lives… You are now lying in the soil of a friendly country. Therefore rest in peace. There is no difference between the Johnnies and Mehmets to us where they lie side by side. Here in the country of ours. You, the mothers, who sent their sons from far away countries. Wipe away your tears. Your sons are now lying in our bosom and are in peace. After having lost their lives on this land, they have become our sons as well. K. Ataturk”[2] Türkçesi: “Bu memlekette kanlarını döken kahramanlar! Burada bir dost vatanın toprağındasınız. Huzur içinde uyuyunuz. Sizler Mehmetçikle yan yana koyun koyunasınız… Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı siliniz. Evlatlarınız bizim bağrımızdadır. Huzur içindedirler. Onlar bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlatlarımız olmuşlardır. K. Atatürk” Atatürk’ün ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki bu sözlerin kaynağı, Atatürk döneminin İçişleri Bakanlarından Şükrü Kaya’dır. Şükrü Kaya bu sözleri, Atatürk’ün bizzat yazıp kendisine verdiğini söylemiştir. Atatürk’ün sözlerinin aslı ile yabancı dil çevirileri arasında ise fark vardır. Fark; yabancı dildeki çevirilere sözlerin aslında olmayan “bizim için Johnnyler ile Mehmetler arasında bir fark yoktur” (There is no difference between the Johnnies and the Mehmets to us / Il n’y a pas de différence entre les Johnnies et les Mehmets qui reposent côte à côte dans ce pays qui est le nôtre) tümcesinin fazladan eklenmiş olmasıdır. (Ayrıntılı bilgi için lütfen tıklayınız) Birleşik Krallık – Gallipoli Memorial (Gelipoli Anıtı)[3] [1] Londra Gazete, “Atatürk’ün Anzak annelerine mesajı yankılandı”, 07.05.2015, erişin: 22.04.2025 [2] War Memorials Online, “Gallipoli Memorial”, erişim: 22.04.2025 [3] Görseller: War Memorials Online, “Gallipoli Memorial”, Fotoğraflar: Chris Reynolds, 21.04.20218, erişim: 22.04.2025
Avustralya-McLaren Vale, Gallipoli Memorial (Gelibolu Anıtı): Atatürk’ün Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi Avustralya-McLaren Vale, Gallipoli Memorial (Gelibolu Anıtı): Atatürk’ün Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi Atatürk’ün “Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi”, Avustralya’nın Güney Avustralya eyaletinde, Adelaide kent merkezi yakınındaki ”McLaren Vale” kasabasında bulunan “Gallipoli Memorial” (Gelibolu Anıtında) yazılıdır. Anıt, Birinci Dünya Savaşı sırasında Gelibolu’da görev başında ölen veya çatışmalar sırasında yaşamını yitiren 8.709 Avustralyalı ile 2.721 Yeni Zelandalının anısına yapılmıştır. 25 Nisan 2015 Cumartesi günü açılmıştır. Masa biçiminde bir beton üzerine yerleştirilmiş anıtta, cilalı siyah granit eğimli iki plaket vardır. Plaketin birisinde Gelibolu haritası ve anıtın ANZAC gününün 100. yılında yapıldığı yazılıdır. (ANZAC, Çanakkale’de Birinci Birinci Dünya Savaşı sırasında Britanya İmparatorluğu’nun ordusunda savaşan, Avustralyalı ve Yeni Zelandalı askerlerden oluşan kolordudur.) Yan yüzdeki ikinci plakette ise Atatürk’ün Birinci Dünya Savaşı sırasında Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişindeki sözleri İngilizce olarak yazılıdır. Bu sözler şöyledir: Plaque : “Those heroes that shed their blood and lost their lives… You are now lying in the soil of a friendly country. Therefore rest in peace. There is no difference between the Johnnies and Mehmets to us where they lie side by side here in this country of ours… You, the mothers, who sent their sons from far away countries. Wipe away your tears. Your sons are now lying in our bosom and are in peace. After having lost their lives on this land, they have become our sons as well.” Mustafa Kemal Ataturk – 1934 Founder of the Republic of Turkey[1] Türkçesi: “Bu memlekette kanlarını döken kahramanlar! Burada bir dost vatanın toprağındasınız. Huzur içinde uyuyunuz. Sizler Mehmetçikle yan yana koyun koyunasınız… Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı siliniz. Evlatlarınız bizim bağrımızdadır. Huzur içindedirler. Onlar bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlatlarımız olmuşlardır.” Mustafa Kemal Atatürk – 1934 Türkiye Cumhuriyeti’nin Kurucusu Atatürk’ün ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki sözlerin kaynağı, Atatürk döneminin İçişleri Bakanlarından Şükrü Kaya’dır. Şükrü Kaya bu sözleri, Atatürk’ün bizzat yazıp kendisine verdiğini söylemiştir. Atatürk’ün sözlerinin aslı ile yabancı dil çevirileri arasında ise fark vardır. Fark; yabancı dildeki çevirilere sözlerin aslında olmayan “bizim için Johnnyler ile Mehmetler arasında bir fark yoktur” (There is no difference between the Johnnies and the Mehmets to us / Il n’y a pas de différence entre les Johnnies et les Mehmets qui reposent côte à côte dans ce pays qui est le nôtre) tümcesinin fazladan eklenmiş olmasıdır. (Ayrıntılı bilgi için lütfen tıklayınız) [1] Monument Australia, monumentaustralia.org.au, “Gallipoli Memorial”, (Photographs supplied by Stephen Warren, 24-January-2021), erişim: 03.03.2025