Avustralya-Canberre, Campbell, Avustralian War Memorial: Atatürk’ün Fotoğrafları ve Sanat Yapıtı Avustralya-Canberre, Campbell, Avustralian War Memorial: Atatürk’ün Fotoğrafları ve Sanat Yapıtı AVUSTRALYA, Australian War Memorial (AWM): Savaş sırasında ölen tüm Avustralyalılara adanmış ulusal bir savaş anıtı ve müzesidir. Avustralya’nın başkenti Canberra’nın bir banliyösü olan Campbell’dedir. “Treloar Crescent, Campbell ACT 2612, Avustralya” adresindedir. Müze beş bina ve bir heykel bahçesinden oluşuyor. Müzenin Avustralya Savaş Kayıtları Bölümü, Birinci Dünya Savaşı ile ilgili kayıtların korunmasını sağlamak amacıyla Mayıs 1917’de kuruldu. Müze galerilerinin ve anma alanlarının çoğu Anıt Binasındadır.[1] Müzede, Atatürk konulu kitap ve fotoğraflar ile “Atatürk’ün ad ve resmini içeren bir sanat yapıtı da bulunuyor[2]. Fotoğraflardan birincisi, A05288 erişim numaralıdır. Australian War Memorial (AWM)’nin Kütüphanesinde Bulunan Atatürk ve Gelibolu Konulu Kitaplar [1] VİKİPEDİA, wikipedia.org, “Avustralya Savaş Anıtı” [2] Australian War Memorial, awm.gov.au, “Mustafa Kemal Ataturk” [3] Australian War Memorial, awm.gov.au, “Ataturk (Mustafa Kemal), uses a motor vehicle to inspect Turkish defences on the perimeter.”
Avustralya-Bayside-Hampton, Hampton RSL Gallipoli Memorial Garden (Hampton Gelibolu Anıtı Bahçesi): Atatürk’ün Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi Avustralya-Bayside-Hampton, Hampton RSL Gallipoli Memorial Garden (Hampton Gelibolu Anıtı Bahçesi): Atatürk’ün Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi Atatürk’ün Birinci Dünya Savaşında Çanakkale Savaşlarında Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerinin Annelerine Seslenişi, Avustralya’nın Victoria eyaletindeki bir yerel yönetim bölgesi olaln Bayside’de bulunan Hampton RSL Gallipoli Memorial Gardens (Hampton RSL Gelibolu Anıt Bahçesi) anıtında yazılıdır. Gallipoli Memorial Garden (Gelibolu Anıt Bahçesi) [4] Gelibolu Anıt Bahçesi, Birinci Dünya Savaşı sırasında Çanakkele Savaşlarında Gelibolu’da şehit düşen Bayside ilçesinden 92 askerin anısına inşa edildi. Anıt Anıt Bahçe, Friends of Gallipoli Inc. ile birlikte geliştirildi. Resmi açılışı, 16 Nisan 2021’de, hükümetin tüm kademelerinden temsilcilerin ve Türkiye Başkonsolosu Sayın Eser Torun’un huzurunda Gaziler Bakanı’nı temsil eden Milletvekili Nina Taylor tarafından açıldı.[1] Anıtta, Çanakkale Savaşlarında Gelibolu’da ölen 92 ANZAC kazıcının adları, gömüldükleri Gelibolu’daki mezarlıkları temsil eden on kayanın üzerine tutturulmuş çelik plakalara kazınmıştır. Kayalar, Anzac Koyu kıyılarından Lone Pine’daki en yüksek zirveye kadar yükselen mezarlıkların yüksekliğini simüle eden bir V görünümündedir. One of the Memorial Rocks to remember the 92 fallen Diggers from Bayside (Bayside’dan düşen 92 Digger’ı anmak için yapılan Anıt Kayalarından biri) Anıtın alt şue duvarında (Sub Branch) ise, barış ve dostluğun genel bir uzlaştırıcı mesajını veren Sir John Monash ve Atatürk’e ait iki söz yer alıyor.[2] Gelibolu Anıt Bahçesinde, Gelibolu Yarımadası’nda bulunanların bir örneğini sunan ve Anma temasına uyan Gelincik, Gelibolu Meşesi ve Biberiye bitkileri bulunmaktadır. Ayrıca anıtın iki yanında, bahçenin tam karşısında bulunan iki adet ‘yalnız çam’ ağacı da Gelibolu’dan gönderilen kozalak tohumlarından yetiştirilmiştir.[3] Atatürk’ün anıttaki yazıtta yer alan ve Çanakkale Savaşlarında Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişindeki sözleri İngilizce olarlak şöyle yazılıdır: ATATURK’S WORDS Those heroes that shed their blood and lost their lives. You are now living in the soil of a friendly country, therefore rest in peace. There is no difference between the Johnnies and the Mehmets to us where they lie side by side, here in this country of ours. You, the mothers, who sent their sons from faraway countries, wipe away your tears; your sons are now lying in our bosom and are in peace. After having lost their Mustafa Kemal Atatürk, 1934 Türkçesi: “Bu memlekette kanlarını döken kahramanlar! Burada bir dost vatanın toprağındasınız. Huzur içinde uyuyunuz. Sizler Mehmetçikle yan yana koyun koyunasınız… Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı siliniz. Evlatlarınız bizim bağrımızdadır. Huzur içindedirler. Onlar bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlatlarımız olmuşlardır.” Atatürk, 1934 Atatürk’ün ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki sözlerin kaynağı, Atatürk döneminin İçişleri Bakanlarından Şükrü Kaya’dır. Şükrü Kaya bu sözleri, Atatürk’ün bizzat yazıp kendisine verdiğini söylemiştir. Atatürk’ün sözlerinin aslı ile yabancı dil çevirileri arasında ise fark vardır. Fark; yabancı dildeki çevirilere sözlerin aslında olmayan “bizim için Johnnyler ile Mehmetler arasında bir fark yoktur” (There is no difference between the Johnnies and the Mehmets to us / Il n’y a pas de différence entre les Johnnies et les Mehmets qui reposent côte à côte dans ce pays qui est le nôtre) tümcesinin fazladan eklenmiş olmasıdır. (Ayrıntılı bilgi için lütfen tıklayınız) [1]Monument Australia, . monumentaustralia.org.au, “Gallipoli Memorial Garden”, erişim: 02.03.2025 [2]Avustralya Sanal Savaaş Anıtı, vwma.org.au, “Hampton RSL Gallipoli Memorial Gardens (Hampton RSL Gallipoli Memorial Gardens)”, erişim: 02.03.2025 [3] Hampton RSL, www.hamptonrsl.com.au, “Gallipoli Memorial Garden Project”, erişim: 02.03.2025 [4]Görseller: Hampton RSL, www.hamptonrsl.com.au, “Gallipoli Memorial Garden Project”, erişim: 02.03.2025
Avustralya-North Adelaide, Cross of Sacrifice Memorial Gardens: Ataturk`s Tribute Memorial (Atatürk’ün Öz Saygısı Anıtı) Avustralya-North Adelaide, Cross of Sacrifice Memorial Gardens: Ataturk`s Tribute Memorial (Atatürk’ün Öz Saygısı Anıtı) Ataturk’s Tribute Memorial (Atatürk’ün Öz Saygısı Anıtı)[1], Avustralya’da, “King William Road, Cross of Sacrifice Memorial Gardens, Pennington Terrace, North Adelaide, 5006” adresindedir. North Adelaide – Cross of Sacrifice Memorial Gardens’ta (Kurban Haçı Anıt Bahçeleri) bulunan Anıt, Birinci Dünya Savaşı’nda Gelibolu’da yaşamını yitirenlerin anısına yapılmıştır. Anıtta beton bir levha taban üzerine yerleştirilmiş gri granit bir blok, bu bloğun üzerinde de bir bölümü merkezden yana doğru stilize edilmiş bir granit daire düzenlemesi vardır. Atatürk’ün ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki sözleri, biri İngilizce diğeri Türkçe olarak bu bölümlere yazılmıştır.[2] ANZAC, Birinci Birinci Dünya Savaşı sırasında Britanya İmparatorluğu’nun ordusunda savaşan, Avustralyalı ve Yeni Zelandalı askerlerden oluşan kolordunun (Australian and New Zealand Army Corps) baş harflerinden oluşan kısaltmadır. Avustralyalılar, Atatürk’ü ilk Türk Cumhurbaşkanı, asker ve milliyetçi lider olarak tanımlarlar. Atatürk’ün ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki sözlerini de Birinci Dünya Savaşı’nda Çanakkale Savaşlarında Gelibolu’da savaşan askerlerin fedakârlıkları ile yaşamını yitirenlerin yakınlarının kederini ve acısını anlamasının ve şefkatinin bir örneği olarak kabul ederler. Anıtın açılışı 11 Kasım 2008 Salı günü yapılmıştır. Atatürk’ün ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki dünyaca ünlü sözleri, İngilizce ve Türkçe olarak bu anıtta şöyle yazılmıştır: İngilizce: “Those heroes that shed their blood and lost their lives… You are now lying in the soil of a friendly country. Therefore rest in peace.There is no difference between the Johnnies and Mehmets to us where they lie side by side. Here in the country of ours. You, the mothers, who sent their sons from far away countries. Wipe away your tears. Your sons are now lying in our bosom and are in peace. After having lost their lives on this land, they have become our sons as well. Ataturk, 1934” Türkçesi: “Bu memlekette kanlarını döken kahramanlar! Burada bir dost vatanın toprağındasınız. Huzur içinde uyuyunuz. Sizler Mehmetçikle yan yana koyun koyunasınız… Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı siliniz. Evlatlarınız bizim bağrımızdadır. Huzur içindedirler. Onlar bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlatlarımız olmuşlardır.” Atatürk, 1934”[3] Atatürk’ün ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki sözlerin kaynağı, Atatürk döneminin İçişleri Bakanlarından Şükrü Kaya’dır. Şükrü Kaya bu sözleri, Atatürk’ün bizzat yazıp kendisine verdiğini söylemiştir. Atatürk’ün sözlerinin aslı ile yabancı dil çevirileri arasında ise fark vardır. Fark; yabancı dildeki çevirilere sözlerin aslında olmayan “bizim için Johnnyler ile Mehmetler arasında bir fark yoktur” (There is no difference between the Johnnies and the Mehmets to us / Il n’y a pas de différence entre les Johnnies et les Mehmets qui reposent côte à côte dans ce pays qui est le nôtre) tümcesinin fazladan eklenmiş olmasıdır. (Ayrıntılı bilgi için lütfen tıklayınız) Görseller[4] [1]Görsel: State Library, “Ataturk’s Tribute Memorial, North Adelaide [B 72981] • Photograph”, erişim: 05.11.2024 [2]Virtual War Memorial Australia, “North Adelaide Ataturk’s Tribute Memorial”, erişim: 05.11.2024 [3]Monument Australia, “Ataturk`s Tribute”, erişim: 04.11.2024 [4](Diğer Görseller) Monument Australia, “Ataturk`s Tribute”, Fotoğraflar: Bryan Cole (01.08.2005), erişim: 04.11.2024
Avustralya-Maryborough, Queens Park, Gallipoli to Armistice Maryborough’s Anzac Memorial (Gelibolu’dan Mütarekeye Maryborough Anzak Anıtı): Mustafa Kemal Atatürk Anıtı Avustralya-Maryborough, Queens Park, Gallipoli to Armistice Maryborough’s Anzac Memorial (Gelibolu’dan Mütarekeye Maryborough Anzak Anıtı): Mustafa Kemal Atatürk Anıtı Mustafa Kemal Atatürk Anıtı[1], Avustralya’nın Queensland (QLD) eyaletinin Maryborough kentindeki Queens Park içinde bulunan Gallipoli to Armistice Maryborough’s Anzac Memorial (Gelibolu’dan Mütarekeye Maryborough Anzak Anıtı) yürüyüş yolunun sonundadır. ANZAC, Birinci Birinci Dünya Savaşı sırasında Britanya İmparatorluğu’nun ordusunda savaşan, Avustralyalı ve Yeni Zelandalı askerlerden oluşan kolordunun (Australian and New Zealand Army Corps) baş harflerinden oluşan kısaltmadır. Gallipoli to Armistice Maryborough’s Anzac Memorial (Gelibolu’dan Mütarekeye Maryborough Anzak Anıtı), ANZAC efsanesinin doğuşunu anlatan bir anıttır. Anıtta 25 Nisan 1915’te Gelibolu’ya ilk çıkan 9. Tabur’a ait üç botun ölçekli modelleri, Ateş açılmadan önce karaya çıkan ilk bottaki adamların mektupları ve Gelibolu’ya karaya çıkan ilk ANZAC askeri Teğmen Duncan Chapman’ın heykeli bulunuyor. Cephede savaşmış Wide Bay bölgesi askerlerinin sevdiklerine yazdıkları mektuplar, anıtın yürüyüş yoluna yerleştirilmiş gökyüzüne yükselen çelik panellere yazılmıştır.[2],[3] Mustafa Kemal Atatürk Anıtı, Gelibolu’dan Mütarekeye Maryborough Anzak Anıtındaki yürüyüş yolunun sonundadır. “Mustafa Atatürk anısına yapılan anıt, Queen’s Park’taki “Gelibolu’dan Mütareke’ye” parkurunun en son eklenenidir.”[4] Dikey pirinç bir profil biçimindeki anıt, Türkiye’nin ilk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk’ü anısına yapılmıştır. Anıtta Atatürk’ün bir maskı vardır. Maskın altında, Avustralyalıların Atatürk’ün Gelibolu’da yaşamını yitiren ANZAC’lara övgüsü olarak nitelendirdikleri, ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki sözler İngilizce olarak yazılıdır. [5] Mustafa Kemal Atatürk Anıtındaki mask, Türkiye Cumhuriyeti Brisbane Fahri Başkonsolosu Turgut Manlı’nın hediyesidir. Anıtın açılışı 23 Temmuz 2021 tarihinde yapılmıştır. Açılış törenine çevre illerden gelen Türk vatandaşları, Gallipoli to Armistice Memorial komitesi başkanı Nancy Bates, Fraser Coast Belediye Başkanı George Seymour, The Federal Member for Wide Bay Mr. Llew O’Brien, State Member for Marybrough Mr. Bruce Saunders, MC Greg Bolderrow ve RSL Marybrough Başkanı Paul Coleman katılmışlardır. [6] Türk göçmenler adına Emet Çoban ile Gallipolu to Armistice Committee (Gelibolu’dan Mütarekeye Komitesi) başkanı Nancy Bates’in konuşmacılar arasında yer aldığı[7] anıtın açılışını Türkiye Cumhuriyeti Brisbane Fahri Başkonsolosu Turgut Manlı ve Fraser Coast Belediye Başkanı George Seymour birlikte yapmışlardır. Anıttaki maskın altında yer alan, Atatürk’ün Birinci Dünya Savaşı’nda Çanakkele Savaşlarında yaşamını yitiren ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki dünyaca ünlü sözleri, İngilizce olarak yazılıdır: “Those heroes that shed their blood and lost their lives… You are now lying in the soil of a friendly country. Therefore rest in peace.There is no difference between the Johnnies and Mehmets to us where they lie side by side. Here in the country of ours. You, the mothers, who sent their sons from far away countries. Wipe away your tears. Your sons are now lying in our bosom and are in peace. After having lost their lives on this land, they have become our sons as well. Ataturk, 1934” (“Bu memlekette kanlarını döken kahramanlar! Burada bir dost vatanın toprağındasınız. Huzur içinde uyuyunuz. Sizler Mehmetçikle yan yana koyun koyunasınız… Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı siliniz. Evlatlarınız bizim bağrımızdadır. Huzur içindedirler. Onlar bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlatlarımız olmuşlardır.” Atatürk, 1934”) Atatürk’ün ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki sözlerin kaynağı, Atatürk döneminin İçişleri Bakanlarından Şükrü Kaya’dır. Şükrü Kaya bu sözleri, Atatürk’ün bizzat yazıp kendisine verdiğini söylemiştir. Atatürk’ün sözlerinin aslı ile yabancı dil çevirileri arasında ise fark vardır. Fark; yabancı dildeki çevirilere sözlerin aslında olmayan “bizim için Johnnyler ile Mehmetler arasında bir fark yoktur” (There is no difference between the Johnnies and the Mehmets to us / Il n’y a pas de différence entre les Johnnies et les Mehmets qui reposent côte à côte dans ce pays qui est le nôtre) tümcesinin fazladan eklenmiş olmasıdır. (Ayrıntılı bilgi için lütfen tıklayınız) (Bu anıtın resmi açılışı 23 Temmuz 2021 tarihinde Fraser Sahil İlçe Meclisi Belediye Başkanı Cr George Seymour ve Türkiye Cumhuriyeti Fahri Konsolosu Turgut Manlı tarafından yapılmıştır.)” [1]Görsel: Facebook, T.C. Brisbane Fahri Başkonsolosluğu /Turkish Honorary Consulate in Brisbane”, 23.07.2021, erişim: 06.11.2024 [2]Fraser Coast, “Gallipoli to Armistice Memorial”, erişim: 06.11.2024, https://www.visitfrasercoast.com/product/gallipoli-to-armistice-memorial/ [3]Virtual Memorial Australia, “Maryborough ANZAC Memorial Walk”, erişim: 06.11.2024 [4]7NEWS Wide Bay, “Sculpture of the first President of Turkey has been unveiled in Marybor…”, 27.07.2021, erişim: 05.11.2024 [5]Monument Australia, “Mustafa Kemal Ataturk”, erişim: 04.11.2024 [6]Facebook, T.C. Brisbane Fahri Başkonsolosluğu /Turkish Honorary Consulate in Brisbane, “”, 23.07.2021, erişim: 06.11.2024 [7]7NEWS Wide Bay, “Sculpture of the first President of Turkey has been unveiled in Marybor…”, 27.07.2021, erişim: 05.11.2024
Kuzey Makedonya-Üsküp, T.C. Üsküp Büyükelçiliği: Atatürk Heykeli Kuzey Makedonya-Üsküp, T.C. Üsküp Büyükelçiliği: Atatürk Heykeli Atatürk’ün bu heykeli, Kuzey Makedonya’da, Türkiye Cumhuriyeti Üsküp Büyükelçiliği bahçesindedir. Türkiye Yardım Sevenler Derneği’nin Beyoğlu Şubesinin önerisi ve öncülüğünde, Genel Merkez Yönetim Kurulunun eski genel başkanı Birsen Eldem başkanlığında aldığı karara dayalı olarak, Devlet Sanatçısı Metin Yurdanur’a yaptırıldı. Heykeli bağış olarak Üsküp ‘e getiren Yavuz Yalçın, kaide ve yerleştirilme işlemlerini bedelsiz gerçekleştiren LİMAK firmasıdır. Heykelin açılışı Aralık 2019’da yapıldı. Üsküp Büyükelçisi Tülin Erkal Kara, Elçilik Müsteşarı Umut Öztürk ve Elçilik görevlilerinin ev sahipliği yaptığı açılış törenine, Türk Demokrat Partisi (TDP) Genel Başkanı E. Devlet Bakanı Beycan İlyas, LİMAK Üsküp Ülke Direktörü Kurthan Apaydın, TRT Makedonya Temsilcisi Bünyamin Şahin, Ramstore Ceo’su Ayhan Uzun, Halkbank İcra Kurulu Üyesi Buket Gerecci, Avrupalı Türk Demokratlar Birliği (UETD) Başkanı Salih Utaş, Anadolu Ajansı temsilcisi Seyit Emin, Üsküp’de yaşayan Türk iş insanları, Makedon misafirler ile Türkiye Yardım Sevenler Derneği’nin Genel Başkanı Dilek Bayazıt, 2. Başkanı Dolunay Yalçın ve Beyoğlu Şube Başkanı Saadet Suyolcuoğlu katıldı.[1] Türkiye Yardım Sevenler Derneği Başkan Dilek Bayazıt açılış töreninde yaptığı konuşmada, Derneklerinin Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün bizzat talimatıyla kurulan bir dernek olduğunu kaydederek, Atatürk’ü doğduğu topraklara getirebilmekten mutluluk duyduklarını ifade etti. Atatürk’ün Kocacık’ta baba evinin, Manastır’da okuduğu okulunun, Üsküp’te de heykelinin bulunduğunu ifade eden Türkiye Cumhuriyeti Üsküp Büyükelçisi Tülin Erkal Kara yaptığı konuşmada “Heykelin Üsküp Şehir Belediyesi bünyesinde konulacağı ve orada bir tören yapılacağı yönünde planlama yapılmıştı. Ne yazık ki buradaki arkadaşlar da çok uğraştılar fakat kabul görmedi. Bazı sıkıntılar meydana geldi. Tabii heykel de gümrükte yaklaşık 2 aydır bekliyordu. Biz de dedik ki madem buraya kadar gelmiş heykelimiz, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ulu önder Mustafa Kemal Atatürk’ün, Türkiye Cumhuriyetimizin Büyükelçiliğinde konulmasının uygun olacağını düşündük”[2], “Şunu gördük, Mustafa Kemal Atatürk bütün dünya tarafından benimsenmiş. Özellikle ve özellikle de Makedonya’nın bir evladı olarak Türkiye’ye bu kadar yardımları olmuş, Türkiye’de sayısız hizmetler yapmış bir büyüğümüzü burada ilelebet anacağız”[3] dedi. Heykelin kaidesinde Atatürk’ün “Yurtta Barış, Dünyada Barış” özlü sözü, Türkçe, Makedonca ve İngilizce olarak yazılıdır: “Yurtta sulh, cihanda sulh”, “Мир ВО ДОМОТ, мир во светот”, “Peace at home Peace inthe World” T.C. Üsküp Büyükelçiliği: Atatürk Heykeli ve Diğer Görseller[4] [1]Türkiye Yardım Sevenler Derneği, “Ata’mızın Heykeli Üsküp’te”, erişim: 09.12.2024 [2]Yeni Balkan, “T.C. Üsküp Büyükelçiliği Konutunda Atatürk Heykeli Dikildi”, 14.12.20219, erişim: 09.12.2024 [3]Haber Makedonya, “Türkiye’nin Üsküp Büyükelçiliği konutu önüne Atatürk heykeli”, 16.12.2019, erişim: 09.12.2024 [4]Görseller: Türkiye Yardım Sevenler Derneği, “Ata’mızın Heykeli Üsküp’te”, erişim: 09.12.2024
Kazakistan-Almaty, Atatürk Parkı: Atatürk Heykeli Kazakistan-Almaty, Atatürk Parkı: Atatürk Heykeli Mustafa Kemal Atatürk Anıtı, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in, 2023 yılında verdiği, Türkiye Cumhuriyeti’nin 100’üncü yılı dolayısıyla anıt dikilmesi talimatı doğrultusunda yapılmıştır. Kazakistan’ın en büyük kenti Almatı’da, Almatı Valiliği tarafından 2023 yılında Mustafa Kemal Atatürk anısına açılan “Atatürk Parkı”ndadır. Açılışı Ocak 2024’te yapılan Anıtın heykeltıraşları Kazak Aidos Burkitbayer ve Timur Burkitbayer ‘dir. Anıttaki heykel, granit kaide üzerinde bronz malzemeden yapılmıştır ve 4 metre yüksekliğindedir. Kaidesinde “Мұстафа Кемал Ататүрік” yazılıdır. Heykelin açılışını Kazakistan Kültür ve Enformasyon Bakanı Aida Balayeva ve Almatı Valisi Yerbolat Dosayev gerçekleştirdi. Açılış törenine ayrıca, Türkiye Astana Büyükelçisi Mustafa Kapucu, Türkiye Almatı Başkonsolosu Evren Müderrisoğlu ve TÜRKSOY Teşkilatı Genel Sekreteri Sultan Raev katıldı.[1] Türkiye’nin Astana Büyükelçisi Mustafa Kapucu törende yaptığı konuşmada da Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev’in liderliğindeki ortak tarih, dil, kültür ve dini paylaştıkları Kazak halkının Cumhuriyet’in 100. yılında sunduğu bu hediyenin çok anlamlı olduğunu belirterek, “100. yılı kutlama sevincimize ortak olduğunuz için içten teşekkürlerimizi sunuyoruz. Atatürk’ün fikirleri ve liderliği, bugün hala tüm dünyada halklara ilham kaynağı olmayı sürdürmektedir. Gazi Mustafa Kemal, imkânsızlıklar içinde büyük bir azim ve kararlılıkla modern, demokratik ve laik cumhuriyeti inşa etmiştir.” dedi.[2] Kazakistan Kültür ve Enformasyon Bakanı Aida Balayeva “Mustafa Kemal Atatürk, bir halkın evlâdı olmasına rağmen birçok halkın kaderinde silinmez izler bırakmış bir dünya şahsiyetidir. O, millî ruhla birlikte medeniyetin bütün değerini bünyesinde toplamış, gelenekle birlikte bir kültür şaheseri, ileri eğitim ve bilgi birikimine sahip özel bir şahsiyettir. Uyguladığı kültürel, siyasi, ekonomik ve sosyal reformlarla modern toplumun oluşumuna paha biçilmez katkılarda bulundu. Bu nedenle Atatürk kardeşim, sadece Türk ülkesine değil, ülkemize de çok yakın, parlak, kendi nesline örnek olan, ahlâk öğreten bir insandır.” dedi.[3] Uluslararası “Turksoy” Örgütü Genel Sekreteri Sultan Raev, Atatürk’ün Türk Dünyası için önemini vurguladı. Raev, “Bugün Almatı şehrinde tarihi gün. Türk Dünyası’nın lideri ve mimarı Mustafa Kemal Atatürk’ün heykelinin açılışı gerçekleşmektedir. Bunun, Kazak halkının büyük lidere olan büyük saygısının ve iki ülkenin bağımsızlıklarının göstergesi olduğunu düşünüyorum. Burada üç şeyi vurgulamak istiyorum. Geçtiğimiz yıl Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. yıl dönümünü kutladık. Türkiye Cumhuriyeti kurulduğu o yıllarda Mustafa Kemal Atatürk çok önemli bir konuyu vurgulayarak, Orta Asya’da yaşayan kardeş halkların bir gün bağımsızlıklarına kavuşacaklarını öngörerek, o gün geldiğinde onları ilk tebrik edenin Türkiye Cumhuriyeti olacağını söylemiş. Gerçekten de bağımsızlıklarını ilan ettiğinde bu ülkeleri tanıyan ve tebrik eden ilk ülke Türkiye Cumhuriyeti olmuştur. İkincisi, biliyorsunuz Türk Devletleri Astana’da bir araya geldi. Bu görüşmede Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım-Jomart Tokayev yeni bir dönemden, Türk Devri’nden bahsetti. Türk Devri yeni değişimler demektir. Tokayev’un bu teklifi bizim için çok önemlidir ve Türk Dünyası’nın daha sıkı bağlarla bir birine bağlanarak güçleneceğine yol açacağını düşünüyorum. Üçüncüsü, TÜRKSOY Genel Sekreteri olarak şunu söylemek istiyorum. TÜRKSOY’un kuruluşu bundan 30 yıl önce burada, Almatı’da gerçekleşti. Türk Dünyası’nın kültürüne hizmet eden TÜRKSOY’un doğduğu topraklar burasıdır. Kazakistan’ın Türk Dünyası için en önemli ülkelerden olduğunu belirtmek istiyorum. Bugünkü heykelin açılışı da bu sözümün kanıtıdır diyebiliriz. Bu heykelin Türk Dünyası’nın sembolü olacağını düşünüyorum. Türk Dünyası’nın bağımsızlığı ebedi olsun.” diye konuştu.[4] Marmara Grubu Vakfı Genel Başkanı Dr. Akkan Suver, Atatürk Heykeli açılışı nedeniyle Kazakistan Ankara Büyükelçisi Yerkebulan Sapiyev ve Kazakistan İstanbul Başkonsolosu Nuriddin Amankul’a şu mektubu gönderdi: “Kazakistan Devleti’nin ve Kazak Milleti’nin yüksek alicenaplığının bir örneği olarak, diktiğiniz Atatürk Heykeli bizleri gururlandırmış ve sevince boğmuştur. Yüksek şahsınızda Kazakistan Hükümeti’ne, Kazak kardeşlerimize Marmara Grubu Vakfı olarak sivil toplum kimliğimizle şükranlarımızı sunuyoruz. Lütfedip en derin saygılarımızı kabul edin.”[5] KAZAKİSTAN, Almaty, Atatürk Parkı: Mustafa Kemal Atatürk Anıtı Görselleri[6] [1]TRT AVAZ, “Kazakistan’ın kültür başkenti Almatı’da Mustafa Kemal Atatürk’ün Anıtı açıldı”, 26.01.2024, erişim: 05.10.2024 [2] EnSonHaber,“Kazakistan’ın Almatı şehrinde Atatürk heykeli törenle açıldı”, 26.01.2024, erişim: 05.10.2024 [3] qha,“Kazakistan’da Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün heykeli dikildi”, 26.01.2024, erişim: 05.10.2024 [4]TÜRKSOY, “Tanrı Dağları eteklerinde Atatürk heykeli dikildi”, 26.04.2024, erişim: 05.10.2024 [5]Marmara Grubu Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Vakfı, “”, 29.01.2024, erişim: 05.10.2024 [6] Görsel:TRT AVAZ, “Kazakistan’ın kültür başkenti Almatı’da Mustafa Kemal Atatürk’ün Anıtı açıldı”, 26.01.2024, erişim: 05.10.2024
Kazakistan-Almaty: Mustafa Kemal Atatürk Parkı Kazakistan-Almaty: Mustafa Kemal Atatürk Parkı Atatürk Parkı, Kazakistan’ın en büyük nufüslu ve eski başkenti Almaty’deki El Farabi Bulvarı üzerindedir. Bu parka Atatürk adı 2023 yılında verildi.[1] Parka Atatürk adı, Almatı Valiliği tarafından Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 100. yılı dolayısyla ve Mustafa Kemal Atatürk anısına verildi. Parkta, Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. yılı dolayısıyla hazırlanan ve açılışı 2024 yılında yapılan Atatürk anıtı da bulunmaktadır. Almaty Atatürk Parkı ve Anıtı[2] [1]Qazaqstan, “Алматыда Түркияның тұңғыш президенті Мұстафа Кемал Ататүрікке арналған ескерткіш ашылды”, 26.01.2024 , erişim: 21.05.2025 [2]Görseller: Meriç Ulukuş, “Kazakistan Atatürk Heykeli Dikip Atatürk Pcrkı Açtı”, 27.01.2024, erişim: 21.05.2025
Avustralya-Sydney, Auburn, Turkish Welfare Associaton & Cultural Centre: Atatürk Büstü Avustralya-Sydney, Auburn, Turkish Welfare Associaton & Cultural Centre: Atatürk Büstü Atatürk büstü, Avustral’yanın Sydney kentindeki Türk Dayanışma Derneği ve Türkevi (Turkish Welfare Associaton & Cultural Centre)[1] bahçesindedir. Büst, uzun yıllar Sydney’de yaşamış Afyonkarahisarlı İbrahim Kazal öncülüğünde yapılmıştır. İbrahim Kazal, büstün yaptırılış hikâyesini şöyle anlatıyor: “Sydney’de faaliyet gösteren NSW Türk Kuruluşları Konseyi Başkanı Sayın Dursun Candemir Türkiye’ye gelerek, “Sayın Kazal, NSW Türk Kuruluşları Konseyi binamızın bahçesine Atatürk büstü dikmek istiyoruz, ancak bunla ilgili sponsorlara ihtiyacımız var. Siz eski yönetim kurulu üyemizsiniz ve şuan Türkiye’desiniz, bu konuda bir çalışma yapalım” dediler. Başkanımın bu talebi üzerine, kendisi ile Afyon’a gidip Kocatepe’ye çıktık ve daha sonra konuyu işadamı İbrahim Alimoğlu’na açtık. “İşadamı İbrahim Alimoğlu beyin imal ettirdiği büst diğer giderleriyle yaklaşık 30 bin dolara mal oldu. Tüm bu masrafların karşılanmasında sponsor olan dostlarımın destekleriyle Atatürk büstümüzü Avustralya’ya getirerek Sydney’deki Türk Evi bahçesine diktik.” NSW Türk Kuruluşları Konseyi Başkanı Dursun Candemir, işinsanı İbrahim Alimoğlu ve Afyonkarahisar Sanat ve Ticaret Borsası Başkanı Hüsnü Serteser de katkıda bulunmuştur. [2] Kütahyalı iş insanı Göksel Özçınar, Atatürk büstünün yapımına ayrıca sponsor olmuş ve açılışa da davet edilmiştir. Açılışa gidemeyen Göksel çınar, “vatan sözle sevilmez icraat yapacaksın ki sevdiğin belli olacak. Ay yıldızlı şanlı bayrağımızın dikildiği, dalgalandığı her yer vatan toprağımızdır”[3] Sydney’deki Türk Evi bahçesine dikilen büstün açılışı, önce 23 Nisan 2020 tarihi olarak planlanıştır. Ancak küresel koronavirüs krizi nedeniyle bu tarih ertelenmiş, açılış 2020 yılı 30 Ağustos Zafer Bayramı’nda yapılmıştır. Atatürk büstünün kaidesinin ön yüzünde “MustaFa Kemal ATATÜRK 1881 – 1938” ve Atatürk’ün ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki sözleri, İngilizce olarak yazılıdır. Kaidenin yanlarında “Çanakkale Savaşları” konulu bilgilendirme yazısı vardır. Kaidenin bir yanında Avustralya Bayrağı altında ve İngilizce, diğerinde Türk Bayrağı altında ve Türkçe olarak yazılıdır. “Gallipoli War The landing Before dawn on 25 April 1915, an armada of ships assembled off the Gallipoli peninsula to land thousands of troops on the Turkish beaches. ANZAC troops had a vital role: they were to come ashore at Ari Burau on the southern end of the peninsula before thrusting inland. Here they were to capture a series of ridges before driving all before them to tie in with the main British landings on the peninsula’s tip at Cape Helles. From the start there were problems in getting the troops ashore, and once on land progress was held up by Turkish defences, high cliffs, sterp ridges, deep gallies and thick scrub. The initial assault lost momentum in the face of allied confusion and a well-coordinated Turkish resistance, and was brought to astandstill once enemy reinforcements arrived. The place of the landing was soon named “Anzac” by the allied troops Fighting continued relentlessly throughout the following days, as vast aunders of Turkish troops occupied the high ground, inflicting heavy losses in the allied forces. The Turkish soldiers were tough, experienced, and prepared to give their lives to defend their homeland. The commander of Turkish troops on Gallipoli, Mustafa Kemal, would emerge as an outstanding leader and a national hero: he would later becnine president of the Turkish Republic from 1924 until his death in 1938” Sydney-Auburn, Atatürk Büstü[4] Türkçesi: “Gelibolu Savaşı Çıkarma 25 Nisan 1915’te şafak vakti, binlerce askeri Türk sahillerine çıkarmak için Gelibolu yarımadası açıklarında bir gemi filosu toplandı. ANZAC birliklerinin hayati bir rolü vardı: Yarımadanın güney ucundaki Arıburnu’nda karaya çıkacak ve ardından iç kesimlere doğru ilerleyeceklerdi. Burada, önlerindeki her şeyi, yarımadanın ucundaki Cape Helles’teki ana İngiliz çıkarma birlikleriyle birleştirmek için bir dizi sırtı ele geçireceklerdi. Başlangıçta birlikleri karaya çıkarmada sorunlar vardı ve karaya çıktıktan sonraki ilerlemeleri Türk savunmaları, yüksek uçurumlar, dik sırtlar, derin kadırgalar ve sık çalılıklar tarafından engellendi. İlk saldırı, müttefiklerin karışıklığı ve iyi koordine edilmiş bir Türk direnişi karşısında ivme kaybetti ve düşman takviyeleri geldiğinde durduruldu. Çıkarma yeri kısa sürede müttefik birlikleri tarafından “Anzak” olarak adlandırıldı İlerleyen günlerde Türk birliklerinin geniş toprakları ele geçirmesi ve müttefik güçlerine ağır kayıplar verdirmesiyle çatışmalar amansızca devam etti. Türk askerleri güçlü, deneyimli ve vatanlarını savunmak için hayatlarını vermeye hazırdı. Gelibolu’daki Türk birliklerinin komutanı Mustafa Kemal, seçkin bir lider ve ulusal bir kahraman olarak ortaya çıkacaktı: Daha sonra 1924’ten 1938’deki ölümüne kadar Türkiye Cumhuriyeti’nin başkanı olacaktı.” Buradaki büstte de yazılı olan; Atatürk’ün, Birinci Birinci Dünya Savaşı sırasında Britanya İmparatorluğu’nun ordusunda savaşan Avustralyalı ve Yeni Zelandalı askerlerden oluşan kolordu (Australian and New Zealand Army Corps / ANZAC) askerlerinden Çanakkale Savaşlarında Gelibolu’da yaşamını yitirenlerin annelerine seslenişi ise şöyledir.” Those heroes that shed their blood and lost their lives… you are now lying in the soil of a friendly country. Therefore rest in peace. There is no difference between the Johnnies and the Mehmets to us where they lie side by side in this country of ours. You, the mothers, who sent their sons from far away countries, wipe away your tears. Your sons are now lying in our bosom and are in peace. After having lost their lives on this land they have become our sons as well.” Sydney-Auburn, Atatürk Büstü[5] (Türkçesi (Sözlerin Aslı) “Bu memlekette kanlarını döken kahramanlar! Burada bir dost vatanın toprağındasınız. Huzur içinde uyuyunuz. Sizler Mehmetçikle yan yana koyun koyunasınız… Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı siliniz. Evlatlarınız bizim bağrımızdadır. Huzur içindedirler. Onlar bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlatlarımız olmuşlardır.” Atatürk, 1934) Atatürk’ün ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki sözlerin kaynağı, Atatürk döneminin İçişleri Bakanlarından Şükrü Kaya’dır. Şükrü Kaya bu sözleri, Atatürk’ün bizzat yazıp kendisine verdiğini söylemiştir. Atatürk’ün sözlerinin aslı ile yabancı dil çevirileri arasında ise bu anıtta da görüldüğü üzere fark vardır. Fark; yabancı dildeki çevirilere sözlerin aslında olmayan “bizim için Johnnyler ile Mehmetler arasında bir fark yoktur” (There is no difference between the Johnnies and the Mehmets to us) tümcesinin fazladan eklenmiş olmasıdır. (Ayrıntılı bilgi için lütfen tıklayınız) [1]Görsel: Yeni Vatan, “Dayanışma Derneği’nde Atamızı Anacağız”, erişim: 07.11.2024, 09.11.2024 [2]Merhaba Australia, “Sydney’e dikilen Atatürk Büstü 30 Ağustos Zafer Bayramı’nda açılacak”, 05.04.2020, erişim: 09.11.2024 [3]Kütahya DORUK Medya, “Vatan Sözle Sevilmez İcraat Yapacaksın”, erişim: 09.11.2024 [4]Vatan, “Auburn Türk Evi’nde 30 Ağustos Zafer Bayramı kutlanacak”, 29.08.2020, erişim: 09.11.2024 [5] Facebook, NSW Turkish Welfare Association, erişim: 03.10.2022, 09.11.2024
GUETAMALA-Quezaltenango, Guatemala Dışişleri Bakanlığı: Atatürk Büstü GUETAMALA-Quezaltenango, Guatemala Dışişleri Bakanlığı: Atatürk Büstü Atatürk’ün bu büstü, Guatemala’nın Quetzaltenango Departmanı’nın başkenti Quetzaltenango kentinde bulunan Guatemala Dışişleri Bakanlığı yerleşkesindedir. Büstün buraya dikilmesi, Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşunun 100. yılı ve Türkiye Guatemala diplomatik ilişkilerinin 150. yılı dolayısıyla Guatemala’da TİKA tarafından gerçekleştirilen proje kapsamında ve Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) ile Türkiye Cumhuriyeti Guatemala Büyükelçiliğinin iş birliğiyle gerçekleşmiştir. Proje kapsamında ayrıca, Dışişleri Bakanlığı binasında bir alan ile bahçedeki pergola TİKA tarafından Kütahya’dan getirilen çinilerle süslenmiştir. Büstün açılışı Aralık 2023’te yapıldı. Guatemala Dışişleri Bakanı Mario Bucaro, büstün açılış töreninde yaptığı konuşmada, Osmanlı İmparatorluğu döneminde yapılan Dostluk ve Ticaret Anlaşmasıyla 150 yıl önce başlayan ilişkilerin söz verildiği gibi güçlenen bir işbirliğiyle devam ettiğini ve Atatürk’ün Türk ve dünya tarihinde eşsiz bir kişilik olduğunu ifade belirterek şöyle dedi: “Türkiye Cumhuriyetinin kurucu lideri Mustafa Kemal Atatürk’ün de bizlere öğrettiği gibi ‘Dil bir köprüdür… İnanç bir köprüdür… Tarih bir köprüdür… Köklerimize inmeli ve olayların böldüğü tarihimizin içinde bütünleşmeliyiz”[1] Atatürk, hayatını sadece ülkesine adayarak değil, bugün bağımsızlıklarını kazanmış olan Türk cumhuriyetlerine de destek vererek geçirdi. Dünyadaki sorunların barışçıl yollarla çözülmesi gerektiğine inandı. Guatemala Dışişleri Bakanlığı’nın bahçesinde bulunan Orta Amerika Federasyonu Meydanı’nda gerçekleştirilen açılış törenine, Guatemala Dışişleri Bakanı Mario Bucaro’nun yanı sıra, Türkiye’nin Guatemala Büyükelçisi Mehmet Erkan Aytun, çok sayıda ülkenin büyükelçisi, uluslararası kurumların temsilcileri, bakanlık çalışanları, vatandaşlar ve büyükelçilik personeli de katıldı. Törende konuşan Büyükelçi Aytun ise Cumhuriyet’in 100. yılında Türkiye-Guatemala diplomatik ilişkilerinin 149. yılını kutladıklarını belirterek Türkiye’nin bölgede ve dünyada barış için oynadığı rolü vurguladı. Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün “Yurtta Barış Dünyada Barış” ilkesine atıfta bulundu.[2] Büstün kaidesinde İspanyolca olarak; “PAZ EN LA PATRIA, PAZ EN EL MUNDO / MUSTAFA KEMAL ATATÜRK / (1881-1938) FUNDADOR DE LA REPUBLICA DE TÜRKİYE” yazılıdır. (“YURTTA BARIŞ, DÜNYADA BARIŞ / MUSTAFA KEMAL ATATÜRK / (1881-1938) / TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN KURUCUSU”)[3] [1] TİKA, “TİKA’nın Katkıları ile Guatemala Dışişleri Bakanlığında Atatürk Büstü Kuruldu”, 26 Aralık 2023, erişim: 15.11.2024 [2] Yeniçağ, “Atatürk’ün büyüklüğünü dünya anladı yobazlar anlayamadı. Guatemala’ya Atatürk büstü dikildi”, 08 Aralık 2023, erişim: 15.11.2024 [3] Görseller: Kırım Haber Ajansı, “Guatemala Dışişleri Bakanlığında Atatürk büstü açıldı”, 27.12.2023, erişim: 15.11.2024
Sırbistan Cumhuriyeti Pullarında Atatürk SIRBİSTAN PULLARINDA ATATÜRK Sırbistan, 2023: Mustafa Kemal Atatürk (Türkiye Cumhuriyetinin 100. Yılı) [1] [1] delcampe (delcampe.net/), “Pullar / Mustafa Kemal Atatürk”, erişim: 06.06.2025