Archives

İtalya-Roma, Museo Pietro Canonice: Taksim Cumhuriyet Anıtı Modeli / Rölyefi

Pietro Canonica, İtalyan heykeltıraş, ressam ve bestecidir. Torino Albertina Güzel Sanatlar Akademisi’nde heykeltıraşlık eğitimi aldı. 1929’da İtalya Akademisi’ne seçildi. Başarılı sanat yaşamı nedeniyle 1950’de İtalya Parlamentosu’na ömür boyu senatör seçilen Pietro Canonica, 8 Haziran 1959’da Roma’da hayatını kaybetti.

Uluslararası üne sahip bir heykeltıraş olan Canonica, Cumhuriyet’in ilk yıllarında Türkiye’de gerçekleştirdiği büyük çaplı mermer ve bronz heykeller ile Türk sanat tarihinde iz bırakmıştır.

Türkiye’deki çalışmaları; Ankara Etnografya Müzesi önündeki  “Atlı Atatürk Anıtı” (29 Ekim 1927), Ankara Sıhhiye Zafer Meydanı’ndaki “Mareşal Atatürk Anıtı” (04 Kasım 1927), İstanbul Taksim ‘deki “Cumhuriyet Anıtı” (08 Ağustos 1928)” ve İzmir’deki “İzmir Atatürk Anıtı” (27 Haziran 1932) ile  Atatürk büstleridir.(1927-1928)[1]

Sanatçının Roma’daki evi ve atölyesi, ölümünden sonra, 1961 yılında müzeye dönüştürülmüştür. “Viale Pietro Canonica, 2, 00197 Roma RM, İtalya” adresindeki müzenin giriş cephesinin önünde bir Alp askerini ve katırını tasvir eden bronz heykeller; zemin ve alt katlarda Pietro Canonica’nın kopyaları ve orijinalleri de dahil olmak üzere eserlerinin ile eskizlerinin sergilendiği odalar vardır. [2]

İçinde sanat merkezi ve kafelerin bulunduğu Roma-Villa Borgese park içindeki “Museo Pietro Canonice” içinde; sanatçının Ankara’da yaptığı Atatürk Büstü, İzmir Atatürk Anıtı ve Taksim Atatürk Anıtı (Anıtın Kurtuluş Savaşı kısmı) model/rölyeflerine esas çalışmaları yer alıyor.[3]

İtalya’nın başkenti Roma’daki “Museo Pietro Canonice” ve sanatçının bu çalışmaları içinde yer alan Taksim Cumhuriyet Anıtı (1928):

Pietro Canonica Müzesi’ndeki, Taksim Cumhuriyet Anıtı’nın Kurtuluş Savaşı Kısmı[4]

Taksim Cumhuriyet Anıtı: İstanbul, Taksim Meydanı’ndaki anıt,  heykeltıraş Pietro Canonica’ın eseridir. İki genç Türk; Hadi (Bara) Bey ve Sabiha (Bengütaş) Hanım da yardım etmiştir. Yüksekliği 11 metre, ağırlığı 84 ton olan anıt, 2,5 yılda Roma’da tamamlanmış ve  İstanbul’a gemi ile getirilmiştir. 8 Ağustos 1928’de açılan anıtın kaide ve çevre düzenlemesini ise mimar Giulio Mongeri yapmıştır. [5]

Canonica anıtı, Atatürk’ün kişiliğini vermekle kalmayıp, hem Kurtuluş Savaşı’nı, hem de Cumhuriyet’i simgeleyen bir anıt olarak tasarlamıştır.[6] Başlangıçta, anıt büyük güzel bir havuz üstünde planlanmıştır. İstanbul belediyesi öncülüğünde ve 165 bin lira karşılığında yaptırılan anıt ücretinin %74.4’ü (122.800 L.) halk ve çeşitli kuruluşlar tarafından karşılanmıştır.

Anıtın Taksim bahçesine bakan kısmında 30 Ağustos 1922 zaferi temsil edilmiştir. Beyoğlu tarafına bakan kısmında Cumhuriyet Türkiye’si canlandırılmıştır. Geride Türk bayrağını taşıyan vatandaş toplulukları bulunmaktadır. Atatürk burada halka hitap eder şekilde canlandırılmıştır. Altında Cumhuriyeti’nin ilân tarihi 29.10.1923 yazılıdır. Burada, Atatürk ile birlikte İsmet ve Fevzi Paşalarla Tevfik Rüştü Aras ve halk temsil edilmektedir.

Anıtın iki yan yüzeyinde birer Türk eri bulunmaktadır. Bunların biri savaş, diğeri barış sancağını taşımaktadır. Üst tarafında zarif birer çerçeve içinde hafif kabartmalı iki kadın canlandırılmaktadır. Biri peçelidir ve işgal sonrası vatanının felaketine ağlamaktadır ve peçesi rüzgârla savrulmaktadır. Diğer kadın ise millî kurtuluşun sevinci ile gülümsemektedir ve yüzü peçesizdir.[7]

Taksim’deki anıtın bir köşesindeki Mustafa Kemal’in hemen solundaki sivil giyimli şahıs General Mihail Vasiliyeviç Frunze; Frunze’nin arka solundaki kasketli asker de bir başka Sovyet generali, Kliment Voroşilov’dur.[8]

Anıtın başlangıçta tasarlanan havuzu ise yapılmamıştır. Nedeni, kimi çevrelere göre,  Canonica’ya parasının son taksitinin ödenememiş olmasıdır.  Ancak işin aslı şöyledir: Kaide, sözleşmede sert mermer olarak öngörülmüşken, pembe renkli kalker taşından yapılmıştır.  Bunda küçük delikler, bozulmalar olmuş,  belediyece onarılmış; masrafı da son taksit olarak kabul edilmiştir.[9]

İstanbul, Taksim Cumhuriyet Anıtı [10]

İstanbul, Taksim Cumhuriyet Anıtı[11]

Anıtın Kuzey Yüzünde Mustafa Kemal’in hemen sağında yerde kucağındaki bebeğine sarılan ve yağmur yağmasına rağmen örtüyü çocuğunun üzerine değil bomba üzerine örten bir kadın kompozisyonu.[12]

[1]irt.wikipedia.org, “Pietro Canonica”, erişim: 16.09.2024

[2]it.wikipedia.org, “Museo Canonica”, “Pietro Canonica”, erişim: 16.09.2024

[3] Positive Hour with İclal Margariti, “Roma’da Atatürk’le karşılaşmak-Roma”, 29 Ağustos 2020, erişim: 16.09.2024

[4] GÖRSEL: DAILYMOTION, dailymotion.com, “Roma’daki Canonica Müzesi Milli Mücadele dönemi eserlerine ev sahipliği yapıyor”

[5]Vikipedi, “Taksim Cumhuriyet Anıtı”, erişim: 17.09.2024

[6]İmren Arbaç, “Taksim Cumhuriyet Anıtı’nda Rus –Türk Yakınlaşmasının Sembol Figürü”, erişim: 17.09.2024

[7]Atatürk Ansiklopedisi, Mevlüt Çelebi “Taksim Cumhuriyet Anıtı”, 02.04.2024, erişim: 17.09.2024

[8]HaberTürk, Murat Bardakçı “Taksim’deki anıt ve Rusya gerçeği”, 21.12.2015, erişim: 17.09.2024

[9]İBB, İstanbul Dergi, Cengiz Özkarabekir “Cumhuriyet Anıtı’nın Hikâyesi”,21.07.2020, erişim: 17.09.2024[10]Görsel: NTV, “Tarihi Taksim Cumhuriyet Anıtı’nda yıllardır fark edilmeyen ayrıntı”, 27.04.2021, erişim: 17.09.2024

[11]Görsel: NTV, “Tarihi Taksim Cumhuriyet Anıtı’nda yıllardır fark edilmeyen ayrıntı”, 27.04.2021, erişim: 17.09.2024

[12]Görseller: İmren Arbaç, “Taksim Cumhuriyet Anıtı’nda Rus –Türk Yakınlaşmasının Sembol Figürü”, erişim: 17.09.2024

İtalya-Roma, Museo Pietro Canonice”: Atatürk Büstü Modeli / Rölyefi

Pietro Canonica, İtalyan heykeltıraş, ressam ve bestecidir. Torino Albertina Güzel Sanatlar Akademisi’nde heykeltıraşlık eğitimi aldı. 1929’da İtalya Akademisi’ne seçildi. Başarılı sanat yaşamı nedeniyle 1950’de İtalya Parlamentosu’na ömür boyu senatör seçilen Pietro Canonica, 8 Haziran 1959’da Roma’da hayatını kaybetti.

Uluslararası üne sahip bir heykeltıraş olan Canonica, Cumhuriyet’in ilk yıllarında Türkiye’de gerçekleştirdiği büyük çaplı mermer ve bronz heykeller ile Türk sanat tarihinde iz bırakmıştır.

Türkiye’deki çalışmaları; Ankara Etnografya Müzesi önündeki  “Atlı Atatürk Anıtı” (29 Ekim 1927), Ankara Sıhhiye Zafer Meydanı’ndaki “Mareşal Atatürk Anıtı” (04 Kasım 1927), İstanbul Taksim ‘deki “Cumhuriyet Anıtı” (08 Ağustos 1928)” ve İzmir’deki “İzmir Atatürk Anıtı” (27 Haziran 1932) ile  Atatürk büstleridir.(1927-1928)[1]

Sanatçının Roma’daki evi ve atölyesi, ölümünden sonra, 1961 yılında müzeye dönüştürülmüştür. “Viale Pietro Canonica, 2, 00197 Roma RM, İtalya” adresindeki müzenin giriş cephesinin önünde bir Alp askerini ve katırını tasvir eden bronz heykeller; zemin ve alt katlarda Pietro Canonica’nın kopyaları ve orijinalleri de dahil olmak üzere eserlerinin ile eskizlerinin sergilendiği odalar vardır. [2]

İçinde sanat merkezi ve kafelerin bulunduğu Roma-Villa Borgese park içindeki “Museo Pietro Canonice” içinde; sanatçının Ankara’da yaptığı Atatürk Büstü, İzmir Atatürk Anıtı ve Taksim Atatürk Anıtı (Anıtın Kurtuluş Savaşı kısmı) model/rölyeflerine esas çalışmaları yer alıyor.[3]

İtalya’nın başkenti Roma’daki “Museo Pietro Canonice” ve sanatçının bu çalışmaları içinde yer alan Atatürk büstü (1927):

İtalyan heykeltıraş Pietro Canonica’nın Türkiye’de Atatürk’le ilgili ilk çalışması, 1927’de yaptığı Atatürk’ün bir büsttür. Büst, Atatürk tarafından çok beğenilir, hatta arkadaşlarına “aynaya baktığımda büstümü görüyorum.  Bittiğine üzüldüm. Canonica’yı görmek beni mutlu ediyordu.” demiştir.[4]

Canonica, Atatürk büstünün yapılış sürecini şöyle anlatır: “Ankara’da Kemal Paşa, mütevazı ikametgâhında beni sade bir şekilde kabul etti. Kahve ikram ettikten sonra çalışmaya başladık. Bir saat sonra büstün kendisine benzeyen ana hatları ortaya çıkmaya başlamıştı. Dördüncü günde büstü bitirdim.  ”[5]

 Pietro  Canonica Müzesi’ndeki  Atatürk Büstü[6]

Atatürk büstünün Türkiye’deki bulunduğu yerlerin bazıları şunlardır:

Pietro Canonica:  Çanakkale-Troya Müzesi, Atatürk Büstü(1927)

Troya Müzesi, Çanakkale Merkez İlçe, Tevfikiye Mahallesi’nde, yaklaşık 90.000 m²’lik büyüklüğe sahip olan parsel içerisindedir. Müze’de; Homeros’un İlyada Destanı ile tarihe geçmiş Troas Bölgesi’nde iz bırakan Troya ve kültürlerinin yaşamı[7] ve arkeolojik tarihi, kazılardan çıkan eserler aracılığıyla anlatılmaktadır.

Müzenin yönetici odasında bulunan seramik bir Atatürk büstü temizlenirken, büstün daha önce bilinmeyen bir özelliği ortaya çıkar. Büstte imza olduğu ve tarih yazılı olduğu görülür.

Bunun üzerine yıllarca Çanakkale Müzesi’nde kullanılmış ve üzerinde biraz tabaka oluşmuş büstün restorasyonu için restoratörler görevlendirilir. Restorasyon bölümünce, büst üzerinde bir temizlik yapılır. Büst üzerindeki tabakayı temizleyen uzmanlar, büstün sol köşesindeki Pietro Canonica’nın imzasını ve 1927 tarihini ortaya çıkarırlar. Böylece, büstü İtalyan heykeltıraş Pietro Canonica’ın 1927’de yaptığı kesinleşir.

Çanakkale-Troya Müzesi’nde bulunan Pietro Canonica imzalı Atatürk büstü, aynı sanatçının yaptığı Galatasaray Müzesi’ndeki Atatürk büstünün aynısıdır. Troya Müzesi’ndeki seramikten, Galatasaray Müzesi’ndeki bronzdan yapılmıştır.[8]

Çanakkale-Troya Müzesi, Atatürk Büstü[9]

Pietro Canonica:  İstanbul-Galatasaray Müzesi, Gazi Kupası Atatürk Büstü (1928)

Galatasaray Spor Kulübü, adını, 1481 yılında “Galatasaray Enderun Mektebi” adıyla eğitim-öğretime başlayan Galatasaray Lisesi’nden (Mektebi Sultani) almıştır. Kulüp, 1905 yılında okulun öğrencisi Ali Sami Yen ve arkadaşlarınca kurulmuştur.

1905’te Osmanlı İmparatorluğu’nda bir dernekler yasası bulunmadığından, Galatasaray Spor Kulübü’nün yasal olarak tescil edilmesi ancak 1912 yılında Cemiyetler Kanunu çıkarıldıktan sonra olmuştur. [10]

1925 yılında, Mustafa Kemal Atatürk’ün emriyle kurulan ve sonradan Türk Hava Kurumu adını alan Tayyare Cemiyeti’ne gelir sağlamak amacıyla 1928 yılında bir spor organizasyonu düzenlenir. Buna göre Galatasaray ve Fenerbahçe arasında bir maç yapılacak ve kazanan tarafa İtalyan heykeltıraş Pietro Canonica’nın yapacağı bir Atatürk büstü verilecekti.

“Gazi Büstü” olarak adlandırılan kupanın maç tarihi olan 10 Ağustos 1928’te Galatasaray ve Fenerbahçe’nin as takımlarının maçı 3-3 sona erdi. Kupanın kazananını ikinci maç belirleyecekti. İkinci maç Taksim Stadı’nda 31 Ağustos 1928’te oynandı ve mücadeleyi Galatasaray 4-0 kazandı. Böylece Galatasaray, Mustafa Kemal Atatürk’ün sağlığında ve ismine adanmış tek kupa olan Gazi Büstü Kupası’nı almış oldu.

Gazi Büstü’nün kazanılmasından sonra, Galatasaray Kulübü’nün o günlerdeki başkanı Necmeddin Sadak beyin, kendisine yazdığı mektuba, Atatürk’ün verdiği cevabi mektup şu şekildedir:

“Dolmabahçe 4.9.1928

Galatasaray Terbiye-i Bedeniye Kulübü reisi ve Sivas Meb’usu Necmeddin Sadık Beyefendiye,

Mektubunuzu aldım. Türk gençliğinin spor sahasında da gösterdiği kabiliyet ve faideli faaliyeti takdirle müşahade ve takip ediyorum.

Hakkımda ibraz buyurulan asar-ı muhabebetten mütehassis oldum. Teşekkür ederim efendim.

 Reis-i Cumhur

Gazi Mustafa Kemal”[11]

Büst, hâlen Galatasaray Müzesi’nde sergilenmektedir.

İstanbul-Galatasaray Müzesi, Gazi Kupası Atatürk Büstü [12]

Pietro Canonica:  Ankara-Türkiye İş Bankası İktisadi Bağımsızlık Müzesi, Atatürk Büstü (1929)

Türkiye İş Bankası, Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet’in ilânı ile kazanılan siyasi bağımsızlığın ekonomik olarak perçinlenmesi için, 26 Ağustos 1924’te Ankara’da kuruldu. Banka, uzun yıllar 3. genel müdürlük binası olarak da hizmet veren Ankara Ulus’taki tarihi binasını 2 Mayıs 2019’da müzeye dönüştürdü.

Müzeye, bankanın kurucusu Atatürk’ün, askeri zaferlerin ancak iktisadi zaferlerle kalıcı olabileceği vizyonu çerçevesinde “Türkiye İş Bankası İktisadi Bağımsızlık Müzesi” adı verildi. Müze, Cumhuriyet’in tam anlamıyla ekonomik bir izdüşümüdür. Cumhuriyet’in kuruluşundan itibaren ülkemizin iktisadi bağımsızlık yolunda attığı büyük adımlar, Bankanın tarihi ile birlikte ele alınmıştır.

Müzeye dönüştürülen ve neredeyse Bankanın tarihiyle yaşıt bu simge bina, ünlü mimar Giulio Mongeri tarafından yapıldı.[13] Bankanın bu binaya taşınmasından iki ay sonra 22.10.1929’da Atatürk burayı ziyaret eder. Tüm servisleri dolaştıktan sonra o günlerde “İdare Meclisi Salonu” olarak kullanılan Mavi Salon’da oturup çay içmiş, grupla fotoğraf çektirmiştir. Bu salonun bir köşesinde duran 1929 tarihli Atatürk büstü ise, Pietro Canonica imzalıdır.[14]  Büstün yer aldığı düzenlemede “İş Bankası (simge olarak) Kuran Gazi Mustafa Kemal, XXVI Ağustos MCMXXIV” yazılıdır.[15]

[1] it.wikipedia.org,  “Pietro Canonica”, erişim: 16.09.2024

[2] it.wikipedia.org, “Museo Canonica”, “Pietro Canonica”, erişim: 16.09.2024

[3]Positive Hour with İclal Margariti, “Roma’da Atatürk’le karşılaşmak-Roma”, 29 Ağustos 2020, erişim: 16.09.2024

[4]Tarih, “Canonica: Atatürk’ü Tarihe Kazıyan Adam”, Ocak 2021, erişim: 05.10.2024

[5]ekonomim, Gila Benmayor “Heykeltıraş Canonica’nın gözünden Atatürk”, 10.11.2023, erişim: 09.10.2024

[6]AA, “Roma’daki Canonica Müzesi Milli Mücadele dönemi eserlerini barındırıyor”, 19.05.2022, erişim: 09.10.2024

[7]T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Çanakkale İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, “Troya Müzesi”, erişim: 19.09.2024

[8]AA, Burak Akaya “Atatürk büstünde yapılan restorasyonla ünlü İtalyan heykeltıraşın imzası ortaya çıktı”, 17.05.2022, erişim: 19.09.2024.

[9]Görsel: mynet, “Atatürk büstünde şaşırtan detay! İtalyan heykeltıraş Pietro Canonica’nın imzası çıktı… ‘Bu gelişme bizi heyecanlandırdı’”,  17.05.2022i, erişim: 19.09.2024

[10]Galatasaray, “Galatasaray Nasıl Kuruldu”, erişim: 19.09,2024

[11]Galatasaray, “O Gün / Gazi Büstü Galatasaray’ın”, 31.08.2017, erişim: 19.09,2024galatasarayin/36313

[12] Facebook, “Ali Sami Yen Sokak”, “G.Saray tarihinin en anlamlı kupası Gazi Büstü Kupası!”, 21.07.20215, erişim: 19.04.2024

[13] İş Bankası, “Türkiye İş Bankası İktisadi Bağımsızlık Müzesi”, erişim: 18.09.2024

[14]Cumhuriyet, A. Celal Binzet ‘Bozkırın Sesi’ Ankara’nın ‘bağımsızlık’ müzesi,  “Olaylar ve Görüşler”, 27.06.2019, erişim: 18.09.2024

[15]Görsel: Google Haritalar, Türkiye İş Bankası İktisadi Bağımsızlık…, Seyyah Halil, Mart 2020, erişim: 18.09.2024

İtalya-Roma: Mustafa Kemal Atatürk Anıtı

Mustafa Kemal Atatürk Anıtı (Monumento a Mustafa Kemal Ataturk), İtalya’nın başkenti Roma’daki Eur bölgesindeki parktadır.

 İtalya, Roma, Mustafa Kemal Atatürk Anıtı[1]

Anıt, açık kitabın sayfaları biçimindedir. Kaidesinde, Atatürk’ün “Yurtta barış, dünyada barış” özlü sözü İtalyanca kazılıdır.  (Pace in patria, pace nel mondo)

Anıta yer tahsisini EUR semtindeki park ve kültürel varlıklardan sorumlu EUR Şirketi yaptı. Anıtın heykeltıraşı, Carraralı ünlü İtalyan heykeltıraş Luciano Massari; sanat yönetmeni, İtalya’da “mermer ve taşların şairi” olarak tanınan Marco Rotelli’dir. Anıtın mermeri ise Carrara’dan Cave Michelangelo tarafından hediye edildi.

Roma’ya dikilen bu anıtın ana sponsoru Türkiye İhracatçılar Birliğidir.  İtalya-Türkiye Dostluk Birliği ile Mare Nostrum Vakfı da projenin ek sponsorlarıdır.

Atatürk’ün anısına, ölümünün 67’nci yıldönümünde dikilen Mustafa Kemal Atatürk Anıtı, 10 Kasım 2005 tarihinde törenle açıldı. Tören katılımcılarından Türkiye Cumhuriyeti Roma Büyükelçisi Uğur Ziyal, İtalyanların 1976’da da anıtın bulunduğu parkın yanındaki meydana Atatürk’ün adını verdiklerini hatırlatarak ”bu anıt, hem Atatürk’e saygıyı, hem de Türk-İtalyan dostluğunu simgeliyor” dedi.

EUR Şirketi’nin murahhas üyesi Prof. Mauro Miccioise ise Atatürk’ün anıtta kazılı sözünün günümüz için de bir mesaj olduğunu a belirterek şöyle konuştu:  “Bugün takdim ettiğimiz anıt, Türkiye’de laikleşme sürecini, din özgürlüğünü ve kadın haklarını tanıma uygulamalarını başlatmış olan Atatürk’ün anısına sadece bir saygı eylemi gibi algılanmamalıdır.

Bu vecize, çatışmalar ve sosyal gerilimlerle dikkatleri çeken günümüz dünyası ve bizim toplumumuz için de olumlu bir sinyal olarak yorumlanmalıdır.”[2]

Anıtın olduğu bölgedeki bir de Atatürk Caddesi vardır. Bu caddeye bakan ve anıtın olduğu yerdeki tabelada, İtalyanca:

“LARGO

MUSTAFA KEMAL

ATATÜRK

FONDATORA DELLA REPUBBLICA DI TURCHIA (1181 – 1938)” yazılıdır.

(BÜYÜK

MUSTAFA KEMAL

ATATÜRK

TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN KURUCUSU (1181 – 1938))

Anıt kaidesinde ise şunlar yazılıdır:

“COMUNE DI ROMA

AMBASCIATA DELLA REPUBBLICA

DI TURCHIA IN ITALIA

EUR SpA

Pace in Patria, Pace nel mondo

parole di Ataturk ın nome della pace e ne

diogniıdentita”

(Roma Belediyesi / Türkiye Cumhuriyeti İtalya Büyükelçiliği / SpA

Atatürk’ün Barış Adına Söylediği Söz “Yurtta Barış, Dünyada Barış”)

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 100. yıldönümü 2023’te,  Atatürk Anıtı ile anıt bölgesindeki tabelaya “ATATÜRK” başlıklı ve İtalyanca şu bilgilendirme yazısı asılmıştır:

“ATATÜRK (Mustafa Kemal Atatürk)

IL FONDATORE DELLA TURCHIA MODERNA

Padre della moderna Turchia; fine stratega in guerra e un politico determinato

e patriottico in pace; riformista dal piglio quasi rivoluzionario ma uomo

d’ordine e laicista intransigente.

Ma andiamo per ordine. Kemal Atatürk (nel corso della vita assumerà nomi diversi: Mustafa, Mustafa Kemal, Mustafa Kemal pascià, Gazi Mustafa Kemal, Mustafa Kemal Atatürk) nasce nel 1881 in una famiglia piccolo borghese a Salonicco, allora possedimento ottomano.

Il 29 ottobre 1923 nasce ufficialmente la Repubblica di Turchia, con Atatürk eletto alla carica di presidente (conservò anche la carica di presidente del partito, il Partito del Popolo).

Mori il 10 novembre 1938 di cirrosi epatica. Di lui rimane viva oggi più che l’immagine di rivoluzionario quella di uomo d’ordine. Un po’ come De Gaulle per la Francia. «Tra i vari accostamenti fatti alla figura di Atatürk, quello con De Gaulle è il più convincente: entrambi presero in mano le sorti del loro paese nel momento della disfatta e dell’asservimento; entrambi furono militari di carriera che si trovarono ad essere dei resistenti e dei ribelli, ma erano e vollero sempre apparire uomini dello Stato e della legge, entrambi erano socialmente conservatori e tuttavia furono anche, nei campi in cui lo ritenevano opportuno, decisi modernizzatori.

Cosi anno la Turchia celebrerà il 100. anniversario della Repubblica da lui fondata.” [3]

Yaklaşık Türkçe çevirisi:

“ATATÜRK (Mustafa Kemal Atatürk)

ÇAĞDAŞ TÜRKİYE’NİN KURUCUSU

Çağdaş Türkiye’nin babası, savaşta iyi bir strateji uzmanı ve kararlı bir politikacı, barışçı, vatansever, devrimci bir reformist ve laik bir devlet adamı.

Kemal Atatürk yaşamı boyunca farklı isimler aldı: Mustafa, Mustafa Kemal, Mustafa Kemal Paşa, Gazi Mustafa Kemal, Mustafa Kemal Atatürk. 1881’de o zamanlar Osmanlı egemenliği altında olan Selanik’te alt orta sınıf bir ailede doğdu.

29 Ekim 1923’te, Türkiye Cumhuriyeti resmen doğdu. Atatürk cumhurbaşkanı seçildi. Aynı zamanda partinin, Halk Fırkası’nın (Cumhuriyet Halk Partisi) başkanlığını da sürdürdü. 10 Kasım 1938’de karaciğer sirozundan öldü. Bugün yaşamda kalan şey onun devrimciliği ve devrimleridir.

Atatürk figürüne yapılan çeşitli karşılaştırmalar arasında De Gaulle ile yapılan karşılaştırma en ikna edici olanıdır: Yenilgi ve köleleştirme anında her ikisi de ülkelerinin kaderini kendi ellerine aldılar; her ikisi de kendilerini direnişçi ve isyancı olarak bulan kariyerli askerlerdi, ancak her zaman devletin ve hukukun adamlarıydılar. Her ikisi de sosyal açıdan muhafazakârdı ve yine de düşüncelerini gerçekleştirip, ülkelerini çağdaşlaştırdılar.

Atatürk’ün kurduğu Türkiye Cumhuriyeti, bu yıl 100. yılını kutlayacak.”

Görseller(yukarıdaki üç görsel)[4]

 Görseller[5]

       Görsel[6]

[1]Görsel: Google Haritalar: Mustafa Kemal Ataturk Monument, Elena Zhdan Eki 2020, erişim: 02.11.2024,

[2]CNN TÜRK.com, “Roma’da Atatürk’ün anısına ilk anıt”,11.11.2005,  erişim: 02.11.2024

[3]Görsel: Ajans Sinop, A. Yaşar SARIKAYA “ROMA’DA LARGO MUSTAFA KEMAL ATATÜRK CADDESİ”,10.06.2023,  erişim: 02.11.2024

[4]Google Haritalar: Mustafa Kemal Ataturk Monument, Ayşegül Gökçe, Haz 2023, erişim: 02.11.2024,

[5]Google Haritalar: Mustafa Kemal Ataturk Monument, Mirko Areaweb, May 2017, erişim: 02.11.2024,

[6]Facebook, İtalya Dostluk Derneği – Associazione di Amicizia Italia, “Roma’da bulunan Mustafa Kemal Atatürk Alanı ve Atatürk anıtı”, 23.04.2020, erişim: 02.11.2024