Pakistan-Larkana: Mustafa Kemal Atatürk Anma Kulesi Pakistan-Larkana: Mustafa Kemal Atatürk Anma Kulesi Mustafa Kemal Atatürk Atatürk anıtı, Pakistan’ın Sind eyaletindendeki Larkana (Larkano) kentindedir. Pakistan, Larkana, Atatürk Anıtı[1] “Mustafa Kemal Atatürk Anma Kulesi”, “Atatürk Kulesi” veya “Atatürk İkiz Kuleleri” olarak da bilinen anıtın, Bakrani kentine giden yol üzerindeki konumu nedeniyle, yerel halk tarafından “Bakrani Kulesi” olarak da adlandırıldığı görülür. Ayrıca anıtın konumu, bazı haritalarda “Ataturk Tower” ve “Bakrani Tower” olarak birlikte verilmektedir. Anıt, dönemin Pakistan başbakanı Zülfikar Ali Butto tarafından yaptırılmış ve Atatürk’e adanmış bir anıttır. Anıtın açılışını, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 50. yıldönümü 1973’te Pakistan’dan Başbakan Zülfikar Ali Butto ile Türkiye’den, dönemin Başbakan Yardımcısı İlhan Öztrak birlikte yaptılar. Zülfikar Ali Butto açılış töreninde anıtın Pakistan halkının Kemal Atatürk’e duyduğu derin hayranlığı yansıttığını ifade ederken; Türkiye’yi temsil eden Başbakan Yardımcısı İlhan Öztrak, bu anıtın Atatürk için Türkiye dışında dikilen ilk anıt olduğunu vurgulayarak, Türkiye ile Pakistan arasındaki derin tarihi bağlara vurgu yaptı.[2] Türkiye ile Pakistan arasındaki güçlü bağı simgeleyen 82 fit (25 metre) yüksekliğindeki anıtta iki kule yer alıyor. Anıttaki ikiz kuleler, Türkiye ve Pakistan’ı temsil ediyor. İki ülke arasındaki dostluğu temsil etmek için de birbirine bağlı biçimdedir.[3] Pakistan-Larkana: Mustafa Kemal Atatürk Anma Kulesi Mustafa Kemal Atatürk Atatürk anıtı, Pakistan’ın Sind eyaletindendeki Larkana (Larkano) kentindedir. Pakistan, Larkana, Atatürk Anıtı[1] Anıtta, Mustafa Kemal Atatürk Anma Kulesi’nin, Türkiye Cumhuriyeti’nin 50. Yıldönümü Kutlaması Münasebetiyle 29 Ekim 1973’te Pakistan Başbakanı Zülfikar Ali Butto tarafından açıldığı bilgilendirme yazısı ile Atatürk ve Zülfikar Ali Butto’nun sözleri yazılıdır. Zülfikar Ali Butto’nun sözü (Urduca): “فرمودات اس ملک کے اصل محافظ یہاں کے عوام ہیں اپنے ملک پر پورا یقین رکھتے ہیں 125 اس سفر میں مسلمان ایک قابل فخر میراث کے مالک ہیں قائد عوام ذوالفقار علی بھٹو” (Bu ülkenin gerçek savunucuları, ülkelerine güveni tam olan insanlardır. 125 Müslüman bu yolculukta gururlu bir mirasa sahiptir.) Atatürk’ün özlü sözleri (İngilizce): “You cannot rule the nation. You can only serve the nation. December 1, 1923” “Sovereignty belongs unconditionally and without restriction to the Nation. April 1, 1923” “The foundation of our national existence is in National consciousness and National unity. November 1, 1936” “O rising new generation the future is yours. We founded the republic. You are the ones to elevate it and keep it alive. August 30, 1924” (“Ulusu efendilik yoktur. Hizmet etmek vardır. 1 Aralık 1923” “Egemenlik kayıtsız şartsız ve kayıtsız şartsız ulusundur. 1 Nisan 1923” “Ulusal varlığımızın temeli ulusal şuur ve ulusal birliktir. 1 Kasım 1936” “Ey yükselen yeni nesil, gelecek sizindir. Cumhuriyeti biz kurduk. Onu yükseltecek ve yaşatacak olan sizlersiniz. 30 Ağustos 1924”) Ataturk Twin Towers in Larkana, Pakistan[4] [1]Görsel: worldslost.blogspot.com, “The Lost Worlds”, 21.09.2011, erişim: 17.12.2024, [1]Amar Guriro, linkedin, “Ataturk Twin Towers in Larkana, Pakistan”, 2024, erişim: 17.12.2024 [2]British Pathe, “Pakistan: Pakistan Başbakanı Bay Butto, Türkiye Cumhuriyeti’nin Kurucusu Kemal Atatürk’ün Anıtını Açtı (1973)” erişim: 17.12.2024 [3]Görseller: Amar Guriro, linkedin, “Ataturk Twin Towers in Larkana, Pakistan”, 2024, erişim: 17.12.2024
Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti-Nahçıvan: Atatürk Anıtı ve Büstü Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti-Nahçıvan: Atatürk Anıtı ve Büstü Atatürk’ün bu büstü, Azerbaycan’a bağlı Nahçıvan Özerk Cumhuriyetinin başkenti Nahçıvan’ın önde gelen caddelerinden birisi olan Atatürk Küçesindeki (Atatürk Caddesi) bir meydanda bulunan Atatürk anıtındadır. Anıt, Nahçıvan’daki ilk Atatürk anıtıdır ve yüksek ve yekpare bir granit sütun üzerinde bronz Atatürk büstünden oluşmaktadır. Anıtı yaptıran Türkiye Cumhuriyeti Nahçıvan Başkonsolosluğu; anıttaki Atatürk büstünün heykeltıraşı Metin Yurdanur’dur. Anıtının açılışı, 29 Ekim 2011 Cumhuriyet Bayramı kutlamaları çerçevesinde gerçekleştirildi.”[1] Nahçıvan, Atatürk Büstü[2] Atatürk büstünün açılış törenine Nahçıvan üst yönetimi, Türk işadamları, Türk ve Azeri vatandaşlar, öğrenciler ve konsolosluk personeli katıldı. Büstün açılışını Nahçivan Ali meclis Başkanı Vasıf Talipov, Nahçıvan Başkonsolosu Ayhan Enginar birlikte yaptı. Nahçivan Ali meclis Başkanı Vasıf Talipov törende şöyle konuştu: “Bugün Çağdaş Türkiye’nin kurucusu Dahi İnsan Mustafa Kemal Atatürk’ün abidesinin açılışını gerçekleştiriyoruz. Bu açılışı Türkiye Cumhuriyetinin kuruluş yıldönümünde gerçekleştiriyoruz. Bu anıt Türkiye Azerbaycan kardeşliğinin en büyük örneğidir. Atatürk, sadece Türkiye‘de değil Azerbaycan siyasi hayatında da büyük bir dahi şahsiyettir. Atatürk, 20. asırda bütün milleti bir araya toplayıp birleştirip yeni bir devlet kurdu. Bunu yaparken de her bir karış toprağı işgal edilmiş paylaştırılmış bir vatan vardı. Ermeniler Ayrı bir devlet kuruyorlardı. Bu şartlara direnecek tek güç vardı o da Türk milletinin bağımsızlığa olan düşkünlüğü ve iradesiydi. Verilen onca şehit ile Atatürk’ün önderliğinde “Ya vatan, Ya ölüm” şiarı ile bağımsızlık gerçekleşmiştir. Bu bağımsızlığa giden yolda Azerbaycan’dan Nahcıvan’dan da şehitler verilmiştir. Mustafa Kemal Atatürk, Türk milleti içen ne gerekiyorsa yapmış yepyeni bir Türk devletini kurmuştur. O Türkiye Azerbaycan dostluğuna da büyük önem vermiş, ”Bir gün Sovyetler dağılacaktır dini, dili bir kardeşlerimizle alakalarımızı kuvvetlendirmeliyiz“ demiştir. Atatürk’ten sonrada bizim umumi liderimiz Haydar Aliyev Türkiye Azerbaycan kardeşliğini daha ileri götürerek gerçekleştirmiş ”Biz İki devlet bir milletiz” demiştir. Bu gardaşlığı ve dostluğu bugünde Cumhurbaşkanımız İlhan Aliyev de sürdürmektedir.” [3] Anıtın dikilmesine verdikleri izin ve destekleri nedeniyle Nahçıvan’ın Ali Meclisi Başkanı Cenab Vasif Talıbov, Nahçıvan Şeher İcra Hakimiyyeti Başçılığı ve Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti makamları ile anıtın tamamlanmasında emeği geçen Gemikaya, Moment ve Dizayn şirketlerine teşekkür eden Nahçıvan Başkonsolosu Ayhan Enginar da açılış konuşmasında şöyle dedi: “Bir 29 Ekim günü, Cumhuriyet Bayramımızı kutlarken, Cumhuriyetimizin kurucusu Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk için Nahçıvan’da dikilen Anıtın açılışını yapıyoruz. Ne mutlu bizlere… Birinci Dünya Savaşı sonrasının karanlık ve karışık yıllarında Türkiye’nin düşman istilasından kurtulmasını sağlayan Mustafa Kemal, “Türk Kapısı” olarak adlandırdığı Türk toprağı Nahçıvan’ın da düşman eline geçmemesine özel bir önem gösterdi. 1918’de Kazım Karabekir Paşa tarafından Ermeni işgalinden kurtarılan Nahçıvan’a, 1921 yılındaki Moskova ve Kars Antlaşmaları ile bugünkü muhtariyet statüsü verildi. Sovyetler Birliğinin yıkılışını izleyen dönemde, Azerbaycan’ın bağımsızlık yıllarında bu iki kahramanın anısını Nahçıvan’da ölümsüz kılmak karşımızda duran bir görev idi. Bildiğiniz gibi, Kazım Karabekir Paşanın adını taşıyan bir cami var şehrimizde. Şu an bu Anıtın açılışını yaptığımız caddenin adı ise “Atatürk Küçesi”. Şimdi Nahçıvan şehrinin Atatürk Küçesinde bir de Atatürk Anıtımız olacak. Kutlu ve uğurlu olsun. Bu 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı, kardeş Azerbaycan’ın Nahçıvan şehrinde, yeni bir Atatürk Anıtı kurulmasıyla daha mutlu, daha sevinçli, gelecek için daha umutlu bir havada kutlanıyor. Atatürk Anıtımız Nahçıvan’a hayırlı ve uğurlu olsun.”[4] Işıklandırması da yapılmış olan anıttaki Atatürk büstünün kaidesinin üst kısmında “MUSTAFA KEMAL ATATÜRK”, alt kısmında ise Atatürk’ün 14 Ekim 1921 tarihinde söylediği “Azerbaycan halkının sevinci sevincimiz, kederi kederimizdir” özlü sözü yazılıdır. Nahçıvan, Atatürk Anıtı[5] [1]Türklider, “Can Akın Gözüyle”, 18.03.2006, erişim: 16.12.2024 [2]Görsel: Göksel Gülbey, YouTube, “Nahçıvan’da Atatürk ve Zafer Bayramı Anıldı”, 16.09.2021, erişim: 17.12.2024 [3]Yeşil Iğdır, “Türkiye Cumhuriyeti Nahçıvan Başkonsolosluğunca Nahçivan’a Yaptırılan Atatürk Anıtının Açılışı Yapıldı” [4]T.C. Nahçıvan Başkonsolosluğu, Ayhan Enginar “Atatürk Anıtı Açılış Konuşması”, 29.10.2011, erişim: 17.12.2024 [5]Görsel: X, Türkiye in Nakhchivan, @TC_NahcivanBK, “Ulu Önder Atatürk’ü ebediyete intikalinin 80. yıldönümü vesilesiyle düzenlediğimiz törende rahmet, sevgi, saygı ve minnetle andık…”, erişim: 16.12.2024
Moğolistan-Ulan Batur, Mustafa Kemal Atatürk Okulu: Atatürk Büstü Moğolistan-Ulan Batur, Mustafa Kemal Atatürk Okulu: Atatürk Büstü Atatürk’ün bu büstü, Moğolistan’ın başkenti Ulan Batur’da bulunan Mustafa Kemal Atatürk Okulu bahçesindedir. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı’nın (TİKA) desteklediği proje kapsamındaki uygulamalardan birisi olarak 2008 yılında Moğolistan’ın başkenti Ulan Batur’daki 1957 yılında yapılmış bir okula “Mustafa Kemal Atatürk” adı verildi ve Atatürk büstü dikildi. Moğolistan, Ulan Batur, Mustafa Kemal Atatürk Okulu ve Atatürk Büstü[1] Okul ve büstün açılışını Başbakan Yardımcısı Hayati Yazıcı, Devlet Bakanı Mustafa Sait Yazıcıoğlu ile Türkiye’nin Moğolistan Büyükelçisi Asım Arar ve Moğolistan Milli Eğitim Bakanı Yardımcısı Tömör Oçir yaptı.[2] Bu okulun bahçesinde bulunan Atatürk’ün büstünün kaidesinde “Mustafa Kemal Atatürk / (1881-1938) / Türkiye Cumhuriyeti’nin Kurucusu ve Birinci Cumhurbaşkanı” ifadesi Türkçe, Moğolca ve İngilizce olarak yazılıdır: “Мустафа Кемал Ататурк (1881-1938) Бүгд Найрамдах Турк Улсыг Үндэслэн байгуулагч, Анхны Еронхийлөгч Mustafa Kemal Atatürk (1881-1938) Türkiye Cumhuriyeti’nin Kurucusu ve Birinci Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk (1881-1938) The Founder and First President of the Republic of Turkey” [1]Görsel: news.mn, “Тавдугаар сургуулийн хүүхдүүд айдастай хичээллэж байна” (Beşinci okulun çocukları korkuyla ders çalışıyor), 10.04.2019, rişim: 15.12.2024 [2]Hürriyet, “Orhun yolu”, 07.10.2008, erişim: 15.12.2024
Macaristan-Kispest, Atatürk Parkı: Atatürk Büstü Macaristan-Kispest, Atatürk Parkı: Atatürk Büstü Atatürk’ün bu büstü, Macaristan’ın başkenti Budapeşte’nin 19. Bölgesi olan Kispest‘teki Atatürk Parkı’ndadır. Pendik Belediyesi ile Macaristan’ın Kispest Belediyesi “Kardeş Belediye”dir. Pendik Belediyesi ve Kispest Belediyesinin ortaklaşa yaptırdığı Atatürk Parkındaki Atatürk büstü, Pendik Belediyesince yaptırıldı. Parkın ve büstün açılışı 2012 yılında yapıldı.[1] Atatürk büstünün kaidesinde “MUSTAFA KEMAL ATATÜRK 1881-1938 AJÁNDÉKOZTA TESTVÉRVÁROSUNK PENDIK ÖNKORMÁNYZATA 2012” (KARDEŞ ŞEHRİMİZ PENDİK BELEDİYESİ TARAFINDAN BAĞIŞLANMIŞTIR 2012) yazılıdır. Macaristan, Budapeşte, Kispest, Mustafa Kemal Atatürk Parkı, Atatürk Büstü[2] [1]Yeni Şafak, “Budapeşte’de ‘Atatürk’ krizi”, 03.10.2012, erişim: 14.12.2024 [2]Görseller: Köztérkép, ;” Mustafa Kemal Atatürk mellszobra” (Mustafa Kemal Atatürk’ün büstü), erişim: 14.12.2024
Macaristan-Budapeşte, Naphegy tér: Atatürk Büstü Macaristan-Budapeşte, Naphegy tér: Atatürk Büstü Atatürk’ün bu büstü (Mustafa Kemal Atatürk szobra), Macaristan’ın başkenti Budapeşte’deki Naphegy tér parkındadır. Atatürk büstü, bu parka 1993 yılında dikildi.[1] Büst, hiçbir beklenti olmadan, Atatürk’e duydukları hayranlık nedeniyle Macarlar tarafından yaptırıldı.[2] Büstün kaidesinde Türkçe ve Macarca: “MUSTAFA KEMAL ATATURK (1881-1938) A TÖRÖK KÖZTÁRSASÁG MEGALAPÍTÓJA ÉS A KÖZTÁRSASÁG ELSŐ ELNÖKE TÜRKİYE CUMHURİYETİNİN KURUCUSU VE İLK CUMHURBAŞKANI” yazılıdır. Macaristan, Budapeşte, Atatürk Büstü[3] [1]Kültür Envanteri, “Mustafa Kemal Atatürk Büstü, Naphegy Meydanı”, 29.10.2022, erişim: 14.12.2024 [2]Türkinfo, “Budapeşte’de Mustafa Kemal izleri”, 13.10.2015, erişişm: 14.12.2024, [3] Görsel: Google Haritalar, “Mustafa Kemal Atatürk szobra”, Foto: Tamas Somfai – Haz 2020, erişim:14.12.2024
Kuzey Makedonya-Vales (Köprülü), Karşıyaka Parkı: Atatürk Anıtı Kuzey Makedonya-Vales (Köprülü), Karşıyaka Parkı: Atatürk Anıtı Mustafa Kemal Atatürk Anıtı, Makedonya’nın orta kesimlerinde bulunan Veles (Köprülü) kentindeki ”Karşıyaka Parkı” içindedir. Karşıyaka, Adalar ve Çan belediyeleri ile Köprülü Belediyesi kardeş kentlerdir. Karşıyaka parkını, 2013 yılında Karşıyaka belediyesi yaptırmıştır. Park içindeki Mustafa Kemal Atatürk Anıtındaki Atatürk heykelini ise 2018 yılında Adalar Belediyesi hediye etmiştir. Benzer bir heykel, Merkez Jupa’dadır. 3 m 20 cm yüksekliğindedir. Heykelin açılışı Türkçe Eğitim Bayramı etkinlikleri kapsamında 21 Aralık 2018’te yapıldı. Köprülü Belediye Başkanı Kocevski açılış töreninde yaptığı konuşmada “Atatürk’ün sadece Kocacık kökenli olması, Manastır’da eğitim görmesi açısından değil, onun sadece Türk tarihi için değil dünya tarihi için de önemli bir şahsiyet olması nedeniyle, bunun bizim tarafımızdan çok iyi bir jest olduğunu düşünüyorum.” dedi.[1] Atatürk Anıtı için düzenlenen törene Türkiye’nin Üsküp Büyükelçiliği Kültür ve Tanıtım Müşaviri Av. Çiğdem Güllü, Makedonya’daki Türk Demokratik Partisi (TDP) Genel Başkanı Beycan İlyas ile yönetim kurulu üyeleri ve çok sayıda davetli de katıldı. Katılımcılardan Türkiye’nin Üsküp Büyükelçiliği Kültür ve Tanıtım Müşaviri Av. Çiğdem Güllü, “iki ülke arasındaki dostluğun en güzel göstergesinin açılışını yapmaktan onur duydum.” ifadelerini kullandı.[2] Heykelin kaidesinde Makedonca “МУСТАФА КЕМАЛ АТАТУРК 1881-1938 / Донирано од збратимениот град Општина Адалар Република Турција” yazılıdır. (MUSTAFA KEMAL ATATÜRK 1881-1938 / Kardeş şehir Adalar Belediyesi tarafından bağışlanmıştır.) Kuzey Makedonya, Veles (Köprülü), Karşıyaka Parkı: Atatürk Heykeli[3] [1]CNN TÜRK, “Makedonya’da Atatürk heykeli açıldı”, 23.12.2018, erişim: 05.12.2024 [2]Sabah, “Makedonya’da Atatürk Anıtı açıldı”, 24.12.2018, erişim: 05.12.2024 [3]Görseller: Google Haritialar, Bojan Rantasa “Kemal Ataturk monument”, Mar 2021, erişim: 05.12.2024
Kuzey Makedonya-Üsküp, Makedonya Ulusal Bağımsızlık Müzesi: Atatürk’ün Balmumu Heykeli Kuzey Makedonya-Üsküp, Makedonya Ulusal Bağımsızlık Müzesi: Atatürk’ün Balmumu Heykeli Atatürk’ün bu heykeli[1], Kuzey Makedonya’nın başkenti ve en büyük kenti Üsküp’te bulunan “Makedon Bağımsızlık Mücadelesi Müzesi” (Museum of the Macedonian Struggle for Independence) binası içindedir. Makedon Bağımsızlık Mücadelesi Müzesi, Makedonya bağımsızlık ilanının 20. yıl dönümü 8 Eylül 2011 tarihinde açıldı. Makedon halkının bağımsızlık mücadelesinin tarihsel sürecini anlatan müzede, 16 bölüm ve 109 heykel de bulunuyor. Müzedeki Heykellerden birisi, modern Türkiye’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’e aittir. Mustafa Kemal (Atatürk) heykeli balmumundan yapılmıştır. Atatürk’ün balmumu heykelinin hemen yanında, Atatürk ile aralarında aşk hikâyesi olan Makedonya’lı sevgilisi Eleni Karinte’nin yine balmumundan yapılmış heykeli vardır.[2] Anlatıldığına göre Atatürk ile Eleni Karinte’nin aşkları aşkları, Atatürk’ün 1886-1889 yıllarında askeri idadide okurken, İdadi’ye çıkan Sirok Sokak’taki evlerinin balkonunda oturan Eleni Karinte’yle göz göze gelmeleriyle başlamış. Ancak bir iddiaya göre Eleni’nin babası, bir diğerine göre de Zübeyde Hanım bu birlikteliğe izin vermemiş.[3] Mustafa Kemal Atatürk ve Eleni Karinte[4] Eleni Karinte’nin Mustafa Kemal Atatürk’e yazdığı bir de mektup vardır. Atatürk’ün eline geçip geçmediği bilinmeyen bu mektup, müzeye dönüştürülmüş olan Manastar’daki Askeri İdadi binasında bulunan “Atatürk Anı Odası” duvarına asılmıştır. Mustafa Kemal Atatürk ve Eleni Karinte[5] Atatürk’ün Makedonyalı sevgilisi Eleni Karinte[6] [1]Görsel: YouTube, Gülay Bilen “Makedonya Milli Mücadele Müzesi – Üsküp/ Makedonya – savaşların vahşetini yaşadık mutlaka izleyin !!”, 23 Eyl 2021, erişim: 06.12.2024 [2] ZİNDE KUVVET, zindekuvvet.com, Mehmet Alp Fazlıoğlu “Balkan Notları – 3: Makedonya / Üsküp”, erişim: 06.12.2024 [3]HABERTÜRK, haberturk.com, yazarlar, Muharrem Sarıkaya “Eleni Karinte…”, 14.11.2010, erişim: 06.12.2024 [4]YouTube, Gülay Bilen “Makedonya Milli Mücadele Müzesi – Üsküp/ Makedonya – savaşların vahşetini yaşadık mutlaka izleyin !!”, 23 Eyl 2021, erişim: 06.12.2024 [5]Google Haritalar, Makedon Bağımsızlık Mücadelesi Müzesi, Murat Yılmaz, Kas 2024, erişim: 06.12.2024, [6]Görsel: YouTube, Gülay Bilen “Makedonya Milli Mücadele Müzesi – Üsküp/ Makedonya – savaşların vahşetini yaşadık mutlaka izleyin !!”, 23 Eyl 2021, erişim: 06.12.2024, https://www.youtube.com/watch?v=HwKPw9cb5ik
Kuzey Makedonya-Manastır (Bitola), Manastır Şehir Müzesi: 17 Yaşında Atatürk Heykeli Kuzey Makedonya-Manastır (Bitola), Manastır Şehir Müzesi: 17 Yaşında Atatürk Heykeli 17 Yaşında Atatürk Heykeli, Kuzey Makedonya’nın Manastır (Битола Bitola) kentinde bulunan Manastır Şehir Müzesi (Müze Bitola) binasının içindeki Mustafa Kemal Atatürk Anı Odasındadır. Mustafa Kemal 1886-1889 yılları arasında, 1845 yılında askeri okul olarak yapılan ve eski Manastır Kışlası olarak bilinen bu binadaki Mektebi Askeri İdadi’de okumuştur. 1974 yılına kadar askeri kışla olarak kullanılan ve 1976 yılında Enstitü ve Müzeye binaya dönüştürüen binada, 1978’te “Mustafa Kemal Atatürk Sergisi açıldı”. 1994‘te, 40 m² alana sahip “Mustafa Kemal Atatürk Anı Odası ve Kalıcı Müze Sergisi” oluşturuldu. 1998 yılında bu alan 120 m² olarak genişletilerek yeniden düzenlendi.[1] 2006’da Türk Genelkurmay Başkanlığı[2], 2013 yılında da Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Türk İş Birliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından tadilatı ve tefrişatı yapıldı. Atatürk Anı Odasında, Atatürk’ün sözleri ve fotoğrafları, okul dönemine ait üniformaları, kitapları, madalyaları ile okuduğu kitaplar ve kendisi hakkında yazılan kitaplar ve diğer eşyaları bulunuyor. Atatürk’ün, eğitimi sırasında aldığı notlar sergileniyor. Anı odası duvarlarında Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş dönemlerine ait Savaş fotoğrafları ve hemen yanında önemli olayların açıklamaları ve özlü sözleri yer alıyor. Işıklı panolarla Büyük Taarruz, Sakarya ve Çanakkale Savaşı Türkçe, Makedonca ve İngilizce dillerinde anlatılıyor. Atatürk Anı Odası’nda, Atatürk’ün bir büstü ve iki rölyefi ile iki de heykeli vardır. Manastır Şehir Müzesi, 17 yaşında Atatürk Heykeli[4] Atatürk’ün heykellerinden birisi olan “17 yaşında Atatürk” heykeli, balmumundan yapılmıştır. Heykeli yapan, Prof. Dr. Yılmaz Büyükerşen; Askeri kıyafetleri yapan Rıza Uygur; heykelin müzeye getirilişi 1998 yılıdır.[3] Heykel, Mustafa Kemal’in Askerî İdadi dönemindeki öğrenci hâlini yansıtmaktadır. Mustafa Kemal’in üzerinde okul üniforması vardır. Müzede, dönemin okul üniformaları ayrı bölüm halinde de verilmiştir. Manastır Askeri İdadisi Okul Üniforması[6] [1]muzejbitola.mk, “Location” (Konum), “Ulusal Kültürel Anıtları Koruma Enstitüsü ve Bitola Müzesi Binası” [2]Hürriyet, hurriyet.com.tr, “Manastır’daki Atatürk Anı Odası yenilendi” [3]Eskişehir BB, eskisehir.bel.tr, “Başkan / Biyografi” [4]Görseller: Google Haritalar “Mastır Askeri İdadisi”, НУ Завод и Музеј Битола – Kasım 2020, erişim. 29.11.2024 [5] Görseller: Google Haritalar “Mastır Askeri İdadisi”, Melike Ulusoy – Kasım 2024, erişim. 29.11.2024
Kuzey Makedonya-Manastır (Bitola), Manastır Şehir Müzesi: Atatürk Büstü Kuzey Makedonya-Manastır (Bitola), Manastır Şehir Müzesi: Atatürk Büstü Atatürk’ün bu büstü, Kuzey Makedonya’nın Manastır (Битола Bitola) kentinde bulunan Manastır Şehir Müzesi (Müze Bitola) binasının içindeki Mustafa Kemal Atatürk Anı Odasındadır. Mustafa Kemal 1886-1889 yılları arasında, 1845 yılında askeri okul olarak yapılan ve eski Manastır Kışlası olarak bilinen bu binadaki Mektebi Askeri İdadi’de okumuştur. 1974 yılına kadar askeri kışla olarak kullanılan ve 1976 yılında Enstitü ve Müzeye binaya dönüştürüen binada, 1978’te “Mustafa Kemal Atatürk Sergisi açıldı”. 1994‘te, 40 m² alana sahip “Mustafa Kemal Atatürk Anı Odası ve Kalıcı Müze Sergisi” oluşturuldu. 1998 yılında bu alan 120 m² olarak genişletilerek yeniden düzenlendi.[1] 2006’da Türk Genelkurmay Başkanlığı[2], 2013 yılında da Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Türk İş Birliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından tadilatı ve tefrişatı yapıldı. Atatürk Anı Odasında, Atatürk’ün sözleri ve fotoğrafları, okul dönemine ait üniformaları, kitapları, madalyaları ile okuduğu kitaplar ve kendisi hakkında yazılan kitaplar ve diğer eşyaları bulunuyor. Atatürk’ün, eğitimi sırasında aldığı notlar sergileniyor. Anı odası duvarlarında Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş dönemlerine ait Savaş fotoğrafları ve hemen yanında önemli olayların açıklamaları ve özlü sözleri yer alıyor. Işıklı panolarla Büyük Taarruz, Sakarya ve Çanakkale Savaşı Türkçe, Makedonca ve İngilizce dillerinde anlatılıyor. Atatürk Anı Odası’nda, Atatürk’ün bir büstü ve iki rölyefi ile iki de heykeli vardır. Manastır Asteri İdadisi, Atatürk’ün heykeli ve büstü [3] Atatürk’ün buradaki büstü, Atatürk Anı Odası’ndaki Atatürk heykelinin bulunduğu yerin yanındaki bölümdedir. Büstün kaidesinde “MUSTAFA KEMAL ATATÜRK 1881 – 1938” yazılıdır. Manastır Asteri İdadisi, Atatürk büstü[4] Büst ve kaidesinin iki yanında Türk ve Makedon bayrakları vardır. [1]muzejbitola.mk, “Location” (Konum), “Ulusal Kültürel Anıtları Koruma Enstitüsü ve Bitola Müzesi Binası” [2]Hürriyet, hurriyet.com.tr, “Manastır’daki Atatürk Anı Odası yenilendi” [3]Google Haritalar, “Manastır Askeri İdadisi”, НУ Завод и Музеј Битола – Kas 2020, erişim: 01.12.2024 [4]Google Haritalar, “Manastır Askeri İdadisi”, НУ Завод и Музеј Битола – Kas 2020, erişim: 01.12.2024
Kuzey Makedonya-Merkez Jupa, Kocacık Köyü: Atatürk’ün Öğrencilik Dönemi Heykeli Kuzey Makedonya-Merkez Jupa, Kocacık Köyü: Atatürk’ün Öğrencilik Dönemi Heykeli Atatürk’ün bu heykeli, Kuzey Makedonya’nın Merkez Jupa Belediyesine bağlı Kocacık köyünde bulunan Ali Rıza Efendi Anı Evi Müzesi ve Mustafa Kemal Atatürk Anı Evi’ndedir. Atatürk’ün anne-baba ve diğer aile üyelerinin yaşadığı Kocacık Köyün’ndeki ev, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından, 19 Mayıs 2014’te “Ali Rıza Efendi Anı Evi Müzesi” olarak yapıldı. Bu müze, Kuzey Makedonya hükümetinin 2023 yılında aldığı kararla “Mustafa Kemal Atatürk Anı Evi” adıyla, ulusal kurum statüsüne alındı. Birbirinden bağımsız iki evden oluşan anı evi yerleşkesinin alt kısmında kalan yapı akraba evi, üst kısımda olan ev ise Anı Evidir. Akraba evinin giriş katında bir mutfak ve üst katında Mustafa Kemal Atatürk’ün idadi yıllarını yansıtan Manastır Odası bulunuyor. Anı Evinde ise, giriş katında bilgilendirme odası ve bilgi panoları; üst katlarda Ali Rıza Efendi, Zübeyde Hanım, Ali Rıza Efendi’nin baba ve annesi olan Kızıl Ahmet Efendi, Ayşe Hanım ile Mustafa Kemal Atatürk ve kız kardeşi Makbule hanımın çocukluk dönemleri gerçekçi silikon heykelleri bulunuyor. [1] Anı Evi’nin giriş katında ziyaretçilerin yazması için konulan anı defterinin yanında Atatürk’ün hayatını yansıtan ve sürekli oynatılan bir film de vardır. Anı evindeki Öğrenci Mustafa Kemal Heykelinde Atatürk, öğrencilik dönemindeki haliyle betimlenmiştir [2] ve silikondan yapılmıştır. Bu heykelin bir örneği, 1886-1889 yıllarında eğitim gördüğü Manastır Şehir Müzesi binasındadır. Anı evinde, Atatürk’ü kızkardeşi Makbule ile oynarken yansıtan bir başka heykeli[3] daha vardır. Heykeller, TİKA tarafından heykeltıraş Murat Daşkın’a yaptırılmıştır.[3][1] TİKA “100 Yıllık Geçmişin Mührü Atatürk Anı Evi’ne 10 Bin Ziyaretçi”, 13 Ekim 2015, erişim: 09.12.2024 [2]Sözcü, “Atatürk’ün babasının evi”, 27 Mayıs 2018, erişim: 09.12.2024 [3] Hekeltıraş Murat Daşkın, “Gerçekçi Heykeller”, erişim: 08.01.2025