AVUSTRALYA – Ungarie: Atatürk Maskı AVUSTRALYA – Ungarie: Atatürk Maskı Ungarie, Avustralya’nın Yeni Güney Galler Eyaleti’nde bulunan, yaklaşık 400 kişinin yaşadığı, tarım ve madencilik kasabadır. Atatürk bu maskı Ungarie’de bulunuyor. Avustralya’da yaşayan Tayfun Tulunay’ın Gaziler Derneği RSL’yi ikna etmesiyle gerçekleşmiştir. Atatürk maskının bulunduğu kaidede, Atatürk’ün Annelerine Seslenişindeki sözleri (Ek-1) de İngilizce yazılıdır. Atatürk maskının da bulunduğu bu düzenlemenin açılışı 25 Nisan 2025 tarihli Anzak Günü’nde gerçekleştirilmiştir. Türk bayrağı ile Avustralya bayrağının da resmedildiği kaidenin en altında ise söz konusu mask ve düzenlemesinin Tayfun Tulunay, M. Taner Tulunay ve Fatih Atılgan’ın sunumu olduğu anlatımı yer alıyor.[1],[2] [1] sbs.com.au, “Avustralya kırsalında bir Atatürk büstü”, erişim: 10.01.2026 [2] Media Turkish Australia (.facebook.com/), “Avustralya kırsalında bir Atatürk büstü”, erişim: 10.01.2026
Hollanda-Rotterdam, Atatürk ve Çanakkale Müzesi: Atatürk’ün Balmumu Büstü Hollanda-Rotterdam, Atatürk ve Çanakkale Müzesi: Atatürk Büstü Atatürk’ün bu büstü, Hollanda’nın Rotterdam kentinde bulunan Bülent Türker’e ait olan, “Kornelis van tollaan 9 3065 DA Rotterdam” adresindeki “Atatürk ve Çanakkale Müzesi” içindedir.x Hollanda’nın Rotterdam kentinde yaşayan Bülent Türker, Çanakkale Savaşlarının 100. yılı dolayısıyla 2015’te müze haline getirdi. 8 yıl sonra, Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. Yılı 20023’te müzenin adını “Atatürk ve Çanakkale Müzesi”ne dönüştürdü. Hollanda ve Avrupa’da yaşayan Türk gençlerine tarihi anlatarak Çanakkale’yi, Atatürk’ü ve Türkiye’yi sevdirmeyi amaçlayan müze, randevu sistemiyle ve ücretsiz gezilebilen bir müzedir.[1] Müzede bulunan Atatürk’e ait ya da Atatürk’le ilgili pek çok eşyadan birisi de bu büsttür. Büstün kaidesinde, Atatürk’ün resimi ve 1881 – 1938 ile birrlikte “HATAY BENİM ŞAHSİ MESELEMDİR” sözü Türkçe ve İngilizce ^”HATAY IS MY PRIVATE ISSUE” olarak yazılıdır.[2] [1]AA, ”Hollanda’da yaşayan Türker, evini Çanakkale ve Atatürk müzesine çevirdi”,02.02.2024, erişim: 18.11.2024 [2]Rec’in Dünyası, “ATATÜRK MÜZESİ ROTTERDAM Rec Rocero & Bülent Türker Röportajı”, 27 Eki 2024, erişim: 21.10.2025
İtalya-Roma, Museo Pietro Canonice”: Atatürk Büstü Modeli İtalya-Roma, Museo Pietro Canonice”: Atatürk Büstü Pietro Canonica, İtalyan heykeltıraş, ressam ve bestecidir. Torino Albertina Güzel Sanatlar Akademisi’nde heykeltıraşlık eğitimi aldı. 1929’da İtalya Akademisi’ne seçildi. Başarılı sanat yaşamı nedeniyle 1950’de İtalya Parlamentosu’na ömür boyu senatör seçilen Pietro Canonica, 8 Haziran 1959’da Roma’da hayatını kaybetti. Uluslararası üne sahip bir heykeltıraş olan Canonica, Cumhuriyet’in ilk yıllarında Türkiye’de gerçekleştirdiği büyük çaplı mermer ve bronz heykeller ile Türk sanat tarihinde iz bırakmıştır. Türkiye’deki çalışmaları; Ankara Etnografya Müzesi önündeki “Atlı Atatürk Anıtı” (29 Ekim 1927), Ankara Sıhhiye Zafer Meydanı’ndaki “Mareşal Atatürk Anıtı” (04 Kasım 1927), İstanbul Taksim ‘deki “Cumhuriyet Anıtı” (08 Ağustos 1928)” ve İzmir’deki “İzmir Atatürk Anıtı” (27 Haziran 1932) ile Atatürk büstleridir.(1927-1928)[1] Sanatçının Roma’daki evi ve atölyesi, ölümünden sonra, 1961 yılında müzeye dönüştürülmüştür. “Viale Pietro Canonica, 2, 00197 Roma RM, İtalya” adresindeki müzenin giriş cephesinin önünde bir Alp askerini ve katırını tasvir eden bronz heykeller; zemin ve alt katlarda Pietro Canonica’nın kopyaları ve orijinalleri de dahil olmak üzere eserlerinin ile eskizlerinin sergilendiği odalar vardır. [2] İçinde sanat merkezi ve kafelerin bulunduğu Roma-Villa Borgese park içindeki “Museo Pietro Canonice” içinde; sanatçının Ankara’da yaptığı Atatürk Büstü, İzmir Atatürk Anıtı ve Taksim Atatürk Anıtı (Anıtın Kurtuluş Savaşı kısmı) model/rölyeflerine esas çalışmaları yer alıyor.[3] İtalya’nın başkenti Roma’daki “Museo Pietro Canonice” ve sanatçının bu çalışmaları içinde yer alan Atatürk büstü (1927): İtalyan heykeltıraş Pietro Canonica’nın Türkiye’de Atatürk’le ilgili ilk çalışması, 1927’de yaptığı Atatürk’ün bir büsttür. Büst, Atatürk tarafından çok beğenilir, hatta arkadaşlarına “aynaya baktığımda büstümü görüyorum. Bittiğine üzüldüm. Canonica’yı görmek beni mutlu ediyordu.” demiştir.[4] Atatürk’ün bu büstü, Museo Pietro Canonica müzesindeki ikinci büsttür. Diğer büste göre daha küçük ve biblo türü mini boyutta küçük bir büsttür. Müzede, birçok küçük diğer büstlerle birlikte, camlı bir dolap içinde sergilenmektedir.[5] [1] [1] it.wikipedia.org, “Pietro Canonica”, erişim: 16.09.2024 [2] it.wikipedia.org, “Museo Canonica”, “Pietro Canonica”, erişim: 16.09.2024 [3]Positive Hour with İclal Margariti, “Roma’da Atatürk’le karşılaşmak-Roma”, 29 Ağustos 2020, erişim: 16.09.2024 [4]Tarih, “Canonica: Atatürk’ü Tarihe Kazıyan Adam”, Ocak 2021, erişim: 05.10.2024 [5]Ömer Karacabey (omrkrcby), “Roma gezimin 3. gününü Villa Borghese…”, 28 Ekim 2024, erişim: 21.10.2025
Kuzey Makedonya-Manastır (Bitola), Manastır Şehir Müzesi: Öğrenci Mustafa Kemal Heykeli Kuzey Makedonya-Manastır (Bitola), Manastır Şehir Müzesi: 17 Yaşında Atatürk Heykeli 17 Yaşında Atatürk Heykeli, Kuzey Makedonya’nın Manastır (Битола Bitola) kentinde bulunan Manastır Şehir Müzesi (Müze Bitola) binasının içindeki Mustafa Kemal Atatürk Anı Odasındadır. Mustafa Kemal 1886-1889 yılları arasında, 1845 yılında askeri okul olarak yapılan ve eski Manastır Kışlası olarak bilinen bu binadaki Mektebi Askeri İdadi’de okumuştur. 1974 yılına kadar askeri kışla olarak kullanılan ve 1976 yılında Enstitü ve Müzeye binaya dönüştürüen binada, 1978’te “Mustafa Kemal Atatürk Sergisi açıldı”. 1994‘te, 40 m² alana sahip “Mustafa Kemal Atatürk Anı Odası ve Kalıcı Müze Sergisi” oluşturuldu. 1998 yılında bu alan 120 m² olarak genişletilerek yeniden düzenlendi.[1] 2006’da Türk Genelkurmay Başkanlığı[2], 2013 yılında da Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Türk İş Birliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından tadilatı ve tefrişatı yapıldı. Atatürk Anı Odasında, Atatürk’ün sözleri ve fotoğrafları, okul dönemine ait üniformaları, kitapları, madalyaları ile okuduğu kitaplar ve kendisi hakkında yazılan kitaplar ve diğer eşyaları bulunuyor. Atatürk’ün, eğitimi sırasında aldığı notlar sergileniyor. Anı odası duvarlarında Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş dönemlerine ait Savaş fotoğrafları ve hemen yanında önemli olayların açıklamaları ve özlü sözleri yer alıyor. Işıklı panolarla Büyük Taarruz, Sakarya ve Çanakkale Savaşı Türkçe, Makedonca ve İngilizce dillerinde anlatılıyor. Müzede, dönemin okul üniformaları ayrı bölüm halinde de verilmiştir. Atatürk Anı Odası’nda, Atatürk’ün bir büstü ve iki rölyefi ile iki de heykeli daha vardır. Manastır Askeri İdadisi Okul Üniforması[6] Öğrenci Mustafa Kemal Heykelinde Atatürk, öğrencilik dönemindeki haliyle betimlenmiştir. Balmumundan yapılmıştır. TİKA tarafından heykeltıraş Murat Daşkın’a yaptırılmıştır. Heykeliin bir örneği, Merkez Jupa (Center Zhupa), Mustafa Kemal Atatürk Anı Evi Müzesindedir. (Ali Rıza Efendi Anı Evi) Manastır Şehir Müzesi, Öğrenci Mustafa Kemal Heykeli[2] Manastır Şehir Müzesi, Öğrenci Mustafa Kemal Heykeli[3] [1] Görseller: Google Haritalar “Mastır Askeri İdadisi”, Melike Ulusoy – Kasım 2024, erişim. 29.11.2024 [2] Görseller: Google Haritalar “Mastır Askeri İdadisi”, Melike Ulusoy – Kasım 2024, erişim. 29.11.2024 [3] Hekeltıraş Murat Daşkın, “Gerçekçi Heykeller”, erişim: 08.01.2025
Azerbaycan-Quba Rayonu, Xınalıq Kəndi, Qızıl Qaya Silsiləsi, Atatürk Zirvəsi: Atatürk Büstü Azerbaycan-Quba Rayonu, Xınalıq Kəndi, Qızıl Qaya Zilsiləsi, Atatürk Zirvəsi: Atatürk Büstü Atatürk’ün bu büstü, Azerbaycan’daki Büyük Kafkas sıra dağlarında yer alan Quba rayonunun (Guba Bölgesi) Xınalıq kəndi (Kınalıg köyü) yakınlarında, Gizylkaya Sıradağlarında (Qızıl Qaya silsiləsində) bulunan Atatürk zirvesindedir. Gizylkaya sıradağlarındaki Atatürk zirvesi, deniz seviyesinden 3756 m yüksekliktedir. 1999 yılında işaretlenen bu yüksekliğe, Atatürk anısına “Atatürk Zirvesi” adı verilmiştir.[1], [2] Aynı sıradağlarında1997 yılında işaretlenen 3751 metre yüksekliği ise, Haydar Aliyev anısına “Haydar Zirvesi” adı verilen yerdir. Atatürk’ün büstü, Azerbaycan’daki bu Atatürk Zirvesindedir.[3] [1]campsiz_adventures, , “Atatürk zirvəsi – Quba rayonunun Xınalıq kəndi yaxınlığında Qızıl Qaya silsiləsində…”, 20.09.2023, erişim: 08.03.2025 [2]TURLAR.AZ, turlar.az, “Atatürk və Heydər zirvələrinə yürüş”, 04.04.2023, erişim: 08.03.2025 [3]Fatih GÖK, youtube.com, “ATATÜRK ZİRVESİ AZERBAYCAN”, 02.10.2018, erişim: 09.03.2025
ARNAVUTLUK, Tiran – Sauk, Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu (Shkolla 9-Vjeçare Publike “Mustafa Qemal Ataturk”): Atatürk Büstü ARNAVUTLUK, Tiran – Sauk, Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu (Shkolla 9-Vjeçare Publike “Mustafa Qemal Ataturk”): Atatürk Büstü Atatürk Büstü, Arnavutluk’un başkenti Tiran’ın Sauk semtinde bulunan Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu (Shkolla 9-Vjeçare Publike “Mustafa Qemal Ataturk”) binası içindedir. [1] Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu (Shkolla 9-Vjeçare Publike “Mustafa Qemal Ataturk”, Tiran – Sauk), Mustafa Kemal Atatürk adını taşıyan Arnavutluk’taki 4 okuldan birisidir. Okul öncesinden 9. sınıfa kadar öğrencilerin bulunduğu okul, devlet okulu olup, eğitim dili Arnavutça’dır. 1996 yılında eğitime açılan okula, 2002 yılında Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün adı verildi.[2] Okul binası içindeki Atatürk büstünün kaidesinde “Mustafa Kemal Atatürk / 1881 – 1938” yazılıdır. Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu (Shkolla 9-Vjeçare Publike “Mustafa Qemal Ataturk”)[3] [1]Görsel: Facebook, “Shkolla 9-Vjeçare Publike “Mustafa Qemal Ataturk””, 24.08.2022, erişim: 17.02.2025 [2]AA, “Tiran’da “Mustafa Kemal Atatürk” okulunun spor tesisleri açıldı”, 19.11.2019, erişim: 15.02.2025 [3]Okul Görselleri: haberler.com, “Türkiye’nin Tiran Büyükelçiliğinden Mustafa Kemal Atatürk Okulu’na spor alanı”, 19 Kasım 2019, erişim: 17.02.2025, [4]Okul Görselleri: haberler.com, “Türkiye’nin Tiran Büyükelçiliğinden Mustafa Kemal Atatürk Okulu’na spor alanı”, 19 Kasım 2019, erişim: 17.02.2025
ARNAVUTLUK, Avlonya (Vlora), Mustafa Kemal Atatürk Lisesi (Gjimnazi ”Mustafa Kemal Ataturk “, Vlorë), Okul Bahçesi: Atatürk Büstü ARNAVUTLUK, Avlonya (Vlora), Mustafa Kemal Atatürk Lisesi (Gjimnazi ”Mustafa Kemal Ataturk “, Vlorë), Okul Bahçesi: Atatürk Büstü Atatürk Büstü, Arnavutluk’un Vlora kentinde bulunan Mustafa Kemal Atatürk Lisesi (Gjimnazi ”Mustafa Kemal Ataturk “, Vlorë) bahçesindedir. Bu okul, Mustafa Kemal Atatürk adını taşıyan Arnavutluk’taki 4 okuldan birisidir ve bunların okulun en büyüğüdür.”[1] Okul, 1964 yılında yapılmıştır.[2] Okulun, 2015 yılındaki öğrenci sayısı 650’dir. [3] Okulun binası önünde, Türk ve Arnavut bayrakları ile Atatürk’ün büstü bulunmaktadır. Ayrıca okul binası içinde Atatürk köşesi ile ikinci bir Atatürk büstü daha vardır. Okul bahçesinde, binanın önündeki Atatürk büstünün kesinde “Mustafa Kemal Atatürk / 1881 – 1938” yazılıdır. [1]TİKA, “TİKA’nın Desteğiyle Arnavutluk’ta 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı”, 23 Nisan 2016, erişim: 14.02.2025 [2]Görsel: Facebook,“Gjimnazi”Mustafa Kemal Ataturk “ ,Vlorë”, erişim: 16.02.2025 [3]TİKA, “Mustafa Kemal Atatürk Lisesi Arnavutluk Başbakanı Edi Rama Tarafından Hizmete Açıldı”, 19 Kasım 2015, erişim: 14.02.2025
ARNAVUTLUK, Avlonya (Vlora), Mustafa Kemal Atatürk Lisesi (Gjimnazi ”Mustafa Kemal Ataturk “, Vlorë), Bina içi: Atatürk Büstü ARNAVUTLUK, Avlonya (Vlora), Mustafa Kemal Atatürk Lisesi (Gjimnazi ”Mustafa Kemal Ataturk “, Vlorë), Bina içi: Atatürk Büstü Atatürk Büstü, Arnavutluk’un Vlora kentinde bulunan Mustafa Kemal Atatürk Lisesi (Gjimnazi ”Mustafa Kemal Ataturk “, Vlorë) bahçesindedir. Bu okul, Mustafa Kemal Atatürk adını taşıyan Arnavutluk’taki 4 okuldan birisidir ve bunların okulun en büyüğüdür.”[1] Okul, 1964 yılında yapılmıştır.[2] Okulun, 2015 yılındaki öğrenci sayısı 650’dir. [3] Okulun binası önünde, Türk ve Arnavut bayrakları ile Atatürk’ün büstü bulunmaktadır. Ayrıca okul binası içinde Atatürk köşesi ile ikinci bir Atatürk büstü daha vardır. Okul binası içindeki Atatürk büstünün kesinde “Mustafa Kemal Atatürk / 1881 – 1938” yazılıdır. ARNAVUTLUK,Avlonya (Vlora), Mustafa Kemal Atatürk Lisesi (Gjimnazi ”Mustafa Kemal Ataturk “, Vlorë), Bina içi: Atatürk Büstü[4] [1] TİKA, “TİKA’nın Desteğiyle Arnavutluk’ta 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı”, 23 Nisan 2016, erişim: 14.02.2025 [2]Görsel: Facebook,“Gjimnazi”Mustafa Kemal Ataturk “ ,Vlorë”, erişim: 16.02.2025, [3]TİKA, “Mustafa Kemal Atatürk Lisesi Arnavutluk Başbakanı Edi Rama Tarafından Hizmete Açıldı”, 19 Kasım 2015, erişim: 14.02.2025 [4]Görsel: Facebook, Universiteti Europian i Tiranës'(n)in albümleri, “UET TOUR – Gjimnazi “Mustafa Qemal Ataturk” Vlorë”, 21.04.2016, erişim: 16.02.2025
Kuzey Makedonya-Merkez Jupa (Center Župa), Mustafa Kemal Atatürk İlköğretimokulu: Atatürk Büstü Kuzey Makedonya-Merkez Jupa (Center Župa), Mustafa Kemal Atatürk İlköğretimokulu: Atatürk Büstü Atatürk’ün bu büstü, Kuzey Makedonya’nın Arnavutluk sınırında yer alan Merkez Jupa (Центар Жупа Centar Župa) belediyesi bölgesinde bulunan Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu bahçesindedir. Makedonca, Arnavutça ve Türkçe dillerinde öğretim yapan okul bahçesindeki Atatürk büstünün kaidesinde Türkçe ve Makedonca olarak, Atatürk’ün adı yazılıdır. “МУСТАФА К. АТАТУРК MUSTAFA K. ATATÜRK 1881-1938” Merkez Jupa (Center Župa): Mustafa Kemal Atatürk İlkokulu, Atatürk Büstü[1] [1]Görsel: mk.wikipedia.org, “ОУ „Мустафа Кемал Ататурк“ – Центар Жупа”, erişim: 22.12.2024
Romanya-Köstence: Atatürk Büstü Romanya-Köstence: Atatürk Büstü Atatürk’ün bu büstü, Romanya’nın Dobruca bölgesindeki Köstence (Constanța) kentinde bulunan Belediye Parkı (Parcul Primăriei / City Hall’s Park) içindedir. Büst[1], Türkiye Cumhuriyeti Bükreş Büyükelçiliğinin destekleri ve Köstence Başkonsolosluğunun girişimiyle yapıldı. Büstün açılışı, Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. yıldönümü vesilesiyle, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün ebediyete intikal edişinin 85. yıl dönümü olan 10 Kasım 2023 tarihinde yapıldı. Açılış töreni Türkiye’nin Bükreş Büyükelçisi Özgür Kıvanç Altan tarafından yapıldı. Açılış törenine, Türkiye’nin Köstence Başkonsolosu Emre Yurdakul, Köstence Belediye Başkanı Vergil Chitac, Köstence İl Meclis Başkanı Mihai Lupu, Romanya Türk Tatar Milletvekili Ahmet Varol, Romanya Türk Demokrat Birliği Milletvekili Hüseyin İbram, Romanya’daki STK temsilcileri, üniversite öğrencileri, soydaş ve vatandaşlar katıldı. Törende bir dakikalık saygı duruşundan sonra her iki ülke milli marşları okundu. Köstence’de açılışı gerçekleştirilen Atatürk büstü, Bükreş, Mecidiye ve Tulcea şehirlerinden sonra ülkenin kamusal alanındaki dördüncü Atatürk büstü oldu.[2] “Törenin ardından Remus Opreanu Salonunda Ovidius Üniversitesi Tarih Fakültesi Dekanı Prof. Plopeanu tarafından “Mustafa Kemal Atatürk” konulu bir sunum gerçekleştirildi. Sunum sırasında Bükreş Büyükelçisi Özgür Kıvanç Altan tarafından katılımcılara hitapta bulunuldu. Cumhuriyetimizin 100. yılında gerçekleştirilen bu anlamlı tören ve açılış için Köstence Başkonsolosu Emre Yurdakul, Köstence Belediyesi ve İl Meclis Başkanlığı’na teşekkür etti. Bükreş Büyükelçisi Özgür Kıvanç Altan ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şöyle dedi: Soydaşlarımızın ve vatandaşlarımızın yaşadığı Köstence için ne kadar özel bir gün! Başkonsolosumuz Emre Yurdakul’a emekleri için teşekkür ediyoruz. Başta İl Meclis Başkanı Mihai Lupu ve Belediye Başkanı Vergil Chițac olmak üzere tüm Romen makamlarına, Romen dostlarımıza şükranlarımızı sunuyoruz.”[3] Köstence, Belediye Parkındaki Atatürk büstü, Bükreş kentinde bulunan Atatürk büstünün, kaidesi biçimi dışında, benzeridir. Bu büstün kaidesinde de “MUSTAFA KEMAL ATATÜRK / Türkiye Cumhuriyeti’nin Kurucusu” Türkçe ve Rumence (Fondatorul Republicii Turcia) Atürk’ün “Yurtta Barış, Dünyada Barış” özlü sözü de Türkçe ve Rumence (Pace m tară, pace în lume) olarak yazılıdır. Köstence, Atatürk Büstü[4] [1]Gazete Balkan, “Köstence Atatürk Büstü açılışından kareler”, 13.11.2023, erişim: 21.12.2024 [2]Hayat Gazetesi, hayat.ro, “Köstence’de Atatürk büstü açıldı”, 10.11.2023, erişim: 18.12.2024 [3]Gazete Balkan, “Köstence’de Atatürk Büstü açıldı”, 11.11.2023, erişim: 21.12.2024 [4]Google Haritalar, “City Hall’s Park (Belediye Parkı)”, Sao Diouani, Fotoğraf – Eyl 2024, erişim: 21.12.2024