Arnavutluk-Elbasan, Rinia Park (Gençlik Parkı): Atatürk Büstü Arnavutluk-Elbasan, Rinia Park (Gençlik Parkı): Atatürk Büstü Atatürk’ün bu büstü, Arnavutluk’un iç kesimlerinde ve Shkumbin Nehri’nin sağ kıyısında yer alan ve orta büyüklükte bir kent olan Elbasan’daki Rinia Park[1] içinde bulunuyor. Büst, Elbasanlı ünlü sanatçı Vladimir Çaridha tarafından yapıldı ve Rinia Park’a 19 Mart 2023’te yerleştirildi.[2] Maltepe Belediye Başkanı Ali Kılıç, Belediye Meclisi’nin 2023 yılı ocak ayı olağan toplantısında, Maltepe Belediyesi olarak yurt dışındaki bütün kardeş kentlerine mektup yazarak, birer Atatürk Parkı ve Atatürk büstü heykeli dikilmesi çağrısında bulunduğunu söylemiştir. [3] Türk devletinin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün Elbasan’daki büstü de Maltepe Belediyesi ve o dönemki başkanı Ali Kılıç’ın hediyesidir[4] Büstün kaidesinde “Mustafa Kemal ATATÜRK / 1881-1938” ile Atatürk’ün “Yurtta Barış, Dünyada Barış” özlü sözü Türkçe, Arnavutça (PAQE NË MËMËDHE, PAQE NË BOTË) ve İngilizce (PEACE AT HOME, PEACE IN THE WORLD) olarak yazılıdır. [1]Landscape, “Rinia Park Elbasan”, erişim: 18.10.2024 [2]elbasani, “Dëmtohet busti i Ataturkut në Elbasan, një qytetar denoncon ngjarjen (Elbasan’da Atatürk’ün büstü hasar gördü, bir vatandaş olayı kınadı)”, erişim: 18.10.2024 [3]Anayurt, “Dünyanın dört bir yanına ‘Atatürk Parkı’ çağrısı”, 02.01.2023, erişim: 18.10.2024, [4] euronews.albania, “Busti i Ataturkut në Elbasan shkakton debat e kundërshti (Atatürk’ün Elbasan’daki büstü tartışma ve tartışmalara neden oldu)”, 18.06.2023, erişim: 18.10.2024 Görseller: 1. Görsel: Euronews Albania, “Busti i Ataturkut në Elbasan: Monumenti në qendër të parkut prodhon debat dhe kundërshti”, erişim: 18.06.2023, 18.10.2024; 2. Görsel: Google Haritalar, “Busti Mustafa Kemal Ataturk (439Q+5Q Elbasan ilçesi, Arnavutluk)”, Loreta Tutulaku, May 2023, erişim: 18.10.2024
Romanya-Köstence, Romanya Müslüman Tatar Türkleri Demokrat Birliği: Atatürk Büstü Romanya-Köstence, Romanya Müslüman Tatar Türkleri Demokrat Birliği: Atatürk Büstü Atatürk’ün bu büstü, Romanya’da faaliyet gösteren “Romanya Türk – Müslüman Tatarların Demokrat Birliği” tüzel kişiliğinin, Köstence (Constanța) kentindeki yerleşkesindedir. Romanya Türk-Müslüman Tatar Demokratik Birliği, Romanya’da Tatar toplumunu temsil eden ve 29 Aralık 1989’da kurulmuş siyasi bir partidir. Romanya Türk-Müslüman Tatar Demokratik Birliği’nin Köstence (Constanța) kentindeki yerleşkesinde iki büst vardır. Büstlerden birisi Atatürk’ün diğeri İsmail Gaspirali’nin büstüdür. Büstlerin olduğu alanda Türkiye, Romanya, Avrupa Birliği ve Romanya Türk-Müslüman Tatar Demokratik Birliği bayrakları da vardır. İsmail Gaspirali (Gasprinskiy) (20 Mart 1851 – 24 Eylül 1914), Kırım Tatarı fikir adamı, eğitimci, yazar-yayıncı, Türk ve İslam toplumlarının eğitim, kültür reformu ve modernleşmeye ihtiyacını betimleyen Türkçü bir aydındır.[1] İsmail Gaspirali’nin büstünün kaidesinde, ”İSMAİL GİSPİRALİ” ve Gaspirali’nin “DİLDE, FİKİRDE, İŞTE BİRLİK”, Atatürk’ün büstünün kaidesinde “MUSTAFA KEMAL ATATÜRK” ve Atatürk’ün “NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE” özlü sözü Türkçe olarak yazılıdır. Romanya Türk-Müslüman Tatarların Demokrat Birliği Yerleşkesi, Mustafa Kemal Atatürk ve İsmail Gaspirali Büstü[2] [1]Vikipedi, “İsmail Gaspıralı”, erişim: 20.12.2024, [2]Büst Görselleri: Google Haritalar, “Democratic Union of Turkish-Muslim Tartars in Romania”, Emil Nechifor, Fotoğraf – Eki 2020, erişim: 20.12.2024
MOĞOLİSTAN, Ulan Batur, Mustafa Kemal Atatürk Okulu, Atatürk Köşesi: Atatürk Büstü MOĞOLİSTAN, Ulan Batur, Mustafa Kemal Atatürk Okulu, Atatürk Köşesi: Atatürk Büstü Atatürk’ün bu büstü, Moğolistan’ın başkenti Ulan Batur’da bulunan Mustafa Kemal Atatürk Okulu binasının içindeki Atatürk Köşesindedir. Atatürk köşesinde, İstiklal Marşı, Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi, Nutuk, Atatürk’ün farklı yerlerde çekilmiş fotoğrafları, Atatürk’ü anlatan Türkçe kitaplar, Türk ve Makedon bayrakları ile buradaki Atatürk büstü bulunuyor. Büstün kaidesinde Atatürk’ün “Öğretmenler! Yeni kuşak sizin eseriniz olacaktır.” özlü sözü Moğolca olarak yazılıdır: (БАГШ НАР АА ШИНЭ ҮЕИЙНХЭН ТА БҮХНИЙ БҮТЭЭЛ БАЙХ БОЛНО.) [1] Ulan Batur, Mustafa Kemal Atatürk Okulu, Atatürk Köşesi[2] [1]TRT Avaz, YouTube, “Moğolistan’daki Atatürk Okulundayız – Dünyadaki Türkiye – TRT Avaz”, 25.01.20217, erişim: 14.12.2024 [2]KAH, YouTube “Moğolistan’da Atatürk Okulu, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı”, 22.04.2023, erişim: 15.12.2024
Kuzey Makedonya-Manastır (Bitola), Manastır Şehir Müizesi: Atatürk Maskı Kuzey Makedonya-Manastır (Bitola), Manastır Şehir Müizesi: Atatürk Maskı Atatürk’ün bu maskı, Kuzey Makedonya’nın Manastır (Битола Bitola) kentinde bulunan Manastır Şehir Müzesi (Müze Bitola) binasının içindeki Mustafa Kemal Atatürk Anı Odasındadır. Mustafa Kemal 1886-1889 yılları arasında, 1845 yılında askeri okul olarak yapılan ve eski Manastır Kışlası olarak bilinen bu binadaki Mektebi Askeri İdadi’de okumuştur. 1974 yılına kadar askeri kışla olarak kullanılan ve 1976 yılında Enstitü ve Müzeye binaya dönüştürüen binada, 1978’te “Mustafa Kemal Atatürk Sergisi açıldı”. 1994‘te, 40 m² alana sahip “Mustafa Kemal Atatürk Anı Odası ve Kalıcı Müze Sergisi” oluşturuldu. 1998 yılında bu alan 120 m² olarak genişletilerek yeniden düzenlendi.[1] 2006’da Türk Genelkurmay Başkanlığı[2], 2013 yılında da Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Türk İş Birliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından tadilatı ve tefrişatı yapıldı. Atatürk Anı Odasında, Atatürk’ün sözleri ve fotoğrafları, okul dönemine ait üniformaları, kitapları, madalyaları ile okuduğu kitaplar ve kendisi hakkında yazılan kitaplar ve diğer eşyaları bulunuyor. Atatürk’ün, eğitimi sırasında aldığı notlar sergileniyor. Anı odası duvarlarında Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş dönemlerine ait Savaş fotoğrafları ve hemen yanında önemli olayların açıklamaları ve özlü sözleri yer alıyor. Işıklı panolarla Büyük Taarruz, Sakarya ve Çanakkale Savaşı Türkçe, Makedonca ve İngilizce dillerinde anlatılıyor. Atatürk Anı Odası’nda, Atatürk’ün bir büstü ve iki rölyefi ile iki de heykeli vardır. Manastır Asteri İdadisi, Atatürk Maskı [3] Atatürk’ün bu maskı Atatürk Anı Odası girişindeki ilk koridorun sonundadır. Maskın altında, Türkçe ve Makedonca olarak Atatürk’ün özlü sözü “YURTTA SULH, CİHANDA SULH”, “МИР ВО 3EMJATA, МИР ВО СВЕТОТ” yazılıdır. Manastır Asteri İdadisi, Atatürk Maskı [4] Manastır Asteri İdadisi, Atatürk Maskı [5] [1]muzejbitola.mk, “Location” (Konum), “Ulusal Kültürel Anıtları Koruma Enstitüsü ve Bitola Müzesi Binası” [2]Hürriyet, hurriyet.com.tr, “Manastır’daki Atatürk Anı Odası yenilendi” [3]YouTube, İsmail Umut Arabacı, “ATATÜRK’ÜN OKULUNA GİTTİK! | MANASTIR ASKERİ İDADİSİ”, 16 Haz 2023, erişim: 01.12.2024 [4]Google Haritalar, “Manastır Askeri İdadisi”, НУ Завод и Музеј Битола – Kas 2020, erişim: 01.12.2024 [5]Google Haritalar, “Manastır Askeri İdadisi”, Ferhat Şenel – Eki 2022, erişim: 01.12.2024
Avustralya-Oberon,Oberon RSL War Memorial: Ataturk Stone Monument (Atatürk Taşı Anıtı) Avustralya-Oberon,Oberon RSL War Memorial: Ataturk Stone Monument (Atatürk Taşı Anıtı) Ataturk Stone (Atatürk Taşı Anıtı)[1], Avustralya’nın, Avustralya’nın Yeni Güney Galler eyaletinde bulunan Oberon kentindeki Oberon War Memorial (Oberon Savaş Anıtı) adındaki Oberon Askeri Müzesinin bahçesindedir. Oberon Savaş Anıtı, Avustralya’nın dâhil olduğu çeşitli çatışmalarda görev almış kişileri anmak için oluşturulmuş askeri bir müzedir. Bu müzenin bahçesinde bulunan Ataturk Stone (Atatürk Taşı Anıtı), Birinci Birinci Dünya Savaşı sırasında Britanya İmparatorluğu’nun ordusunda savaşan Avustralyalı ve Yeni Zelandalı askerlerden oluşan kolordunun (Australian and New Zealand Army Corps / ANZAC) askerleri ve Atatürk anısına yapılmıştır. Anıtın açılışı 18 Aralık 2010 Cumartesi günü yapılmıştır. Anıt, Türkiye’nin ilk cumhurbaşkanı Kemal Atatürk’ün, Birinci Dünya Savaşı’nda Çanakkale Savaşlarında Gelibolu’da yaşamını yitirenlerin annelerine, oğullarının dost bir ülkenin topraklarında huzur içinde yattığını söylediği sözlerinin kaydedildiği Gelibolu’daki Atatürk yazıtının bir kopyasıdır. Atatürk’ün ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki dünyaca ünlü sözleri, anıt taşına İngilizce olarak ve kazınarak yazılmıştır:[2] “Those heroes that shed their blood and lost their lives… You are now lying in the soil of a friendly country. Therefore rest in peace.There is no difference between the Johnnies and Mehmets to us where they lie side by side. Here in the country of ours. You, the mothers, who sent their sons from far away countries. Wipe away your tears. Your sons are now lying in our bosom and are in peace. After having lost their lives on this land, they have become our sons as well. Ataturk, 1934” (“Bu memlekette kanlarını döken kahramanlar! Burada bir dost vatanın toprağındasınız. Huzur içinde uyuyunuz. Sizler Mehmetçikle yan yana koyun koyunasınız… Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı siliniz. Evlatlarınız bizim bağrımızdadır. Huzur içindedirler. Onlar bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlatlarımız olmuşlardır.” Atatürk, 1934”) Anıtta, Atatürk’ün sözleriyle ilgili şu açıklamanın yapıldığı bir de plaket vardır: “These are the words of MUSTAFA KEMAL ATATURK Commander of the 19th Div. 5th Army who fought against the ANZAC Forces in defence of the Gallipoli Peninsular 1915 Later to become the 1st President of MODERN TURKEY” (Bu sözler, 1915 yılında Gelibolu Yarımadası’nın savunmasında ANZAC Kuvvetlerine karşı savaşan 19. Tümen 5. Ordu Komutanı MUSTAFA KEMAL ATATÜRK’ün sözleridir. Daha sonra MODERN TÜRKİYE’nin 1. Cumhurbaşkanı olacaktır.) Görseller[3] [1]Anıt görseli: Places of Pride, “Oberon RSL War Memorial”, erişim: 06.11.2024 [2]Monument Australia, “Ataturk Stone”, erişim: 06.11.2024 [3]Monument Australia, “Ataturk Stone”, erişim: 06.11.2024
Almanya-Bad Kreuznach, Parkhotel Karhaus, Atatürk Salonu: Atatürk’ün Maskı Almanya-Bad Kreuznach, Parkhotel Karhaus, Atatürk Salonu: Atatürk’ün Maskı Atatürk’ün bu maskı, Almanya’nın Bad Kreuznach kentindeki Parkhotel Kurhaus binasında bulunan “Atatürk Salonu”’ndadır. Aralık 1917’de Almanya’ya giden Veliaht Şehzadesi Vahdettin ile ona eşlik eden heyette, orduyu temsilen Mustafa Kemal Paşa (Atatürk) da yer almıştı. Heyet ilk iki gün, Almanya’nın Bad Kreuznach kentinde bulunan, o dönemki Alman genel karargâhı olan ve şu an Parkhotel Kurhaus olan binada konaklamışlardı. Atatürk’ün bu ziyareti anısına otelde, 23 Nisan 1997’de bir “Atatürk Salonu” açıldı. Atatürk Salonu açılması fikrinin sahibi, 1973-1997 yılları arasında Türkiye’nin Mainz Başkonsolosu olarak görev yapan Gürsel Demirok idi. Gürsel Demirok, Atatürk Salonu’nun açılması sürecinde önce Bad Kreuznach Belediye Başkanı Ebbeke ve otelin Hırvat kökenli sahibi Gojko Loncar ile görüşür. Bu kişilerin de olumlu yanıt vermesi üzerine otel binasındaki bir salonun adının “Atatürk Salonu” olarak değiştirilmesi kabul edilir. Bu karar doğrultusunda, iç mimar Barbel Mietzschke ve tasarımcı Galip Yılmabaşar’ın katkılarıyla düzenlenen Atatürk Salonu’na, Atatürk’ün bu maskı da asılmıştır. Maskın altında, Atatürk’ün “Yurtta Barış, Dünyada Barış” özlü sözünün Almancası olan “FRIEDE IM LANDE FRIEDE IN DER WELT” altın varak harflerle yazılıdır.” Yazının altında K. Atatürk imzası vardır.[1] Atatürk Salonu’nda Atatürk’ün bu maskının yanı sıra bir de büstü yer alıyor. Ayrıca İki vitrinde Atatürk’ün yaşamı ve devrimlerine dair belge ve fotoğraflarla onu anlatan kitaplar ile 1917’deki ziyarete ilişkin belgeler de mevcuttur.[2] [1]Medya Günlüğü, Gürsel Demirok “Almanya’daki Atatürk Salonu”, 23.04.2024, erişim: 12.10.2024 [2]DW Türkçe, YouTube, “Atatürk 100 yıl önce Almanya’daydı – DW Türkçe”, 26.10.20217, erişim: 13.10.2024 Görseller: Google Haritalar, Parkhotel Kurhaus, Süleyman Özkan, Ağu 2018
Almanya-Bad Kreuznach, Parkhotel Atatürk Yazıtı : Atatürk’ün Maskı (Giriş Kat) Almanya-Bad Kreuznach, Parkhotel Atatürk Yazıtı : Atatürk’ün Maskı Bad Kreuznach, Parkhotel Kurhaus: Atatürk Maskı[1] Atatürk’ün bu maskı, Almanya’nın Bad Kreuznach kentindeki Parkhotel Kurhaus binasının giriş katındaki Atatürk Yazıtı’nda bulunuyor. Aralık 1917’de Almanya’ya giden Veliaht Şehzadesi Vahdettin ile ona eşlik eden delegasyonda, orduyu temsilen Mustafa Kemal Paşa (Atatürk) da yer almıştı. Heyet ilk iki gün, Almanya’nın Bad Kreuznach kentinde bulunan, o dönemki Alman genel karargâhı olan ve şu an Parkhotel Kurhaus olan binada konaklamışlardı. Atatürk’ün bu ziyareti anısına otelde, 23 Nisan 1997’de bir “Atatürk Salonu” açıldı. Atatürk Salonu açılması fikrinin sahibi, 1973-1997 yılları arasında Türkiye’nin Mainz Başkonsolosu olarak görev yapan Gürsel Demirok idi. Gürsel Demirok, Atatürk Salonu’nun açılması sürecinde önce Bad Kreuznach Belediye Başkanı Ebbeke ve otelin Hırvat kökenli sahibi Gojko Loncar ile görüşür. Bu kişilerin de olumlu yanıt vermesi üzerine otel binasındaki bir salonun adının “Atatürk Salonu” olarak değiştirilmesi kabul edilir. Ayrıca Parkhotel Kurhaus binasının giriş katında, üzerinde Atatürk maskı da olan bir Atatürk Yazıtı olması da kararlaştırılır. Atatürk Yazıtında, Atatürk’ün maskı ve maskın altında da altın varak harflerle Almanca ve Türkçe olarak şu ifadeler yazılıdır: DER GRÜNDER DER REPUBLIK TÜRKEI UND ERSTE STAAT PRÄSIDENT, MUSTAFA KEMAL ATATÜRK (1881-1938), HIELT SICH VOM 19. 20 DEZEMBER 1917 IN DIESEM HOTEL AUF, ZU DER ZEIT SITZ DES GROSSEN HAUPTQUARTIERES 23 APRIL 1997 TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN KURUCUSU VE İLK CUMHURBAŞKANI MUSTAFA KEMAL ATATÜRK (1881-1938) O TARİHTE ALMANYA’NIN GENEL KARARGÂH BİNASI OLAN BU OTELDE 19-20 ARALIK 1917 TARİHİNDE KALMIŞLARDIR. 23 NİSAN 1997 Atatürk maskı da bulunan yazıtın açılışı, 23 Nisan 1997 tarihinde, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri Orgeneral İlhan Kılıç ve Rheinland-Pfalz Eyaleti İçişleri Bakanı Walter Zuber tarafından yapıldı.[2] Otelin girişinde yer alan, Atatürk’ün Almanya’yı ziyaretiyle ilgili bilgiler yer aldığı Atatürk Yazıtı, granitten yapılmıştır ve 170X170 boyutlarındadır.[3] Bad Kreuznach, Parkhotel Kurhaus: Atatürk Yazıtı[4] Kurhaus’taki Atatürk Salonu’nda ise Atatürk’ün ikinci maskı bir maskı vardır. Buradaki Atatürk Maskının altında, Atatürk’ün “Yurtta Barış, Dünyada Barış” özlü sözünün Almancası olan “FRIEDE IM LANDE FRIEDE IN DER WELT” altın varak harflerle yazılıdır.” Yazının altında K. Atatürk imzası vardır.[5] Ayrıca Atatürk Salonu’nda, Atatürk’ün bir büstü, iki vitrinde Atatürk’ün yaşamı ve devrimlerine dair belge ve fotoğraflarla onu anlatan kitaplar ve 1917’deki ziyarete ilişkin belgeler de mevcuttur.[6] [1]Görsel: Google Haritalar, Parkhotel Kurhaus, Handem Erkay Guner, Ara 2023 [2,5]Medya Günlüğü, Gürsel Demirok “Almanya’daki Atatürk Salonu”, 23.04.2024, erişim: 12.10.2024 [3]Atatürk Araştırma Dergisi, atamdergi.gov.tr., Zekiye Kopaçlı “Atatürk’ün Almanya’ya Yaptığı Ziyaretin 80. Yıldönümü Münasebetiyle Almanya’da Parkhotel’de Açılan Atatürk Köşesi”, erişim: 13.10.2024 [4]Görsel: Google Haritalar, Parkhotel Kurhaus, Eyüp Aygün, Haz 2018 [6]DW Türkçe, YouTube, “Atatürk 100 yıl önce Almanya’daydı – DW Türkçe”, 26.10.20217, erişim: 13.10.2024
ABD-Washington DC, Türkiye Cumhuriyeti Washington Büyükelçiliği: Atatürk Heykeli ABD-Washington DC, Türkiye Cumhuriyeti Washington Büyükelçiliği: Atatürk Heykeli Amerika Birleşik Devletleri’nin başkenti Washington DC’deki uluslararası elçiliklerin sıralandığı Embassy Row bölgesinde bulunan iki Atatürk heykelinden birisidir. Heykelin kaidesinde “MUSTAFA KEMAL ATATÜRK / 1881 – 1938” yazılıdır.[1] ABD – Washington DC, T.C. Büyükelçiliği: Atatürk Heykeli Milli Savunma Eski Direktörü, Washington ve Atina Eski Silahlı Kuvvetleri Ataşesi Beyazıt Karataş, 2009 yılında Aydınlık gazetesine verdiği bir röportajında, Türkiye Cumhuriyeti Washington Büyükelçiliğindeki Atatürk heykelinin (ve Atatürk maskının) hikâyesini şöyle anlatıyor:[2] T.C. Washington Büyükelçisi O. Faruk Loğoğlu, 1991-1993 yılları arasında T.C. Washington Büyükelçiliği’nde Kıdemli Askeri Ataşe ve Hava Ataşesi olarak görev yapan, dönemin Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Halil İbrahim Fırtına onuruna verilen akşam yemeğinde, büyükelçilik kabul salonunda yeni bir Atatürk Büstüne ihtiyaç olduğu dile getirir. Bunun üzerine Org. Fırtına, “Sayın Büyükelçim Türkiye’ye döner dönmez bir Atatürk Maskı ve Atatürk Heykeli’ni Büyükelçiliğimize hediye olarak göndermek istiyorum” der. Ekim 2003 ayı içerisinde de Atatürk Maskı ve Atatürk Heykelini Büyükelçiliğe gönderir. Büst ve heykel, Askeri Ataşelik tarafından teslim alınır. 27 Ağustos 2004 tarihinde, T.C. Washington Büyükelçiliği tarafından Türk Dışişleri Bakanlığı’ndan gerekli izinler alındıktan sonra ilk defa bir büyükelçilik bahçesine kaidesi hariç 2.75 metre boyundaki “Mustafa Kemal Atatürk Heykeli” Askeri Ataşelik koordinesinde dikilir. Bu yıldan itibarın 10 Kasım Atatürk’ü anma törenleri bu heykel önünde yapılmaktadır. [1]Vikipedi, “Atatürk Heykeli (Türkiye Büyükelçiliği, Washington)”, erişim: 02.11.2024 [2]Aydınlık, “ABD’nin göbeğine dikilen Atatürk heykeli”, 22.05.2019, erişim: 02.11.2024
Hollanda-Rotterdam, Atatürk ve Çanakkale Müzesi: Atatürk’ün Balmumu Heykeli Hollanda-Rotterdam, Atatürk ve Çanakkale Müzesi: Atatürk’ün Balmumu Heykeli Atatürk’ün bu heykeli, Hollanda’nın Rotterdam kentinde bulunan Bülent Türker’e ait olan, “Kornelis van tollaan 9 3065 DA Rotterdam” adresindeki “Atatürk ve Çanakkale Müzesi” içindedir. Hollanda’nın Rotterdam kentinde yaşayan Bülent Türker, Çanakkale Savaşlarının 100. yılı dolayısıyla 2015’te müze haline getirdi. 8 yıl sonra, Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. Yılı 20023’te müzenin adını “Atatürk ve Çanakkale Müzesi”ne dönüştürdü. Hollanda ve Avrupa’da yaşayan Türk gençlerine tarihi anlatarak Çanakkale’yi, Atatürk’ü ve Türkiye’yi sevdirmeyi amaçlayan müze, randevu sistemiyle ve ücretsiz gezilebilen bir müzedir.[1] Müzede bulunan Atatürk’e ait ya da Atatürk’le ilgili pek çok eşyadan birisi olan ve müzeye 2023’te getirilen Atatürk’ün balmumu heykeli, heykeltıraşlar Bülent – Şenay İşcan çifti tarafından yapıldı. Heykel, Atatürk’ün birebir ölçülerindedir ve Türkiye’de 4 aylık bir sürede yapılarak Hollanda’ya gönderilmiştir.[2] Hollanda, Atatürk ve Çanakkale Müzesi, Atatürk Heykeli[3] Hollanda, Atatürk ve Çanakkale Müzesi, Atatürk Heykeli[4] [1]AA, ”Hollanda’da yaşayan Türker, evini Çanakkale ve Atatürk müzesine çevirdi”,02.02.2024, erişim: 18.11.2024 [2]Bülent Türker, @bulentturkerhollanda, 4 Şubat 2024, erişim: 19.11.2024 [3]YouTube, Rec’in Dünyası, “ATATÜRK MÜZESİ ROTTERDAM Rec Rocero & Bülent Türker Röportajı”, 27 Ekim 2024, erişim: 19.11.2024 [4]Bülent Türker, @bulentturkerhollanda, 4 Şubat 2024, erişim: 19.11.2024
İtalya-Roma, Museo Pietro Canonice: İzmir Atatürk Anıtı Modeli / Rölyefi İtalya-Roma, Museo Pietro Canonice: İzmir Atatürk Anıtı Modeli / Rölyefi Pietro Canonica, İtalyan heykeltıraş, ressam ve bestecidir. Torino Albertina Güzel Sanatlar Akademisi’nde heykeltıraşlık eğitimi aldı. 1929’da İtalya Akademisi’ne seçildi. Başarılı sanat yaşamı nedeniyle 1950’de İtalya Parlamentosu’na ömür boyu senatör seçilen Pietro Canonica, 8 Haziran 1959’da Roma’da hayatını kaybetti. Uluslararası üne sahip bir heykeltıraş olan Canonica, Cumhuriyet’in ilk yıllarında Türkiye’de gerçekleştirdiği büyük çaplı mermer ve bronz heykeller ile Türk sanat tarihinde iz bırakmıştır. Türkiye’deki çalışmaları; Ankara Etnografya Müzesi önündeki “Atlı Atatürk Anıtı” (29 Ekim 1927), Ankara Sıhhiye Zafer Meydanı’ndaki “Mareşal Atatürk Anıtı” (04 Kasım 1927), İstanbul Taksim ‘deki “Cumhuriyet Anıtı” (08 Ağustos 1928)” ve İzmir’deki “İzmir Atatürk Anıtı” (27 Haziran 1932) ile Atatürk büstleridir.(1927-1928)[1] Sanatçının Roma’daki evi ve atölyesi, ölümünden sonra, 1961 yılında müzeye dönüştürülmüştür. “Viale Pietro Canonica, 2, 00197 Roma RM, İtalya” adresindeki müzenin giriş cephesinin önünde bir Alp askerini ve katırını tasvir eden bronz heykeller; zemin ve alt katlarda Pietro Canonica’nın kopyaları ve orijinalleri de dahil olmak üzere eserlerinin ile eskizlerinin sergilendiği odalar vardır. [2] İçinde sanat merkezi ve kafelerin bulunduğu Roma-Villa Borgese park içindeki “Museo Pietro Canonice” içinde; sanatçının Ankara’da yaptığı Atatürk Büstü, İzmir Atatürk Anıtı ve Taksim Atatürk Anıtı (Anıtın Kurtuluş Savaşı kısmı) model/rölyeflerine esas çalışmaları yer alıyor.[3] İtalya’nın başkenti Roma’daki “Museo Pietro Canonice” ve sanatçının bu çalışmaları içinde yer alan İzmir Atatürk Anıtı 1932): Pietro Canonica Müzesi’ndeki İzmir Atatürk Anıtı’nın orijinal eserin kaidesinin rölyefleri. (Tip: Heykel, Yıl: 1932, Malzeme ve teknik: Bronz kaplı alçı, Envanter: env. C.472nin modeli)[4] Pietro Canonica Müzesi’ndeki İzmir Atatürk Anıtı kaidesinin sol yanı[5] Pietro Canonica Müzesi’ndeki İzmir Atatürk Anıtı kaidesinin sağ yanı[6] Kİzmir Atatürk Anıtı: İzmir Cumhuriyet Meydanı’na Millî Mücadele’yi temsil etmek üzere 1932’de dikildi. İzmir valiliği ve belediye tarafından heykeltıraş Pietro Canonica’ya yaptırıldı. Koyu kırmızı renkli Afyonkarahisar mermerinden bir kaide ve Atatürk’ün atlı bronz heykelinden oluşur. Kaidenin üç cephesinde Kurtuluş Savaşı ve zafer konulu bronz kabartma vardır. 27 Temmuz 1932’de açılan anıtın kaidesi, mimar Asım Kömürcü tarafından hazırlandı. Heykel ise Roma’da yapılıp İzmir’e getirildi.[7] Kaide yapımı için 40.000 TL, heykel ve rölyefler için 150.000 TL, meydan düzenlemesi için 50.000 TL olmak üzere toplam 240.000 TL’ye mal oldu. Atatürk heykeli, dikdörtgen prizma şeklindeki kaidenin üzerindedir. Anıtta Atatürk, mareşal üniformasıyla ve savaş yöneten kumandan kimliği ile betimlenmiştir. Sol eliyle atın dizginlerini tutmakta, sağ kolu yere paralel olarak ileri doğru uzanmış işaret parmağı ile Akdeniz’i göstermektedir. Bu duruş, Atatürk’ün “Ordular ilk hedefiniz Akdeniz’dir ileri!” emrini verdiği anı simgelemektedir. Kaidenin üç cephesinde, yan cephelerin yarısını, ön cepheyi tümüyle kaplayan Kurtuluş Savaşı ve zafer konulu bronz kabartma yer almaktadır. Ön yüzde, Kurtuluş Savaşı’na katılan kahraman kadın ve askerlerimiz betimlenmiştir. Ön düzlemde ay yıldızlı bayrağı taşıyan beli hançerli kahraman bir köylü kızı İzmir yolunda ilerlerken görülmektedir. Ön Cephede, bronz harflerle: ”ORDULAR İLK HEDEFİNİZ AKDENİZ’DİR, İLERİ! BAŞKUMANDAN GAZİ MUSTAFA KEMAL, EYLÜL 1922”, Ön cephedeki rölyefin altında: ”BÜYÜK KURTARICIYA İZMİR‘İN MİNNET VE ŞÜKRANI, KURTULUŞ: 9 EYLÜL” yazılıdır. Kaidenin sağ yan kısmında bulunan kabartma Kemalpaşa yolunda Belkahve mevkiinden ordunun İzmir’e yürüyüşünü gösteriyor. Bu sahnede, başkumandan, Belkahve mevkiindeki asırlık çınar ağacı altındaki çeşmeden avuçlarıyla su içmekte ve dört asker bir topu iple dağın tepesine çıkarmaya çalışmaktadır. Ayrıca silâh yüklü bir kağnı ve uzaktan İzmir Körfezi görünüyor. Kaidenin sol yanındaki kabartmada, Türk ordusunun İzmir’e girişinin halkta uyandırdığı sevinç betimlenmiştir. Kabartmanın ayrıntılarına bakıldığında İzmir halkı ve askerlerin kavuşmasının yarattığı sevincin başarıyla verildiği görülür. Tüfeğini havaya kaldırmış bir Türk askeri ve cepheden dönen oğluna sarılmış bir ihtiyar, savaştan dönen babalarını kucaklamaya koşan çocuklar, Asker oğlunu kavuşmanın sevinciyle kollarını havaya kaldırmış başı örtülü kadın bu ayrıntılardan bazılarıdır.[8] Madeni Para Görseli[9] İzmir, Atatürk Anıtı[10] [1]tr.wikipedia.org, “Pietro Canonica”, erişim: 16.09.2024 [2]it.wikipedia.org, “Museo Canonica”, “Pietro Canonica”, erişim: 16.09.2024 [3]Positive Hour with İclal Margariti, “Roma’da Atatürk’le karşılaşmak-Roma”, 29 Ağustos 2020, erişim: 16.09.2024 [4] GÖRSEL:MUSEO PİETRO CANONİCA VE VİLLA BORGHESE, “museocanonica.it, “The taking of Smyrna – Monument to Kemal Ataturk” [5] GÖRSEL: DAILYMOTION, dailymotion.com, “Roma’daki Canonica Müzesi Milli Mücadele dönemi eserlerine ev sahipliği yapıyor” [6] GÖRSEL: DAILYMOTION, dailymotion.com, a.g.video [7]Vikipedi, “İzmir Atatürk Anıtı”, erişim: 18.09.2024 [8]İşte Atatürk, “Atatürk Anıtı, İzmir”, erişim: 18.09.2024 [9] Madeni Para Görseli: cumhuriyetparalari.com, “Pietro Canonica”, 29.10.2023, erişim:26.09.2024 [10]Görsel: Kent Yaşam, Alahattin Gürırmak “Atatürk heykelinin rölyefindeki askerin koluna ne oldu?”, 03.10.2016, erişim: 18.09.2024