Archives

Avustralya-McLaren Vale, Gallipoli Memorial (Gelibolu Anıtı): Atatürk’ün Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi

Atatürk’ün “Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi”, Avustralya’nın Güney Avustralya eyaletinde, Adelaide kent merkezi yakınındaki ”McLaren Vale” kasabasında bulunan “Gallipoli Memorial” (Gelibolu Anıtında) yazılıdır.

Anıt, Birinci Dünya Savaşı sırasında Gelibolu’da görev başında ölen veya çatışmalar sırasında yaşamını yitiren 8.709 Avustralyalı ile 2.721 Yeni Zelandalının anısına yapılmıştır.  25 Nisan 2015 Cumartesi günü açılmıştır.

Masa biçiminde bir beton üzerine yerleştirilmiş anıtta, cilalı siyah granit eğimli iki plaket vardır. Plaketin birisinde Gelibolu haritası ve anıtın ANZAC gününün 100. yılında yapıldığı yazılıdır. (ANZAC, Çanakkale’de Birinci Birinci Dünya Savaşı sırasında Britanya İmparatorluğu’nun ordusunda savaşan, Avustralyalı ve Yeni Zelandalı askerlerden oluşan kolordudur.)

Yan yüzdeki ikinci plakette ise Atatürk’ün Birinci Dünya Savaşı sırasında Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişindeki sözleri İngilizce olarak yazılıdır. Bu sözler şöyledir:

Plaque :

“Those heroes that shed their blood and lost their lives…

You are now lying in the soil of a friendly country. 

Therefore rest in peace.

There is no difference between the Johnnies and Mehmets to us where they lie side by

side here in this country of ours…

You, the mothers, who sent their sons from far away countries.

Wipe away your tears.

Your sons are now lying in our bosom and are in peace.

After having lost their lives on this land, they have become our sons as well.”

Mustafa Kemal Ataturk – 1934
Founder of the Republic of Turkey[1]

Türkçesi:
“Bu memlekette kanlarını döken kahramanlar!

Burada bir dost vatanın toprağındasınız. Huzur içinde uyuyunuz. Sizler Mehmetçikle yan yana koyun koyunasınız… Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı siliniz. Evlatlarınız bizim bağrımızdadır. Huzur içindedirler. Onlar bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlatlarımız olmuşlardır.”

Mustafa Kemal Atatürk – 1934

Türkiye Cumhuriyeti’nin Kurucusu

Atatürk’ün ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki sözlerin kaynağı, Atatürk döneminin İçişleri Bakanlarından Şükrü Kaya’dır. Şükrü Kaya bu sözleri, Atatürk’ün bizzat yazıp kendisine verdiğini söylemiştir. Atatürk’ün sözlerinin aslı ile yabancı dil çevirileri arasında ise fark vardır. Fark; yabancı dildeki çevirilere sözlerin aslında olmayan “bizim için Johnnyler ile Mehmetler arasında bir fark yoktur” (There is no difference between the Johnnies and the Mehmets to us / Il n’y a pas de différence entre les Johnnies et les Mehmets qui reposent côte à côte dans ce pays qui est le nôtre) tümcesinin fazladan eklenmiş olmasıdır. (Ayrıntılı bilgi için lütfen tıklayınız)

[1] Monument Australia, monumentaustralia.org.au, “Gallipoli Memorial”, (Photographs supplied by Stephen Warren, 24-January-2021), erişim: 03.03.2025

Avustralya-Canberre, Campbell, Avustralian War Memorial: Atatürk’ün Fotoğrafları ve Sanat Yapıtı

AVUSTRALYA, Australian War Memorial (AWM): Savaş sırasında ölen tüm Avustralyalılara adanmış ulusal bir savaş anıtı ve müzesidir. Avustralya’nın başkenti Canberra’nın bir banliyösü olan Campbell’dedir. “Treloar Crescent, Campbell ACT 2612, Avustralya” adresindedir.

Müze beş bina ve bir heykel bahçesinden oluşuyor. Müzenin Avustralya Savaş Kayıtları Bölümü, Birinci Dünya Savaşı ile ilgili kayıtların korunmasını sağlamak amacıyla Mayıs 1917’de kuruldu.  Müze galerilerinin ve anma alanlarının çoğu Anıt Binasındadır.[1]

Müzede,  Atatürk konulu kitap ve fotoğraflar ile “Atatürk’ün ad ve resmini içeren bir sanat yapıtı da bulunuyor[2].

Fotoğraflardan birincisi, A05288 erişim numaralıdır.

Australian War Memorial (AWM)’nin Kütüphanesinde Bulunan Atatürk ve Gelibolu Konulu Kitaplar

[1] VİKİPEDİA, wikipedia.org, “Avustralya Savaş Anıtı”

[2] Australian War Memorial, awm.gov.au, “Mustafa Kemal Ataturk”

[3] Australian War Memorial, awm.gov.au, “Ataturk (Mustafa Kemal), uses a motor vehicle to inspect Turkish defences on the perimeter.”

Avustralya-Bayside-Hampton, Hampton RSL Gallipoli Memorial Garden  (Hampton Gelibolu Anıtı Bahçesi): Atatürk’ün Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi

Atatürk’ün Birinci Dünya Savaşında Çanakkale Savaşlarında Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerinin Annelerine Seslenişi, Avustralya’nın Victoria eyaletindeki bir yerel yönetim bölgesi olaln Bayside’de bulunan Hampton RSL Gallipoli Memorial Gardens (Hampton RSL Gelibolu Anıt Bahçesi) anıtında yazılıdır.

Gallipoli Memorial Garden

(Gelibolu Anıt Bahçesi) [4]

Gelibolu Anıt Bahçesi, Birinci Dünya Savaşı sırasında Çanakkele Savaşlarında Gelibolu’da şehit düşen Bayside ilçesinden 92 askerin anısına inşa edildi. Anıt Anıt Bahçe, Friends of Gallipoli Inc. ile birlikte geliştirildi. Resmi açılışı, 16 Nisan 2021’de, hükümetin tüm kademelerinden temsilcilerin ve Türkiye Başkonsolosu Sayın Eser Torun’un huzurunda Gaziler Bakanı’nı temsil eden Milletvekili Nina Taylor tarafından açıldı.[1]

Anıtta, Çanakkale Savaşlarında Gelibolu’da ölen 92 ANZAC kazıcının adları, gömüldükleri Gelibolu’daki mezarlıkları temsil eden on kayanın üzerine tutturulmuş çelik plakalara kazınmıştır. Kayalar, Anzac Koyu kıyılarından Lone Pine’daki en yüksek zirveye kadar yükselen mezarlıkların yüksekliğini simüle eden bir V görünümündedir.

One of the Memorial Rocks to remember the 92 fallen Diggers from Bayside

(Bayside’dan düşen 92 Digger’ı anmak için yapılan Anıt Kayalarından biri)

Anıtın alt şue duvarında (Sub Branch) ise, barış ve dostluğun genel bir uzlaştırıcı mesajını veren Sir John Monash ve Atatürk’e ait iki söz yer alıyor.[2]

Gelibolu Anıt Bahçesinde, Gelibolu Yarımadası’nda bulunanların bir örneğini sunan ve Anma temasına uyan Gelincik, Gelibolu Meşesi ve Biberiye bitkileri bulunmaktadır. Ayrıca anıtın iki yanında, bahçenin tam karşısında bulunan iki adet ‘yalnız çam’ ağacı da Gelibolu’dan gönderilen kozalak tohumlarından yetiştirilmiştir.[3]

Atatürk’ün anıttaki yazıtta yer alan ve Çanakkale Savaşlarında Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişindeki sözleri İngilizce olarlak şöyle yazılıdır:

ATATURK’S WORDS

Those heroes that shed their blood and lost their lives.

You are now living in the soil of a friendly country,

therefore rest in peace.

There is no difference between the Johnnies and the

Mehmets to us where they lie side by side, here in this

country of ours.

You, the mothers, who sent their sons from faraway

countries, wipe away your tears; your sons are now lying

in our bosom and are in peace. After having lost their

Mustafa Kemal Atatürk, 1934

Türkçesi:

“Bu memlekette kanlarını döken kahramanlar!

Burada bir dost vatanın toprağındasınız. Huzur içinde uyuyunuz. Sizler Mehmetçikle yan yana koyun koyunasınız… Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı siliniz. Evlatlarınız bizim bağrımızdadır. Huzur içindedirler. Onlar bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlatlarımız olmuşlardır.”

Atatürk, 1934

Atatürk’ün ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki sözlerin kaynağı, Atatürk döneminin İçişleri Bakanlarından Şükrü Kaya’dır. Şükrü Kaya bu sözleri, Atatürk’ün bizzat yazıp kendisine verdiğini söylemiştir. Atatürk’ün sözlerinin aslı ile yabancı dil çevirileri arasında ise fark vardır. Fark; yabancı dildeki çevirilere sözlerin aslında olmayan “bizim için Johnnyler ile Mehmetler arasında bir fark yoktur” (There is no difference between the Johnnies and the Mehmets to us / Il n’y a pas de différence entre les Johnnies et les Mehmets qui reposent côte à côte dans ce pays qui est le nôtre) tümcesinin fazladan eklenmiş olmasıdır. (Ayrıntılı bilgi için lütfen tıklayınız)

[1]Monument Australia, . monumentaustralia.org.au, “Gallipoli Memorial Garden”, erişim: 02.03.2025

[2]Avustralya Sanal Savaaş Anıtı, vwma.org.au, “Hampton RSL Gallipoli Memorial Gardens (Hampton RSL Gallipoli Memorial Gardens)”, erişim: 02.03.2025

[3] Hampton RSL, www.hamptonrsl.com.au, “Gallipoli Memorial Garden Project”, erişim: 02.03.2025

[4]Görseller: Hampton RSL, www.hamptonrsl.com.au, “Gallipoli Memorial Garden Project”, erişim: 02.03.2025