ABD-NJ Paterson: Atatürk, Gazi ve Şehit Parkı ABD-NJ Paterson: Atatürk, Gazi ve Şehit Parkı Park, ABD’nin New Jersey eyaletindeki Paterson kentindedir. New York’a 30 kilometre uzaklıkta bulunan bu şehirde, 1960’lardan itibaren Türkiye’den gelen göçle birlikte onbinlerce Türk yaşamaktadır. ABD’nin Küçük Anadolu’su gibidir.[1] Atatürk, Şehit ve Gazi Parkı, Paterson’daki Main St ile Eagle Ave ve Knickerbocker Ave kesişimindeki üçgen bir alandır. (Main & Eagle Triangle) Park tanıtım tabelasında ATATÜRK ŞEHİT VE GAZİ PARKI ifadesi vardır. Park tabelasında, parkın Atatürk adlandırmasının, Patersonda faaliyet gösteren ve Türk ekmeği, unlu mamuller ile tatlılar servis eden, 1997’de kurulmuş Taşkın isimli Fırın/ Cafe katkılarıyla yapıldığı da yazılıdır. (ADOPTED BY TASKIN BAKERY) Görsel: Deniz Meltem, “Amerika’daki En Büyük Türk Mahallesi:PATERSON/AMERİKA’DA İNGİLİZCE BİLMEDEN YAŞANABILECEK TEK YER”, 16.12.2022, erişim: 12.02.2025 [1] VOA Türkçe, “Amerika’daki ‘Küçük Anadolu’ olarak bilinen Paterson büyümeye devam ediyor”, 147.11.2024, erişim: 12.02.2025
Avustralya-Hobart, Turkish Memorial (Türk Anıtı): Atatürk’ün Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi Avustralya-Hobart, Turkish Memorial (Türk Anıtı): Atatürk’ün Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi Atatürk’ün “Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi”, Avustralya’nın Tazmanya eyaletinin başkenti Hobart’ta bulunan Turkish Memorial (Türk Anıtında) yazılıdır. “Davey Street, Anglesea Barracks Memorial Gardens, Hobart, 7000” adresindeki Turkish Memorial (Türk Anıtı), Birinci Dünya Savaşı sırasında Gelibolu’da yaşamını yitiren askerleri anısına yapılmıştır. Anıtın açılışı 15 Aralık 2001 Cumartesi günü yapılmıştır. Anıtta, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk’ün Birinci Dünya Savaşı sırasında Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişindeki sözleri İngilizce olarak yazılıdır. Anıtın ön yüzeyinde, Avustralya ve Türk bayraklarının resmedildiği yerdeki yazıtta yer alan bu sözler şöyledir: Front Inscription Those heroes that shed their blood and lost their lives… You are now lying in the soil of a friendly country. Therefore rest in peace. There is no difference between the Johnnies and the Mehmets to us where they lie side by side now here in this country of ours… you, the mothers, who sent their sons from faraway countries wipe away your tears; your sons are now lying in our bosom and are in peace. After having lost their lives on this land they have become our sons as well. Mustafa Kemal Ataturk Commander of Turkish Forces at Gallipoli First President of the Republic of Turkey[1] Türkçesi: “Bu memlekette kanlarını döken kahramanlar! Burada bir dost vatanın toprağındasınız. Huzur içinde uyuyunuz. Sizler Mehmetçikle yan yana koyun koyunasınız… Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı siliniz. Evlatlarınız bizim bağrımızdadır. Huzur içindedirler. Onlar bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlatlarımız olmuşlardır.” Mustafa Kemal Atatürk Gelibolu’daki Türk Kuvvetleri Komutanı Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk Cumhurbaşkanı [1]Moment Australia, monumentaustralia.org.au, “Turkish Memorial”, (Photographs supplied by Arthur Garland, 18-October-2013), erişim: 03.03.2025
Avustralya-Cannington, Canning Anzac Centenary War Memorial (Canning Anzak 100. Yıl Savaş Anıtı): Mustafa Kemal Ataturk’s Tribute (Atatürk’ün Öz Saygısı) ve ANZAC Annelerine Seslenişi Avustralya-Cannington, Canning Anzac Centenary War Memorial (Canning Anzak 100. Yıl Savaş Anıtı): Mustafa Kemal Ataturk’s Tribute (Atatürk’ün Öz Saygısı ve ANZAC Annelerine Seslenişi Mustafa Kemal Ataturk’s Tribute (Atatürk’ün Öz Saygısı), Canning ANZAC Centenary War Memorial’ın (Canning ANZAC Yüzüncü Yıl Savaş Anıtının) dört bölümünden birisidir. Canning ANZAC Centenary War Memorial (Canning ANZAC Yüzüncü Yıl Savaş Anıtı) ANZAC, Çanakkale’de Birinci Birinci Dünya Savaşı sırasında Britanya İmparatorluğu’nun ordusunda savaşan, Avustralyalı ve Yeni Zelandalı askerlerden oluşan kolordudur. (Australian and New Zealand Army Corps) “Civic Gardens, Civic Park, Cannington, 6107” adresindeki Canning ANZAC Yüzüncü Yıl Savaş Anıtı, Birinci Dünya Savaşı’nın Gelibolu Çıkarmasının 100. yıl dönümü ve Avustralya’nın dâhil olduğu çeşitli çatışmalarda görev alan kişileri anısına yapılmıştır. Anıt dört unsurdan oluşmaktadır: Anıt Yolu, Çatışma Alanları, Atatürk’ün Öz Saygısı ve Barış Dileği.[1] 25 Nisan 1915 (Pazar) günü açılan anıt, sanatçı Susanna Castleden tarafından kumlanmış granitten yapılmıştır ve dört unsurdan oluşmaktadır: Anıt Yolu, sanat eserinin fiziksel ve kavramsal temelini oluşturan 1915 tarihli bir ANZAC Koyu haritasına dayanmaktadır. Çatışma Alanları, Avustralyalıların hem kendi topraklarında hem de yurtdışında görev yaptığı çok sayıda çatışmanın anıldığı bir alan olan Koru’da yer almaktadır. Göle giden duvarda Batı Avustralyalı yazar David Whish-Wilson’ın Barış Dileği yer alıyor. Diğer bölüm, Mustafa Kemal Ataturk’s tribute (Atatürk’ün Öz Saygısı) bölümüdür. Burada Türk Ordusu Generali Mustafa Kemal Atatürk’ün acımasızca savaşılan Gelibolu çıkarmasına katılan ANZAC askerleri ile Türk askerlerinin kahramanlıkları ve özverileri anılmaktadır. Bu amaçla yapılmış yazıtta, Atatürk’ün Çanakkale Savaşlarında Gelibolu’da ölenlerin annelerine seslenişindeki sözleri İngilizce olarak yazılıdır: “Mustafa Kemal Ataturk’s tribute – Those heroes that shed their blood and lost their lives. You are now living in the soil of a friendly country therefore rest in peace. There is no difference between the Johnnies and the Mehmets to us where they lie side by side here in this country of ours. You, the mothers, who sent their sons from faraway countries wipe away your tears; your sons are now lying in our bosom and are in peace. After having lost their lives on this land they have become our sons as well.”[2] Türkçesi: “Bu memlekette kanlarını döken kahramanlar! Burada bir dost vatanın toprağındasınız. Huzur içinde uyuyunuz. Sizler Mehmetçikle yan yana koyun koyunasınız… Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı siliniz. Evlatlarınız bizim bağrımızdadır. Huzur içindedirler. Onlar bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlatlarımız olmuşlardır.” Atatürk, 1934 Atatürk’ün ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki sözlerin kaynağı, Atatürk döneminin İçişleri Bakanlarından Şükrü Kaya’dır. Şükrü Kaya bu sözleri, Atatürk’ün bizzat yazıp kendisine verdiğini söylemiştir. Atatürk’ün sözlerinin aslı ile yabancı dil çevirileri arasında ise fark vardır. Fark; yabancı dildeki çevirilere sözlerin aslında olmayan “bizim için Johnnyler ile Mehmetler arasında bir fark yoktur” (There is no difference between the Johnnies and the Mehmets to us / Il n’y a pas de différence entre les Johnnies et les Mehmets qui reposent côte à côte dans ce pays qui est le nôtre) tümcesinin fazladan eklenmiş olmasıdır. (Ayrıntılı bilgi için lütfen tıklayınız) [1] :Monument Australia, . monumentaustralia.org.au, “Canning ANZAC Centenary War Memorial”, erişim: 02.03.2025, (Görseller: Photographs supplied by Harry Frochter) [2]Avustralya Sanal Savaaş Anıtı, vwma.org.au, “Cannington ANZAC Centenary War Memorial”, erişim: 02.03.2025
Avustralya-Brisbane, Gallipoli Memorial (Gelibolu Anıtı): Atatürk’ün Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi Avustralya-Brisbane, Gallipoli Memorial (Gelibolu Anıtı): Atatürk’ün Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi Atatürk’ün Çanakkale Savaşlarında Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi, Avustralya’nın Queensland Eyaleti’nin Brisbane kentinde bulunan Gallipoli Memorial’de (Gelibolu Anıtı’nda) yazılıdır. “Brisbane Gelibolu Anıtı”, 4 Kasım 2008 Salı günü açılmıştır. Anıtının tasarımı tekne şeklindedir. Anıtın dik duvarı, Birinci Dünya Savaşı’nda savaşan ANZAC askerlerinin karşılaştığı engebeli araziyi; cam mozaik karolar, tarihi Gelibolu koyunu ve derin sularını; ANZAC Kuvvetleri bronz arması–Rozeti, yükselen Güneşi temsil ediyor. Anıtta ANZAC Koyu’ndan getirilmiş bir kaya ve çakıl taşları; Atatürk’ün maskı, maskın altında da İngilizce ve Türkçe olarak yazılmış ANZAC annelerine seslenişi bulunuyor. [1] Atatürk’ün bu sözleri şöyledir: “BU MEMLEKETİN TOPRAKLARI ÜSTÜNDE KANLARINI DÖKEN KAHRAMANLAR! BURADA DOST BİR VATANIN TOPRAĞINDASINIZ HUZUR VE SÜKUN İCİNDE UYUYUNUZ SİZLER MEHMETCİKLERLE YANYANA KOYUN KOYUNASINIZ. UZAK DİYARLARDAN EVLATLARINI HARBE GÖNDEREN ANALAR GÖZYAŞLARINIZI DİNDİRİNİZ EVLATLARINIZ BIZIM BAGRIMIZDADIR HUZUR İCİNDEDİRLER VE HUZUR İCİNDE RAHAT RAHAT UYUYACAKLARDIR ONLAR BU TOPRAKTA CANLARINI VERDİKTEN SONRA ARTIK BİZİM EVLATLARIMIZ OLMUŞLARDIR.” 1934, K.ATATÜRK İngilizcesi: Ataturk’s Adress to Mothers of the Fallen in Gallipoli “THOSE HEROES THAT SHED THEIR BLOOD AND LOST THEIR LIVES YOU ARE NOW LYING IN A SOIL OF A FRIENDLY COUNTRY THEREFORE REST INPEACE. THERE IS NO DIFFERENCE BETWEEN THEJOHNNIES AND THE MEHMETS TO US WHERETHEY LIE SIDE BY SIDE HERE IN THIS COUNTRY OF OURS. YOU, THE MOTHERS, WHO SENT THEIR SONS FROM FAR AWAY COUNTRIES WIPE AWAY YOUR TEARS, YOUR SONS ARE NOW LYING IN OUR BOSOM AND ARE IN PEACE AFTER HAVING LOST THEIR LIVES ON THIS LANDTHEY HAVE BECOME OUR SONS AS WELL.” 1934, K.ATATURK Atatürk’ün ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki sözlerin kaynağı, Atatürk döneminin İçişleri Bakanlarından Şükrü Kaya’dır. Şükrü Kaya bu sözleri, Atatürk’ün bizzat yazıp kendisine verdiğini söylemiştir. Atatürk’ün sözlerinin aslı ile yabancı dil çevirileri arasında ise fark vardır. Fark; yabancı dildeki çevirilere sözlerin aslında olmayan “bizim için Johnnyler ile Mehmetler arasında bir fark yoktur” (There is no difference between the Johnnies and the Mehmets to us / Il n’y a pas de différence entre les Johnnies et les Mehmets qui reposent côte à côte dans ce pays qui est le nôtre) tümcesinin fazladan eklenmiş olmasıdır. (Ayrıntılı bilgi için lütfen tıklayınız) [1] Monument Australia, “Gallipoli Memorial”, erişim: 02.03.2025
AVUSTRALYA, Auburn, Auburn Memorial Park, Australian Turkish Friendship Wall (Avustralya Türk Dostluk Duvarı): Atatürk’ün Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi AVUSTRALYA, Auburn, Auburn Memorial Park, Australian Turkish Friendship Wall (Avustralya Türk Dostluk Duvarı): Atatürk’ün Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi ANZAC, Birinci Dünya Savaşı sırasında Britanya İmparatorluğu’nun ordusunda savaşan Avustralyalı ve Yeni Zelandalı askerlerden oluşan Australian and New Zealand Army Corps kolordusunun baş harflerinin kısaltmasıdır. Avustralya’nın Yeni Güney Galler eyaletindeki Batı Sidney’in Auburn banliyösünde “Auburn Memorial Park”, parkta “Auburn Savaş Anıtı”, anıtın arkasında da Australian “Turkish Friendship Wall” (Avustralya Türk Dostluk Duvarı) vardır. Atatürk’ün Çanakkale Savaşlarında Gelibolu’da yaşamını yitiren ANZAC askerlerinin annelerine seslenişi bu duvarda yazılıdır. Auburn Memorial Park[1] Auburn Memorial Park’taki “Auburn Savaş Anıtı”, ön ve arka taraflarına 13 kahverengi mermer tablet iliştirilmiş, büyük, dikey yönelimli bir kumtaşı anıttır. Australian Turkish Friendship Wall (Avustralya Türk Dostluk Duvarı), Birinci Dünya Savaşı sırasında Nisan 1915’te ANZAC’ların Gelibolu’ya çıkışının yüzüncü yılını anısına yapılmıştır. Duvar, Auburn Memorial Park’taki Auburn Savaş Anıtının etrafında yarım daire biçimindedir. Auburn Savaş Anıtı[2] “Auburn Savaş Anıtı” arakasındaki Avustralya Türk Dostluk Duvarının açılışı 28 Şubat 2015 Cumartesi günü yapıldı. Duvarda üç metal plaka / plaket vardır. Plaketlerden birinde Gelibolu siperleri içerikli bir metin, ortadaki plakette yaralı bir ANZAC subayını taşıyan bir Osmanlı askerinin tasviri, üçüncüsünde de Atatürk’ün ANZAC annelerine seslenişindeki sözler İngilizce olarak yazılıdır. Atatürk’ün Çanakkale Savaşlarında Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişindeki bu sözler şöyledir: “THOSE HEROES THAT SHED THEIR BLOOD AND LOST THEIR LIVES… YOU ARE NOW LYINGIN THE SOIL OF A FRIENDLY COUNTRY. THEREFORE REST IN PEACE. THERE IS NO DIFFERENCE BETWEEN THE JOHNNIES AND THE MEHMETS TO US WHERE THEY LIE SİDE BY SİDE HERE IN THIS COUNTRY OF OURS… YOU, THE MOTHERS, WHO SENT THEIR SONS FROM FAR AWAY COUNTRIES, WIPE AWAY YOUR TEARS; YOUR SONS ARE NOW LYING IN OUR BOSOM AND ARE INTHE PEACE. AFTER HAVING LOST THEIR LIVES ON THIS LAND THEY HAVE BECOME OUR SONS AS WELL. MUSTAFA KEMAL ATATÜRK, 1934 Gelibolu’daki Türk Kuvvetleri Komutanı Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk Cumhurbaşkanı” [3] Türkçesi: “BU MEMLEKETİN TOPRAKLARI ÜSTÜNDE KANLARINI DÖKEN KAHRAMANLAR! BURADA BİR DOST VATANIN TOPRAĞINDASINIZ. HUZUR VE SÜKÛN İÇİNDE UYUYUNUZ. SİZLER, MEHMETÇİKLERLE YANYANA, KOYUN KOYUNASINIZ. UZAK DİYARLARDAN EVLATLARINI HARBE GÖNDEREN ANALAR! GÖZYAŞLARINIZI DİNDİRİNİZ. EVLATLARINIZ, BİZİM BAĞRIMIZDADIR. HUZUR İÇİNDEDİRLER VE HUZUR İÇİNDE RAHAT RAHAT UYUYACAKLARDIR. ONLAR, BU TOPRAKTA CANLARINI VERDİKTEN SONRA, ARTIK BİZİM EVLATLARIMIZ OLMUŞLARDIR.” Avustralya Türk Dostluk Duvarındaki Atatürk’ün ANZAC askerlerinin annelerine seslenişinin yazılı olduğu plaket / plaketler.[4] Atatürk’ün ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki sözlerin kaynağı, Atatürk döneminin İçişleri Bakanlarından Şükrü Kaya’dır. Şükrü Kaya bu sözleri, Atatürk’ün bizzat yazıp kendisine verdiğini söylemiştir. Atatürk’ün sözlerinin aslı ile yabancı dil çevirileri arasında ise fark vardır. Fark; yabancı dildeki çevirilere sözlerin aslında olmayan “bizim için Johnnyler ile Mehmetler arasında bir fark yoktur” (There is no difference between the Johnnies and the Mehmets to us / Il n’y a pas de différence entre les Johnnies et les Mehmets qui reposent côte à côte dans ce pays qui est le nôtre) tümcesinin fazladan eklenmiş olmasıdır. (Ayrıntılı bilgi için lütfen tıklayınız) [1] Görsel:Google Maps, “Auburn Memorial Park”, Fotoğraf: APH Pixels – Oca 2024, erişim: 25.02.2025 [2]Görsel: warmemorialsregister.nsw.gov.au, “Auburn War Memorial”, erişim: 25.02.2025 [3]Monument Australia, . monumentaustralia.org.au, “Australian Turkish Friendship Wall”, Fotoğraf: Ron Inglis – 2021, erişim: 25.02.2025 [4]Places Of Pride, “Auburn Memorial Park”, erişim: 25.02.2025,
Ürdün-Salt Türk Şehitliği: Atatürk Rölyefi Ürdün-Salt, Salt Türk Şehitliği: Atatürk Rölyefi Atatürk rölyefi, Ürdün’ün başkenti Amman’ın batısında yer alan “Salt” kentinde bulunan Türk Şehitliği’ndedir. Salt Türk Şehitliği, Ürdün’ün başkenti “Amman’ın 30 km. kuzeybatısında yer alan Salt kasabası merkezinin 500 metre kuzeybatısındaki Salt Şehir Mezarlığı’nın bir bölümünde, eskiden Türk birliğinin karargâhının bulunduğu yerdedir. Birinci Dünya Savaşı esnasında, Türk subay, astsubay, erbaş ve erlerinden şehit olan yaklaşık 300 Türk askeri yatmaktadır. Salt Türk Şehitliği’nin yapımına, şehit düşen Türk askerlerinin naaşlarının Salt Kalesi yakınında bir mağara içinde gömülü olduklarının 1973 yılında öğrenilmesi üzerine başlamış, 1989 yılında Şehitlik Anıtı inşa edilmiş ve geçen süre içinde peyderpey yapılan çalışmalarla bugünkü haline gelmiştir.” [1] Ürdün, Salt – Salt Türk Şehitliği ve Atatürk’ün Rölyefi[2] Şehitlikteki Atatürk rölyefi 1998 yılında yapılmıştır.[3] Atatürk’ün, Ürdün – Salt Türk Şehitliği’ndeki rölyefine esas Kocatepe fotoğrafı, Afyonkarahisar’da bulunan ve Atatürk’ün Büyük Taarruz’u sevk ve idare ettiği Kocatepe’de çekilmiştir. Başkomutan Mustafa Kemal Paşa bu fotoğrafında, 26 Ağustos 1922’de Genelkurmay karargâhında taarruzu izlerken tek başına ve kayalıklar arasında sol elinin başparmağı dudaklarında düşünceli bir şekilde dolaşmaktadır. Fotoğraf, Türk ordusunun resmi fotoğrafçısı Etem Hamdi Tem tarafından çekilmiştir. Şehitlik yerleşkesi duvarındaki Atatürk rölyefinin sağında ve solunda Türkiye ve Ürdün bayrakları, üstünde de Atatürk’ün “Yurtta Barış, Dünyada Barış” özlü sözü yazılıdır. Şehitlikte bir müze de vardır. Müzede Ürdün kralı Abdulah’ın 1937 yılında Atatürk’ün konuğu olarak geldiği Türkiye ziyareti sırasında Atatürk ile birlikte çekilmiş fotoğrafı ve altında da Atatürk’ün dış siyasete yönelik “Dışişlerinde dürüst ve açık olan siyasetimiz özellikle, barış düşüncesine dayanır” özlü sözü Türkçe ve İngilizce olarak yazılıdır. Ürdün, Salt – Salt Türk Şehitliği Müzesi, Atatürk ve Kral Abdullah Fotoğrafı[4] [1]T.C. Amman Büyükelçiliği, “Salt Türk Şehitliği”, 02.11.2023, erişim: 26.12.2024 [2]Görseller: AA, “Ürdün’de Kur’an-ı Kerim’in susmadığı ‘Salt Türk Şehitliği’/ Fotoğraflar”, 21.02.2017 [3] T.C. Amman Büyükelçiliği’nden 16.01.2025 tarihinde e-posta ile alınan bilgi. [4]Atatürk ve Kral Abdullah Görseli: Google Haritalar, “صرح الشهداء الاتراك Salt Türk Şehitliğ”, Hassan Ibrahim, Fotoğraf – Haz 2023, erişim: 26.12.2024
Ürdün-Salt Türk Şehitliği Müzesi: Atatürk’ün Ürdün Emiri Abdullah İle Birlikte Fotoğrafı Ürdün-Salt, Türk Şehitliği Müzesi: Atatürk’ün Ürdün Emiri Abdullah İle Birlikte Fotoğrafı Atatürk’ün bu fotoğrafı, Ürdün’ün başkenti Amman’ın batısında yer alan “Salt” kentinde bulunan Türk Şehitliği’ndeki müzededir. Ürdün, Salt Türk Şehitliği Müzesi, Atatürk ve Kral Abdullah Fotoğrafı[1] Salt Türk Şehitliği, Ürdün’ün başkenti “Amman’ın 30 km. kuzeybatısında yer alan Salt kasabası merkezinin 500 metre kuzeybatısındaki Salt Şehir Mezarlığı’nın bir bölümünde, eskiden Türk birliğinin karargâhının bulunduğu yerdedir. Birinci Dünya Savaşı esnasında, Türk subay, astsubay, erbaş ve erlerinden şehit olan yaklaşık 300 Türk askeri yatmaktadır. Salt Türk Şehitliği’nin yapımına, şehit düşen Türk askerlerinin naaşlarının Salt Kalesi yakınında bir mağara içinde gömülü olduklarının 1973 yılında öğrenilmesi üzerine başlamış, 1989 yılında Şehitlik Anıtı inşa edilmiş ve geçen süre içinde peyderpey yapılan çalışmalarla bugünkü haline gelmiştir.” [2] Ürdün, Salt Türk Şehitliği ve Atatürk’ün Fotoğrafı[3] Şehitlikte bir müzenin açılışı, dönemin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün 02 Aralık 2009 tarihli Ürdün ziyareti sırasında yapılmıştır. Müzede Ürdün kralı Abdullah’ın 1937 yılında Atatürk’ün konuğu olarak geldiği Türkiye ziyareti sırasında Atatürk ile birlikte çekilmiş fotoğrafı ve altında da Atatürk’ün dış siyasete yönelik “Dışişlerinde dürüst ve açık olan siyasetimiz özellikle, barış düşüncesine dayanır” özlü sözü Türkçe ve İngilizce olarak yazılıdır. Mustafa Kemal Atatürk Ürdün Kralı Abdullah ile Ertuğrul Yatı’nda.(05.06.1937)[4] Atatürk’ün, Ürdün – Salt Türk Şehitliği’nde bir de rölyefi vardır. Rölyefe esas Kocatepe fotoğrafı, Afyonkarahisar’da bulunan ve Atatürk’ün Büyük Taarruz’u sevk ve idare ettiği Kocatepe’de çekilmiştir. Başkomutan Mustafa Kemal Paşa bu fotoğrafında, 26 Ağustos 1922’de Genelkurmay karargâhında taarruzu izlerken tek başına ve kayalıklar arasında sol elinin başparmağı dudaklarında düşünceli bir şekilde dolaşmaktadır. Fotoğraf, Türk ordusunun resmi fotoğrafçısı Etem Hamdi Tem tarafından çekilmiştir. Şehitlik yerleşkesi duvarındaki Atatürk rölyefinin sağında ve solunda Türkiye ve Ürdün bayrakları, üstünde de Atatürk’ün “Yurtta Barış, Dünyada Barış” özlü sözü yazılıdır. Ürdün, Salt Türk Şehitliği, Atatürk Rölyefi[5] [1]Atatürk ve Kral Abdullah Görseli: Google Haritalar, “صرح الشهداء الاتراك Salt Türk Şehitliğ”, Hassan Ibrahim, Fotoğraf – Haz 2023, erişim: 26.12.2024 [2]T.C. Amman Büyükelçiliği, “Salt Türk Şehitliği”, 02.11.2023, erişim: 26.12.2024 [3] Görseller:AA, “Ürdün’de Kur’an-ı Kerim’in susmadığı ‘Salt Türk Şehitliği’/ Fotoğraflar”, 21.02.2017, erişim: 26.12.2024 [4]Fotoğraf: İşte Atatürk, “Atatürk’ün Kronolojik Fotoğrafları / Haziran 1937”, erişim: 26.12.2024 [5]Görseller: AA, “Ürdün’de Kur’an-ı Kerim’in susmadığı ‘Salt Türk Şehitliği’/ Fotoğraflar”, 21.02.2017, erişim: 26.12.2024
Azerbaycan-Dağlık Karabağ, Şuşa: Atatürk Caddesi Azerbaycan-Dağlık Karabağ, Şuşa: Atatürk Caddesi Şuşa küçəsi (Atatürk Caddesi), Azerbaycan’ın 66 ilçesinden birisi ve Karabağ Ekonomik Bölgesi’ne ait olan Shusha’daki bir yoldur. Şuşa Atatürk küçəsi (Atatürk Caddesi) Vaftizci Yahya Kilisesi (hristiyan – ermeni_apostolik) yakınındadır.[1],[2] Toplam mesafesi 1,55 km’dir. (5.078,37 fit) [1]Streets of Azerbaijan, “Ataturk, Shusha (Şuşa)”, erişim: 04.06.2025 [2]Streets of Azerbaijan, “Ataturk, Shusha (Şuşa)”, erişim: 04.06.2025
Avustralya-Melbourne, Australien-Turkish Friendnship Memorial (Avustralya Türkiye Dostluk Anıtı): Atatürk’ün Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi Avustralya-Melbourne, Australien-Turkish Friendnship Memorial (Avustralya Türkiye Dostluk Anıtı): Atatürk’ün Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi Atatürk’ün “Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişi”, Avustralya’nın Victoria eyaletinin başkenti Melbourne’de bulunan “Australian Turkish Friendship Memorial” (Avustralya-Türkiye Dostluk Anıtında) yazılıdır. Avustralya Türk Dostluk Anıtı, bir savaş anıtıdır.] Anzak Günü’nün yüzüncü yıl dönümü anısına ve Avustralya-Türk ilişkilerine bir saygı duruşu olarak yapılmıştır. Victoria RSL’nin Türk Alt Şubesi tarafından heykeltıraş Matthew Harding’e yaptırılmış ve finansmanı Avustralya eyalet ve federal kaynaklarından sağlanmıştır. Anıt, iç içe geçmiş deniz sınıfı paslanmaz çelikten yapılmış hilal şeklinde filigran bir çelenktir. Dokuma çelik telleri, çatışmada ölen askerleri sembolize eder. Çelengin önünde, açık renkli granitten elle oyulmuş, geleceği ve dostluğu simgeleyen Avustralya casuarina ve Türk çam kozalağından esinlenerek yapılmış iki tohum kabuğu bulunur. “Çam iğneleri” bakırdan oyulmuştur ve askerlerden ve ailelerinden oyulmuş alıntılar içerir. Platformda mavi taş çakılından yapılmış bir mozaik vardır. [1] Avustralya ile Türkiye arasındaki yakın ilişkiyi anmakta olan anıt 3,8 metre yüksekliğindedir. 13 Nisan 2015’te, Gelibolu çıkarmalarının 100. yıl dönümünde açılmıştır. Anıt tabanında Mustafa Kemal Atatürk’ün ünlü uzlaşma sözleri yazılıdır. Atatürk’ün Çanakkale Savaşllarında Gelibolu’da Yaşamını Yitirenlerin Annelerine Seslenişindeki bu sözler şöyledir: Front Inscription Those heroes that shed their blood and lost their lives … You are now lying in the soil of a friendly country. Therefore rest in peace. There is no difference between the Johnnies and Mehmets to us where they lie side by side …. You, the mothers, who sent their sons from far away countries. Wipe away your tears, your sons are now lying in our bosom and are in peace. After having lost their lives they are now our sons as well. Mustafa Kemal Ataturk 1934[2] Türkçesi: “Bu memlekette kanlarını döken kahramanlar! Burada bir dost vatanın toprağındasınız. Huzur içinde uyuyunuz. Sizler Mehmetçikle yan yana koyun koyunasınız… Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı siliniz. Evlatlarınız bizim bağrımızdadır. Huzur içindedirler. Onlar bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlatlarımız olmuşlardır.” Mustafa Kemal Atatürk – 1934 Atatürk’ün ANZAC askerlerinin annelerine seslenişindeki sözlerin kaynağı, Atatürk döneminin İçişleri Bakanlarından Şükrü Kaya’dır. Şükrü Kaya bu sözleri, Atatürk’ün bizzat yazıp kendisine verdiğini söylemiştir. Atatürk’ün sözlerinin aslı ile yabancı dil çevirileri arasında ise fark vardır. Fark; yabancı dildeki çevirilere sözlerin aslında olmayan “bizim için Johnnyler ile Mehmetler arasında bir fark yoktur” (There is no difference between the Johnnies and the Mehmets to us / Il n’y a pas de différence entre les Johnnies et les Mehmets qui reposent côte à côte dans ce pays qui est le nôtre) tümcesinin fazladan eklenmiş olmasıdır. (Ayrıntılı bilgi için lütfen tıklayınız) [1]Wikipedia, “Avustralya Türk Dostluk Anıtı”, erişinm: 03.03.2025 [2]Monument Australia, monumentaustralia.org.au, “Australian Turkish Friendship Memorial”, (Photographs supplied by Kent Watson / Graeme Saunders, 15-April-2015), erişim: 03.03.2025
Avusturya-Wörgl: Atatürk Çeşmesi (Atatürkbrunnen) Avusturya-Wörgl: Atatürk Çeşmesi (Atatürkbrunnen) Atatürk Çeşmesi (Atatürkbrunnen), Avusturya’nın Tirol eyaletinde yer alan Kufstein ilçesindeki Wörgl kasabasındadır. Wörgler Atatürk Kültür Derneği tarafından 2006 yılında yaptırılarak, Wörgl halkına dostluk simgesi olarak bağışlanmıştır. Bu bilgi çeşme kaidesine de Almanca dilinde yazılıdır. (Der Kulturverein Atatürk widmet diesen, Brunnen der Wörgler Bevölkerung als Symbol der Freundschaft) Çeşme, beton taban üzerine yapılmış metal bir çeşmedir. Bahnhofstrasse 47’deki Atatürk Çeşmesinin yüksekliği 1,6 m, derinlik ve genişliği 1,5 m’dir.[1] [1]Marterl.at, “Tirols Klein-und Flurdenkmäler / Atatürkbrunnen”, 12.02.2020, erişim: 31.01.2025 (Görseller de aynı kaynak)