DÜNYADA ATATÜRK: Türkiye Dışındaki Ülkelerde Bulunan Atatürk'le İlgili Heykeller, Atatürk Adı Verilmiş Yerler ve Atatürk Pulları ile Dünyadan Bakışla Atatürk

Archives

Kanada-Ottowa, Britannia Park and Beach (Britannia Parkı ve Plajı): Ataturk Children’s Playground (Atatürk Çocuk Oyun Alanı)

Kanada-Ottowa, Britannia Park and Beach (Britannia Parkı ve Plajı): Ataturk Children’s Playground (Atatürk Çocuk Oyun Alanı)

Atatürk Çocuk Oyun Alanı (Ataturk Children’s Playground), Kanada’nın başkenti Ottowa’da bulunan Britannia Park and Beach (Britannia Parkı ve Plajı) içindedir.

Ottawa’da bulunan Britannia Park and Beach, 93,6 dönümlük manzarası ve doğal güzelliği vardır. Bu park, canlandırıcı bi’in açık hava deneyimi arayan yürüyüşçüler ve koşucular için ideal olan dingin ve sakin bir ortam sunar. Yemyeşil bitki örtüsü, manzaralı patikalar ve yakındaki nehrin rahatlatıcı sesi, Britannia Park’ı hareketli şehir hayatından kaçmak isteyenler için keyifli bir sığınak haline getirir.[1]

Kentin en büyük parklarından biri olan Brittania Parkı’nın çocuk oyun alanı “Atatürk Parkı” ismini taşıyor. (Ataturk Children’s Playground (Atatürk Çocuk Oyun Alanı)) Bu alan içindeki plakette de, İngilizce ve Fransızca olarak Atatürk’ün 1920 yılında 23 Nisan’ı Çocuk Bayramı ilan ettiği yazıyor.[2]

Harita (Konum) Görselleri[3]

[1]Pacer, “ Britannia Park in Ottawa | Map and Routes (Ottawa’daki Britannia Park | Harita ve Rotalar)”, erişim: 08.05.2025

[2]İrep Çakır / irepcakir, “Kanada’da Atatürk izleri”, 23.04.2025, erişim: 08.05.2025

[3]Moovit, “How to Get to Ataturk children Park Britannia in Ottawa by Bus or Light Rail?”, erişim:08.05.2025

Gambiya- Fajara, Gambiya Silahlı Kuvvetler Eğitim Okulu: Ataturk Classroom (Atatürk Dersliği)

Gambiya- Fajara, Gambiya Silahlı Kuvvetler Eğitim Okulu: Ataturk Classroom (Atatürk Dersliği)

Ataturk Classroom (Atatürk Dersliği), Gambiya Silahlı Kuvvetler Eğitim Okulu’ndadır.

Türkiye ve Gambiya arasında “en üst düzeyde ikili ilişkiler” vardır.  Türkiye ile Gambiya arasında, Şubat 1991’de Gambiya ordusuna yönelik Türk Jandarma Eğitim Timi’nin kurulmasından bu yana, özellikle askeri ve güvenlik alanlarında uzun yıllara dayanan bir işbirliği bulunmaktadır.

Türkiye Batı Afrika ülkesi Gambiya’ya askeri teçhizat ve lojistik destek sağlamış, Gambiya askerlerine eğitim vermiştir. Türk askeri eğitmenleri 2007 yılına kadar Gambiya’ya giderek yaklaşık 7 bin Gambiya askerine eğitim vermiştir. 2007 yılında iki ülke arasındaki eğitim anlaşmasının sona ermesinden sonra, Gambiya birlikleri Türkiye’de eğitim almaya başladı ve o zamandan sonra da Gambiya askerleri Türkiye’yi eğitim için ziyaret etti. Türkiye, aynı yıldan bu yana Gambiya Cumhurbaşkanı’na Türk askeri danışmanı olarak bir jandarma albayını da atamıştır.

“Türkiye, Gambiya ordusu, güvenliği ve diğer hükümet kurumları için rol model bir ülkedir” olup; Gambiya’nın başkenti Banjul’daki Gambiya Silahlı Kuvvetler Eğitim Okulu’na müdür olarak atanmış Türk askker de bulunmaktadır. Binlerce Gambiya askeri, hem ülkelerinde hem de Türkiye’de Türk ordusu tarafından eğitilmiştir. Bunların birçoğu Türk Kara Harp Okulları, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi, Jandarma Komando Okulu, Polis Akademisi ve Türkiye’deki diğer kurumlarda özel eğitim aldılar.

Ayrıca, askeri, emniyet mensupları ile diğer kamu ve özel sektörde görev yapan birçok personel Türkçe dil yeterliliğinin yüksek olduğu Türkiye’deki üniversitelerde yükseköğrenim görmüştür.

Türkiye, yaklaşık 8 bin askeri bulunan Gambiya ordusuna askeri teçhizat da bağışlamıştır. Malzemeler arasında üniforma, bot, fişek ve kemer, su matarası, çadır ve çok sayıda askeri diğer malzeme yer alıyor.[1]

Gambiya’daki Bakau’nun bir sahil banliyösü olan Fajara’da  büyük bir askeri kamp vardır. Gambiya Silahlı Kuvvetlerinin bir kışlası ve eğitim okulu da buradadır.

Fajara’daki Gambiya Silahlı Kuvvetleri Eğitim Okulunda, Atatürk adını taşıyan bir kütüphane (Atatürk Library) bir de derslik (Ataturk Classroom) vardır. Ayrıca yerleşke içindeki binaların birisinin dış duvarında Atatürk’ün “Yurtta Barış, Dünyada Barış” özlü sözü yazılıdır.

Gambiya Silahlı Kuvvetleri personeli Türkiye’de askeri eğitim için Türkçe öğrenirler. Bu eğitimlerini Gambiya Silahlı Kuvvetler Eğitim Okulu’ndaki Atatürk dersliğinde alıyorlar. Gambiya Silahlı Kuvvetleri personeli, Gambiya Silahlı Kuvvetler Eğitim Okulu’nun Fajara kentindeki Atatürk dersliiğinde Türkçe derslerine katılırken, aynı zamanda ‘Atatürk Kütüphanesi’ndeki Türkçe kaynaklara da ulaşabiliyorlar. [2]

GAMBİYA, Fajara, Gambiya Silahlı Kuvvetler Eğitim Okulu,  Ataturk Classroom

Gambiya Silahlı Kuvvetleri personelinin Türkçe eğitimi için, Türkiye’de Milli Savunma Bakanlığı ve Türkiye Maarif Vakfı arasında imzalanan Eğitimde İşbirliği Protokolü ile 2020’de Gambiya’ya öğretmen  ataması da yapılmıştır

Dil eğitimi sayesinde iki ülke ilişkilerine ayrıca katkı sağlanmaktadır.

GAMBİYA, Fajara, Gambiya Silahlı Kuvvetler Eğitim Okulu,  Ataturk Classroom[3]

 

[1]AA, ” Turkey plays key role in Gambia military training Türkiye, (Gambiya’nın askeri eğitiminde kilit rol oynuyor)”, 09.04.2019, erişim: 05.04.2025

[2]Star, “Türkiye’de eğitim almak için çalışıyorlar: Askerler arasında Türkçe seferberliği”, 26.02.2025, erişim: 08.04.2025

[3] gettyimages. Gambia Armed Forces personnel learn Turkish for military training in Turkiye (Gambiya Silahlı Kuvvetleri personeli Türkiye’de askeri eğitim için Türkçe öğreniyor)”, 26.02.2025, erişim: 05.04.2025

ARNAVUTLUK, Elbasan – Peqin, Pajeove: Mustafa Kemal Atatürk Lisesi (Gjimnazi”Mustafa Kemal Ataturk”, Pajovë)

ARNAVUTLUK, Elbasan – Peqin, Pajeove: Mustafa Kemal Atatürk Lisesi (Gjimnazi”Mustafa Kemal Ataturk”, Pajovë)

Pajovo’daki “Mustafa Kemal Atatürk” Lisesi (Gjimnazi”Mustafa Kemal Ataturk”Pajovë), Arnavutluk’un Elbasan iline bağlı Peqin belediyesi bölgesinde yer alan Pajeove adlı yerleşim yerindedir.

Arnavutluk’ta, Mustafa Kemal Atatürk adını taşıyan 4 okul vardır. Bu okullar Atatürk adlandırması yapılmadan önce, Arnavutluk’ta görev yapan Türk askerleri tarafından 1997’den itibaren kardeş okul seçildi. Seçilen kardeş okulların yetkililerince de, bu okullarının adı Mustafa Kemal Atatürk olarak değiştirildi.

Bu okullar şunlardır:

  • Mustafa Kemal Atatürk Lisesi (Gjimnazi ”Mustafa Kemal Ataturk “, Vlorë),

  • Mustafa Kemal Atatürk Lisesi (Gjimnazi”Mustafa Kemal Ataturk”Pajovë),

  • Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu (Shkolla 9-Vjeçare Publike “Mustafa Qemal Ataturk”, Tiran – Sauk)

  • Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu (Shkolla 9-vjeçare “Mustafa Kemal Ataturk”, Tiran – Zall Herr)

Pajovo’daki “Mustafa Kemal Atatürk” Lisesi (Gjimnazi”Mustafa Kemal Ataturk”Pajovë), bu dört okuldan birisidir.

Görseller[1]

[1] Görsel 1-2: wikimapia.org, “Gjimnazi “Mustafa Kemal Ataturk”, Pajovë (Pajovë)”, erişim: 16.02.2025; Görsel 3: Facebook, “Gjimnazi”Mustafa Kemal Ataturk”Pajovë”, 10.05.2017, erişim: 16.02.2025

ABD – Morristown NJ: (TACC) Mustafa Kemal Atatürk Okulu

ABD – Morristown NJ: (TACC) Mustafa Kemal Atatürk Okulu

Mustafa Kemal Atatürk Okulu, ABD’nin New Jersey’deki Morris ilçesi sınırları dâhilindeki Morristown kasabasındadır.

Okul, Turkish American  Community Center’e (TACC) ait bir kurumdur.

Turkish American  Community Center (Türk Amerikan Toplum Merkezi), Türk kültürel mirasını koruma ve kutlama; topluluk içinde birliği ve kültürel anlayışı teşvik etme, Atatürk ilkelerini destekleme ve eğitim programları, toplum etkinlikleri ve kültürel yardımlaşma yoluyla Türk kültürünü Amerikan halkına tanıtma amacıyla 1986’da kurulmuştur.[1]

Mustafa Kemal Atatürk Okulu, yurt dışında yaşayan Türk çocuklarının dilini, kültürünü ve kimliğini koruması, hem aileleriyle güçlü bağlarını sürdürebilmeleri hem de kendilerini iki farklı kültürde ifade edebilmeleri için, öncelikle Türkçe dil eğitimi vermektedir.

Öğrencilerin hem bulundukları ülkenin dil ve kültürüne adapte olabilmelerini, hem de Türk dilini ve kültürünü unutmadan güçlü birer dünya vatandaşı olmalarını amaçlayan okulun misyonu, “yurt dışında yaşayan Türk çocuklarına Türkçeyi etkin bir şekilde öğreterek, dilin sadece bir iletişim aracı değil, aynı zamanda kültürel değerleri taşıyan bir köprü olduğunu aktarmaktır.” Vizyonu “çocukların Türkçe ve Türk kültürü konusunda kendine güvenen bireyler olarak yetişmesi, bu iki değeri günlük hayatlarında kullanabilmeleri ve gelecekte iki kültür arasında köprü görevi görebilmeleridir.”

Eğitim faaliyetleri (2024-2025 dönemi), New Jersey Eğitim Kuruluna kayıtlı resmi bir okul olan Morristown Acton Akademy’nin kiralanan binasında gerçekleştirilmektedir. Okula 4,5-14 yaş çocukları devam etmektedir.

Okulda Cumartesi günleri saat 11:00 Am – 4:00 Pm saatleri arasında sürdürülen eğitim faaliyetleri kapsamında, Türkçe okuma yazma, dinleme ve konuşma becerileri geliştirilmekte; Türk tarihi ve kültürü, marşlar halk dansları, satranç ve Atatürk  ilkeleri ve öğretilmektedir.[3]

[1]Turkish American  Community Center (Türk Amerikan Toplum Merkezi), “Home”, erişim:08.02.2025

[2]Turkish American  Community Center (Türk Amerikan Toplum Merkezi), “MKA Okulu / Vizyonumuz”, erişim:08.02.2025

[3]Türk Amerikan Toplum Merkezi’nden 07.02.2025 tarihli e-posta ile alınan bilgi.

PAKİSTAN, Pencap, Murree Hills, Postal Museum: Atatürk Pulları

PAKİSTAN, Pencap, Murree Hills, Postal Museum: Atatürk Pulları

Postal Museum (Posta Müzesi), Pakistan, Pencap, Murree Hills Genel Postanesi’nin 1. Katındadır.

Pakistan Posta Müzesi Murree’de İngiliz zamanlarına ait çeşitli antika posta eşyaları posta rozetleri, sipariş defterleri, vesayet ücretleri, temel ve tamamlayıcı kurallar, daire düzeni, kılıçlar, mızrak); Pakistan’ın önemli günlerinde basılan posta pulları, 1890, 1918, -1955, 1960 yıllarına ait posta kutuları, çantalar, kilitler, mavi hava posta çantaları, deri çantalar, mühür mumu çantaları, pul kutuları, çeşitli dönemlere ait pullar, telgraflar, fotoğraflar ve posta ile ilgili diğer eşyalar sergilenmektedir.[1]

Pakistan, değişik zamanlarda birçok Atatürk pulu bastırmış bir ülkedir.

Pakistan’ın, Atatürk’ün doğumunun 100. yılı olan 19 Mayıs 1981 tarihinde “BIRTH CENTENARY OF MUSTAFA KEMAL ATATÜRK” (MUSTAFA KEMAL ATATÜRK’ÜN DOĞUMUNUN 100. YILI) konulu bastırdığı pullar da Murree’deki Pakistan Posta Müzesi’nde sergilenmektedir. [2]

[1]The History Of Sub-Continent Through Commemorative Stones (Anma Taşları Aracılığıyla Alt Kıtanın Tarihi), “Pakistan Postal Museum Murree (Pakistan Posta Müzesi Murree)”, 29 Mayıs 2019, erişim: 27.01.2025

[2]Bilgi ve Görseller: Timur Özkan (Gezi ve Araştırma Kitapları Yazarı-  Gezgin), Ocak 2025

ABD, Boston, John F. Kennedy Presidential Library and Museum: ABD Başkanının, Atatürk’ün Ölümünün 25. Yıldönümü İle İlgili Açıklamalarının Ses Kaydı, 4 Kasım 1963. (Remarks on the 25th Anniversary of the Death of Kemal Atatürk, 4 November 1963)

ABD, Boston, John F. Kennedy Presidential Library and Museum: ABD Başkanının, Atatürk Konulu Konuşmasının Ses Kaydı (4 Kasım 1963)

John Fitzgerald Kennedy kısaca JFK (d. 29 Mayıs 1917, Brookline, Massachusetts – ö. 22 Kasım 1963, Dallas, Teksas, ABD), Ocak 1961’den suikasta uğradığı Kasım 1963’e değin Amerika Birleşik Devletleri’nin 35. Başkanı olarak görev yaptı.

John F. Kennedy Presidential Library And Museum, Başkan John F. Kennedy’ye adanmış bir başkanlık kütüphanesi ve müzesidir. Massachusetts eyaletinin Boston kentindedir. Kütüphane ve müze, dönemin başkanı Jimmy Carter tarafından 20 Ekim 1979 yılında temeli atıldı, 23 Ekim 1993 yılında tamamlandı. “Columbia Point, Boston, MA 02125, Amerika Birleşik Devletleri” adresindeki müzede, Kennedy dönemine ait resmi orijinal belgeler ve iletişim bilgilerinin yanı sıra Ernest Hemingway’e ait basılı ve basılmamış yazılar bulunmaktadır. [1]

UNESCO; Atatürk’ün ölümünün 25. yıl dönümünün (1963) tüm dünyada anılmasına karar vererek 1963 yılını “Atatürk Yılı” olarak duyurmuştur. Bu amaçla Atatürk’ün 25’inci ölüm yıldönümü 1963 yılı 10 Kasım’ında bütün dünya radyolarında yayınlanması için bir “Atatürk Plağı” hazırlanmıştır. Bu plakta ABD Başkanı Kennedy, İngiltere Başbakanı Macmillan, General MacArthur, İran Şahı, Almanya Başbakanı Dr. Adenaeur ve Pakistan Devlet Başkanı Eyüp Han, Atatürk hakkında ikişer dakikalık birer konuşma yapmışlardır.

Atatürk’ün manevi kişiliğine büyük bir saygı gösterisi olan bu konuşmalardan, ABD başkanı John F. Kennedy’nin 4 Kasım 1963 tarihli ses kaydı, John F. Kennedy Başkanlık Kütüphanesi ve Müzesinde korunmaktadır.

Başkan Kennedy bu konuşmasında, çağdaş Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk’ün liderliğini övüyor, ABD’nin Türkiye ile tarihsel ilişkisini anlatıyor ve

Türkiye’nin bağımsızlığını ulusal özgüvenin bir örneği olarak nitelendiriyor.[2]

John Fitzgerald Kennedy’nin Atatürk’ün Ölümünün yirmi beşinci yıl dönümü için hazırladığı özel mesajın metni şöyledir:

İNGİLİZCE (Orijinal)

I am honoured to join in commemorating the 25th anniversary of the death of Kemal Ataturk.

The name of Ataturk brings to mind the historic accomplishments of one of the great man of this century, his inspired leadership of the Turkish People, his perceptive understanding of the modern world and his boldness as a military leader.

It is to the credit of Ataturk and the Turkish People that a free Turkey grew out of a collapsing empire and that the new Turkey has proudly proclaimed and maintained its independence ever since. Certainly there is no more successful example of national self reliance then the birth of the Turkish republic and the profound changes initiated since then by Turkey and Ataturk.

Ataturk was deeply interested in the friendly relations that have traditionally existed between Turkey and the United States.

He noted our democratic governments and once said, prophetically, ”We are friends now and we will be much closer friends in the future “.

Our present close alliance can be traced to the firm base prepared by Ataturk for free government in an independent Turkey.

I am proud that United States can be a partner in this alliance linking us to the country of Ataturk and to the ideals which Ataturk helped establish in Turkey and the World.

I salute this great man on the anniversary of his death.[3]

TÜRKÇESİ:

Atatürk’ün ölümünün 25. yıldönümünü anmaya katıldığım için onur duydum. Atatürk adı bu yüzyılın büyük insanlarından birinin tarihsel başarılarını, onun esin kaynağı oluşturacak şekilde Türk halkına önderliğini, çağdaş dünyayı anlamaya dair bakış açısını ve askeri bir önder olarak cesaretini akla getirmektedir.

Ulusal güvencin,  Türkiye Cumhuriyeti’nin doğumundan ve Atatürk ile Türkiye tarafından o zamandan bu yana gerçekleştirilen değişikliklerden daha başarılı bir örneği kesinlikle bulunmamaktadır.

Türkiye ile ABD arasında geleneksel olarak var olan dostane ilişkiler Atatürk’ten derinden etkilenmiştir. O bizlerin demokratik hükümetlerimizi tanımış ve bir keresinde“ Şimdi dostuz ama ileride daha yakın dost olacağız” öngörüsünde bulunmuştur.

Şimdiki yakından ittifakımız Atatürk’ün bağımsız Türkiye için özgür hükümetin hazırladığı sağlam temeli takip etmektedir. ABD’nin bizleri Atatürk’ün dünyada ve Türkiye’de kurmaya yardım ettiği ideallerine ve ülkesine bağlayan bu ittifak içinde ortak olabilmesinden gurur duyuyorum. Ölüm yıldönümünde bu muhteşem adamı selamlıyorum.[4]

Konuşmayı videoya uyarlanmış olarak izlemek için tıklayınız

[1]VİKİPEDİ, tr.wikipedia.org , “John F. Kennedy Başkanlık Kütüphanesi ve Müzesi”

[2]  ohn F. Kennedy Presidential Library And Museum, jfklibrary.org, “Remarks on The 25th Anniversary Of The Death Of Kemal Atatürk 4 November 1963”

[3]Güncel Tarih, gunceltarih.org, John F. Kennedy’den Atatürk Mesajı”

[4]Güncel Tarih, gunceltarih.org, John F. Kennedy’den Atatürk Mesajı”, Çeviri: Doç. Dr. Selahattin Özkan

Rusya-Kemerova, Tomskaya Pisanitsa Müzesi : Dünya Liderleri Zaman Duvarında Atatürk Adı

Rusya-Kemerova, Tomskaya Pisanitsa Müzesi : Dünya Liderleri Zaman Duvarında Atatürk Adı

Rusya’nın Kemerova bölgesinde Tomskaya Pisanitsa Müzesi vardır. Tomsk Pisanitsa Müze-Rezervi, Kemerovo şehrine 50 kilometre uzaklıkta ve 156 hektarlık çam ormanı üzerinde yer almaktadır.

Müzenin araştırma faaliyetleri kaya sanatının ve onun tarihi ve kültürel bağlamının korunması, belgelenmesi ve yorumlanmasına odaklanmaktadır.

“Tomskaya Pisanitsa”, 165 Asya anıtının bilimsel ve sanatsal kopyaları, fotoğrafları, kaya sanatının kopyaları dâhil olmak üzere Rus müzeleri arasında en kapsamlı petroglif fonuna sahiptir. Ayrıca müze koleksiyonunda etnografik, belgesel, sanatsal ve doğa bilimleri koleksiyonları, arkeolojik, nümismatik koleksiyonlar ve diğerleri yer almaktadır

Müzenin altyapısı yıl boyunca faaliyet göstermesine olanak sağlar. Otopark, kafeler, hediyelik eşya dükkânları ve bir köy evinde veya Moğol yurtlarında konaklama olanağı da bulunmaktadır.[1]

Müze alanı içinde dünya tarihi sayfalarına adlarını yazdırmış liderlerin adlarının Rusça olarak yazılı olduğu bir СТЕНА ВРЕМЕНИ (ZAMAN DUVARI) da vardır.[2] 

Zaman duvarındaki liderlerden birisi de Atatürk’tür.(ATATЮPK)[3]

Müzedeki Atatürk’le ilgili bu belirleme ve görseller, gezi ve araştırma kitapları yazarı, birçok gezi kitabının da editörü, gezgin Timur Özkan tarafından yapılmıştır.

[1]Tomskaya Pisanitsa Museum Preserve (Tomsk Pisanitsa Müzesi Koruma Alanı) ,” О музее (Müze Hakkında)”, erişim: 23.01.2025

[2]Ankara Çiğdemi, Timur Özkan, “Dünyada Atatürk’ün Adıyla Karşılaşabileceğimiz 50 Yer”, Kasım 2020, sayı:26, s.9,  erişim: 23.01.2025

[3]ahmetsaltik.net, Timur Özkan: “Dünyada Atatürk’ün Adıyla Karşılaşabileceğimiz 50 Yer”, Mayıs 2016, erişim: 23.01.2025,

Görseller: Timur Özkan

İsrail-Tel Aviv: Kemal Atatürk Caddesi

İsrail-Tel Aviv: Atatürk Caddesi

Atatürk Caddesi (Kamal Mustafa Ataturk St), İsrail’in Tel Aviv kentindedir.[1]

Google Haritalara dayalı olarak; Yafet St. İle İsaac Harif St. Arasında, 266,83 m (875,44 fit) uzunluğundadır. Yafet St., Atatürk Caddesi’nin batısında İsaac Harif St.  İse doğusundadır. Ayrıca Atatürk Caddesi ile kesişen Aristo St., Aristo St.  İle İsaac Harif St. arasında  ise  Socrates St. bulunmaktadır.

Atatürk Caddesi (Kamal Mustafa Ataturk St), İsrail’in Tel Aviv kentindedir.[1]

Google Haritalara dayalı olarak; Yafet St. İle İsaac Harif St. Arasında, 266,83 m (875,44 fit) uzunluğundadır. Yafet St., Atatürk Caddesi’nin batısında İsaac Harif St.  İse doğusundadır. Ayrıca Atatürk Caddesi ile kesişen Aristo St., Aristo St.  İle İsaac Harif St. arasında  ise  Socrates St. bulunmaktadır.

İsrail’de Tel Aviv’deki Atatürk Caddesi dışında, Hayfa kentinde Atatürk Ormanı ile Beer Sheva kentinde Mustafa Kemal Atatürk Meydanı ve bu meydanda bir Atatürk büstü de vardır.

Görsel[2]

[1]he.wikipedia.org, “מוסטפא כמאל אטאטורק(Mustafa Kemal Atatürk)”, erişim:01.11.2024

[2]Wikimedia commons, “File:Kemal Ataturk street in Tel Aviv.JPG”, erişim: 01.11.2024

MALTA-Marsa: Atatürk Caddesi (Triq Atatürk)

Dünyada Atatürk: Ülkelerde Bulunan Atatürk Adı Verilmiş/Yazılmış Yer ve Mekânlar, MALTA-Marsa: Atatürk Caddesi

Malta Hükümeti aldığı bir kararla Marsa’daki Türk Şehitliği yakınlarında, Türk mühendis ve işçilerinin emeğiyle yapılan bir caddeye “Atatürk Caddesi-Triq Atatürk” ismini vermiştir.[1]

Malta Başbakanı, 363.10 sayılı Ek Mevzuatın verdiği yetkiyi kullanarak, Marsa’daki bir caddeye, modern Türkiye’nin babası olarak nitelendirilerek, Atatürk caddesi (Triq Ataturk) adı verilmesini emretmiştir. Başbakanın bu kararı, Resmi Gazete 27 Ağustos 2024 tarih ve 21.304 numaralı resmi gazetede (Govt. Gazette No. 21,304 – Published 27th August 2024) yayımlanmıştır:

Triq arterjali mingħajr isem uffiċjali, li tibda minn Vjal Sir Paul Boffa u tasal sa Triq Aldo Moro, indikata b’linja fuq il-mappa hawn riprodotta, tissemma:

TRIQ ATATURK

MISSIER IT-TURKIJA MODERNA[2]

Atatürk Caddesi adı verilen yer, Marsa’da Sir Paul Boffa Caddesi’nden başlayıp Aldo Moro Caddesi’ne kadar uzanan bölümdür.

Atatürk Caddesi’nin açılışı, caddeye “Atatürk” isminin verilmesi konusundaki çalışmaları takip eden, Türkiye’nin Valetta eski Büyükelçisi merhum büyükelçi Erdeniz Şen’in isteği doğrultusunda 19 Mayıs 2025 tarihinde gerçekleştirildi.

Türkiye’nin Valetta Büyükelçiliğinin osyal medya platformlarından yapılan paylaşımında (tc_valettabe) Malta’daki Atatürk Caddesi’nin açılışı, merhum Büyükelçimiz Sayın Erdeniz Şen’in isteği doğrultusunda 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı’nda gerçekleştirilmiştir.

Caddenin isimlendirilmesi törenine Türkiye’nin Valetta Büyükelçiliği Geçici Maslahatgüzarı Fethi Etem katıldı.

Atatürk Caddesi’nin girişine asılan levhada, üzerinde Atatürk’ün resmi ve imzası ile “Yurtta sulh, cihanda sulh” sözü bulunmaktadır.[3]

Atatürk Caddesi adının yer aldığı tabelada ise Maltaca  olarak Mustafa Kemal Atatürk, Modern Türkiye’nin Kurucusu, 1881-1938 yazılıdır.

Triq Ataturk (Atatürk Caddesi) Görseli[4]

[1] X, Türkiye in Malta, @TC_ValettaBE, Aug 30, 2024. Erişim: 26.01.2025

[2] Electoral Commission Malta (Malta Seçim Komisyonu), Street Naming – 2024 (Sokak İsimlendirme – 2024), s. 24,306 – 24,308, erişim: 26.01.2025

[3] Hürriyet (hurriyet.com.tr), “Malta’da ‘Atatürk’ kararı: İşlek caddeye ismi verildi”, 24, Mayıs 2025, erişim: 15.08.2025

[4] Cemal Alp Eren (cemalalperen), (instagram), “Malta Hükümeti geçtiğimiz günlerde işlek bir caddeye Mustafa Kemal Atatürk’ün adını verdi…”, 08.06.2025, erişim:15.08.2025

Azerbaycan-Bakü, Miniatür Kitab Muzeyi (Miniatür Kitap Müzesi): Minyatür boyutta Atatürk Kitapları

Azerbaycan-Bakü, Miniatür Kitab Muzeyi (Miniatür Kitap Müzesi): Minyatür boyutta Atatürk Kitapları

Miniatür Kitab Muzeyi (Bakü Miniatür Kitap Müzesi) “Bakü, AZ1004, Icherisheher, 1. gala şeridi, 67, Azerbaycan” (9R8M+G2M, Baku 1000, Azerbaycan) adresindedir. *

Bu müze dünyanın ilk ve tek özel minyatür kitap müzesidir. Açılışı 23 Nisan 2002 tarihinde yapılan müze, Bakü – 02.02.1932 doğumlu Salahova Zarifa tarafından kurulmuştur.

Salahova Zarifa Azerbaycan Pedagoji Enstitüsü Filoloji Fakültesi ile Moskova Basım Enstitüsü (editör-yayıncılık fakültesi) mezunudur.  “Cumhuriyet Kitap Cemiyeti” lideridir. Bakü Azerbaycanlı kadınlar derneğinin başkanlığını yürütmektedir ve Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanına bağlı UNESCO işlerinden sorumlu Milli Komisyon üyesidir.

Zafer Nişanı şövalyesi, Ulusal Bilimler Akademisi İnsan Hakları Enstitüsü’nde profesör ve bir “Barış Elçisi”  olan Salahova Zarifa Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanlığı’nın fahri rozeti,  Onur Nişanı,  Onur Diploması,  ulusal “Humay” ödülü, Uluslararası Edebiyat Ödülü, “Altın Kalem” medya ödülü, “Francisk Skorina” madalyası, “Dostluk ve İşbirliği İçin” madalyası,  Anma Madalyası, Azerbaycan’ın Gururu” altın madalyası, Puşkin Madalyası, “Basım öncüsü Ivan Fedotov” madalyası ve “Guinness Dünya Rekorları” sertifikası gibi birçok ödül ve sertifika sahibidir.[1]

Bakü Miniatür Kitap Müzesi 145 metrekare alan üzerine kuruludur. Bugün müzede, 3500’ü Guinness Rekorlar Kitabı standartlarına göre 75×75 mm’ye kadar olan minyatür kitap olmak üzere, 5.800’den fazla mini kitap 39 cam kutuda (2002 yılında açıldığında sadece 25 kasa vardı) sergileniyor. Eski SSCB’de sayfa boyutu 100×100 mm olan kitaplar minyatür olarak kabul ediliyordu. Bu nedenle koleksiyonda o dönemin boyutlarına karşılık gelen minyatür kitaplar da sergileniyor. Koleksiyondaki en nadide örnekler, Japonya’nın Tokyo kentindeki Toppan Yayınevi tarafından yayınlanan 4 mikrokitaptır: Bunlardan biri 0,75×0,75 mm ve 3’ü 2×2 mm ölçülerindedir, ayrıca Alman yayıncıların mikrokitapları: 1 2,0×2,9 mm (Leipzig) ) ve 3,5×3,5 mm (Münih) kitapları da müzede bulunuyor.

Müze koleksiyonunun 2913 nadir minyatür kitabın bulunduğu kısmı, 1 Ekim 2014’te Guinness Rekorlar Kitabı’na dâhil edildi.[2] Böylece “Dünyanın en büyük minyatür kitap koleksiyonu” olarak onaylanmış oldu.71 ülkede basılmış kitapların olduğu müzede, minyatür kitapların yanı sıra farklı büyüteçler yardımıyla okunabilen mikro kitaplar da yer alıyor.[3]

Müzede, Türkiye’den de yapıtlar var: “Kitab-ı Dede Korkut”, “Köroğlu”, Atatürk’ün “Nutuk”u, Alpaslan Türkeş’in “Dokuz Işık”adlı kitabı ile Ümit Yaşar Oğuzcan’ın şiir kitapları, Nazım Hikmet ve Yaşar Kemal’in kitapları Türkiye’ye ait bölümde sergileniyor.[4]

  Atatürk Kitaplarının Görselleri: photos.google.com, “Fotoğraflar”, “Minyatür Kitap Müzesi

[4]TRT AVAZ, “Dünyanın ilk ve tek minyatür kitap müzesi”, erişim: 08.03.2025

*Müze görseli: Bakü Miniatür Kitap Müzesi, Haider Ali Makhdoom, Nisan 2023, erişim: 31.08.2024

[1]MINIBOOKS, “Salahova Zarifa”, erişim: 31.08.2024

[2] MINIBOOKS, “Haqqımızda (Hakkımızda)”, erişim: 31.08.2024

[3] AA, “Fotoğraflar”, “En küçük kitapların en büyük koleksiyonu Guinness’te”, 22.01.2015, erişim: 31.08.2024