Kuzey Makedonya-Merkez Jupa, Kocacık Köyü: Mustafa Kemal Atatürk Anı Evi ve Ali Rıza Efendi Anı Evi Müzesi Kuzey Makedonya-Merkez Jupa, Kocacık Köyü: Mustafa Kemal Atatürk Anı Evi ve Ali Rıza Efendi Anı Evi Müzesi Ali Rıza Efendi Anı Evi Müzesi ve Mustafa Kemal Atatürk Anı Evi, Kuzey Makedonya’nın Merkez Jupa Belediyesine bağlı Kocacık köyündedir. Atatürk’ün anne-baba ve diğer aile üyelerinin yaşadığı Kocacık Köyü’ndeki ev, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından Ali Rıza Efendi Anı Evi Müzesi olarak yapıldı. Bu müze, Kuzey Makedonya hükümetinin 2023 yılında aldığı kararla “Mustafa Kemal Atatürk Anı Evi” adıyla, ulusal kurum statüsüne alındı. Bu kurumla, Mustafa Kemal Atatürk’ün yaşamı ve eserlerinin yanı sıra Kuzey Makedonya Cumhuriyeti için önem taşıyan diğer etnolojik ve tarihi objelerin araştırılması, toplanması, düzenlenmesi, mesleki ve bilimsel olarak işlenmesi, incelenmesi, muhafaza edilmesi, yayınlanması amaçlanıyor.[1] Anı Evi, Kuzey Makedonya ve Türk uzmanları tarafından yapılan arkeolojik araştırmalar ve çevre köy evleri üzerine yapılan incelemeler neticesinde, aslına uygun olarak projelendirilerek yapıldı. Açılışı 19 Mayıs 2014’te yapılan Anı Evininin açılış törenindeki konuşmacılardan; Koca Türk Derneği Başkanı Ertan İzet “Kocacık Köyü’nde Yörük Türkleri olarak yaşamımızı sürdürüyoruz. Atatürk’te bir Yörük’tü. TİKA’nın inşa ettiği bu eser sayesinde bölgenin çehresi değişti. Buraya gelen insanlar bizlere büyük bir saygı duyuyor. Böyle bir liderin babasının ve dedelerinin burada yaşaması bizlere de güven sağlıyor” dedi. Merkez Jupa Belediyesi Eski Başkanı Hasan Mazlam, Anıevi’nin inşa edilmesi sürecinde kendisinin rol aldığını çalışmalara bizzat katıldığını, böyle bir eserin buraya kazandırılmasının kendilerini çok mutlu ettiğini belirterek “Anı Evi’nin Türkiye tarafından inşa edilmesi, Türkiye gibi büyük bir ülke arkamızda algısı oluşturdu. Artık herkese karşı başımız dik geziyoruz. Bu eserin inşa edilmesi 100 yıllık geçmişin mührü oldu” diye konuştu. Birbirinden bağımsız iki evden oluşan anı evi yerleşkesinin alt kısmında kalan yapı akraba evi, üst kısımda olan ev ise Anı Evidir. Akraba evinin giriş katında bir mutfak ve üst katında Mustafa Kemal Atatürk’ün idadi yıllarını yansıtan Manastır Odası bulunuyor. Anı Evinde ise, giriş katında bilgilendirme odası ve bilgi panoları; üst katlarda Ali Rıza Efendi, Zübeyde Hanım, Ali Rıza Efendi’nin baba ve annesi olan Kızıl Ahmet Efendi, Ayşe Hanım ile Mustafa Kemal Atatürk ve kız kardeşi Makbule hanımın çocukluk dönemleri gerçekçi silikon heykelleri bulunuyor. [2] Anı Evi’nin giriş katında ziyaretçilerin yazması için konulan anı defterinin yanında Atatürk’ün hayatını yansıtan ve sürekli oynatılan bir film de vardır. Üst katlardaki balmumundan yapılmış birçok heykel Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Yılmaz Büyükerşen tarafından yapılıp Anı Evi’ne hediye edilmiştir. Atatürk heykeli, Atatürk’ün Manastır Askeri İdadisi yıllarını yansıtan üniformalı balmumu heykelidir.[3] Makedonya hükümetince yapılan arkeolojik kazı sonucu ortaya çıkan iki evin taş temelleri restore edildikten sonra aslına uygun şekilde yapılan Anı evi için 650.000 Euro harcanmıştır. Türk Tarih Kurumu eski Başkanı Yusuf Halaçoğlu, Anı evinin Atatürk’ün baba evi değil, babaannesi Ayşe Hanım’eın eşi dedesi Kızıl Hafız Ahmet Efendi’nin doğduğu ev olduğunu ve Ali Rıza Efendi’nin Selanik’te Atatürk’ün de dünyaya geldiği evde doğduğunu ifade etmektedir.[4] [1]Sözcü, “Kuzey Makedonya’da Atatürk’e anı evi”, 15 Kasım 2023, erişim: 09.12.2024 [2]TİKA “100 Yıllık Geçmişin Mührü Atatürk Anı Evi’ne 10 Bin Ziyaretçi”, 13 Ekim 2015, erişim: 09.12.2024 [3]Sözcü, “Atatürk’ün babasının evi”, 27 Mayıs 2018, erişim: 09.12.2024, [4]Milliyet, “Atatürk’ün babası o evde doğmadı!”, 23.05.2014, erişim: 09.12.2024
Kuzey Makedonya-Gostivar, Zdunje: Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu Zdunje Şubesi (Zdunjë (Zdunye) Mustafa Kemal Atatürk İlkokulu) Kuzey Makedonya-Gostivar, Zdunje: Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu Zdunje Şubesi (Zdunjë (Zdunye) Mustafa Kemal Atatürk İlkokulu) Makedonya’da Türklerin en yoğun olarak yaşadığı kent olan Gostivar’da, Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu (О.У. “Мустафа Кемал Ататурк”) vardır. Bu okul, Gostivar’da Atatürk adı verilmiş okulların merkezidir. Okulun 3 şubesi daha vardır. Bunlar Aşağı Banisa, Yukarı Banisa ve Zdunye köylerindeki Mustafa Kemal Atatürk ilkokullarıdır. Bu şubelerde eğitim 1. sınıftan 4. sınıfa kadar verilmekte; bu şubelerde 4.sınıfı tamamlayan öğrenciler, 5’ten 8’e kadar olan eğitimlerini ise merkez okul Gostivar Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulunda almaktadır. [1] Makedonya’nın Gostivar kentine bağlı Zdunjë (Zdunye) köyündeki Mustafa Kemal Atatürk İlkokulu (Primary School “Mustafa Kemal Ataturk / П.О.У. “Мустафа Кемал Ататурк”- Здуње), Gostivar Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulunun şubelerinden birisidir. Zdunye Köyü’nden yurtdışına çalışmaya giden gurbetçilerin yurtdışında teşkilatlanmasıyla kurulan Zdunye Derneği, Mustafa Kemal Atatürk İlkokulu’na 2022 yılında donanım desteği yapmıştır. Bu kapsamda “İlkokulun yıllarca kullanılan ve eskiyen okul tahtalarını değiştirilerek yerine manyetik tahtalar hediye edildi. Okul tahtalarının yanı sıra ilkokulun kütüphanesine Türkçe, Arnavutça ve Makedonca kitap ile yazıcı için toner ve kâğıt desteğinde bulunuldu. Zdunye köyündeki Mustafa Kemal Atatürk İlkokulu, 2025 yılında Gostivar Belediyesi tarafından da kapsamlı bir onarıma alınmıştır. Bu amaçla, okul binası koşulları elverişsiz olan bir binadan, iç ve dış alan açısından tamamen tadil edilmiş okul binasına dönüştürülmüştür.[2] [1]Facebook, “Mustafa Kemal Atatürk Belediye İlköğretim Okulu – Gostivar”, “BALKANLAR’DA TÜRK KÜLTÜRÜ, KÜLTÜR, TARİH, AKTÜALİTE DERGİSİ, “MAKEDONYA’ DA MUSTAFA KEMAL ATATÜRK İSİMLİ İLKÖĞRETİM OKULU VAR”, EYLÜL EKİM 2008, s.70-71 / Muhamedali Zeynula, 28.01.2009 (okul görseli: 03.09.2017), erişim: 28.05.2025 [2]Vardarpress, “Zdunye’dekiAtatürk İlkokulu Onarıldı”, erişim: 29.05.2025
Kuzey Makedonya-Gostivar, Yukarı Banisa: Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu Yukarı Banisa Şubesi (Yukarı Banisa Mustafa Kemal Atatürk İlkokulu) Kuzey Makedonya-Gostivar, Yukarı Banisa: Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu Yukarı Banisa Şubesi (Yukarı Banisa Mustafa Kemal Atatürk İlkokulu) Makedonya’da Türklerin en yoğun olarak yaşadığı kent olan Gostivar’da, Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu (О.У. “Мустафа Кемал Ататурк”) vardır. Bu okul, Gostivar’da Atatürk adı verilmiş okulların merkezidir. Okulun 3 şubesi daha vardır. Bunlar Aşağı Banisa, Yukarı Banisa ve Zdunye köylerindeki Mustafa Kemal Atatürk ilkokullarıdır. Bu şubelerde eğitim 1. sınıftan 4. sınıfa kadar verilmekte; bu şubelerde 4.sınıfı tamamlayan öğrenciler, 5’ten 8’e kadar olan eğitimlerini ise merkez okul Gostivar Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulunda almaktadır. [1] Makedonya’nın Gostivar kentine bağlı Yukarı Banisa köyündeki Mustafa Kemal Atatürk İlkokulu (Primary School “Mustafa Kemal Atatürk” – Yukarı Banisa / П.О.У. “Мустафа Кемал Ататурк”) da Gostivar Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulunun şubelerinden birisidir. Makedonya’nın kuzeybatısındaki Gostivar şehrine bağlı Yukarı Banisa köyündeki bu okul, Türk Belediyeler Birliği (TDBB) ile üye belediyeleri Pendik, Üsküdar, Bayrampaşa Belediyelerinin katkıları ve Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı’nın (TİKA) ortaklığı ile 2012 yılında inşa edildi. [2] 1.200 öğrenci kapasiteli Mustafa Kemal Atatürk İlkokulu Balkanlar’ın en büyük Türk Okuludur. Kasım 2012’deki açılış törenine, Makedonya Devlet Bakanı Hadi Nezir, TİKA Başkanı Serdar Çam, Türkiye’nin Üsküp Büyükelçisi Görol Sökmensüer, TDBB Kurucu Başkanı ve İstanbul Milletvekili Erol Kaya, Makedonya’daki Türk Demokratik Partisi Genel Başkanı Kenan Hasip, TİKA Makedonya Koordinatörü Mahmut Çevik, İstanbul’un Bayrampaşa Belediye Başkanı Atilla Aydıner, Gostivar Belediye Başkanı Rufi Osmani, çok sayıda yerel kurum temsilcisi ile öğrenciler ve yöre halkı katıldı. TİKA Başkanı Serdar Çam törende yaptığı konuşmada, “Bu proje Türkiye’nin, Türk halkının sevgisini ve saygısını yansıttığını düşünüyoruz. Aynı şekilde dost ve kardeş Makedonya devletinin yükünü biraz olsun alabilmişsek onun mutluluğunu yaşıyoruz. Bizim kültürümüzde annenin, babanın bir de yaşa bakılmaksızın öğretmenin eli öpülür. Biz binayı yaptık. Bundan sonra esas görev eli öpülesi öğretmenlere düşüyor” şeklinde konuştu.[3] Görsel[4] [1]Facebook, “Mustafa Kemal Atatürk Belediye İlköğretim Okulu – Gostivar”, “BALKANLAR’DA TÜRK KÜLTÜRÜ, KÜLTÜR, TARİH, AKTÜALİTE DERGİSİ, “MAKEDONYA’ DA MUSTAFA KEMAL ATATÜRK İSİMLİ İLKÖĞRETİM OKULU VAR”, EYLÜL EKİM 2008, s.70-71 / Muhamedali Zeynula, 28.01.2009 (okul görseli: 03.09.2017), erişim: 28.05.2025 [2]Türk Belediyeler Birliği, “Balkanlar’ın “En büyük Türk Okulu” birliğimizin katkıları ile açıldı”, erişim: 29.05.2025 [3] T24, “Makedonya’da, Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu hizmete açılldı”, 23 Kasım 2012, erişim: 28.05.2025 [4]Facebook, Yukari Banisa, “Yukari Banisa Okulu M.K.A”, 01.04.2014, erişim: 29.05.2025
Kuzey Makedonya-Gostivar: Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu Kuzey Makedonya-Gostivar: Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu (О.У. “Мустафа Кемал Ататурк”), Makedonya’ın Gostivar kentindedir. Merkez okul Gostivar’daki bina olmak üzere, okulun 3 şubesi daha var. Onlar da Aşağı Banisa, Yukarı Banisa ve Zdunye köylerindeki ilkokullardır. Bu şubelerde eğitim 1. sınıftan 4. sınıfa kadar verilmektedir. Bu şubelerde 4.sınıfı tamamlayan öğrenciler, 5’ten 8’e kadar olan eğitimlerini devam ettirmek için merkez okula gelmektedir. Merkez binadaki derslik sayısı 21’dir. Makedonya’da Türklerin en yoğun olarak yaşadığı kent olan Gostivar’daki Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu, daha önce “Petre JOVANOSKI” adı bir ilkokul idi. Bu okul adının “Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu” olarak değiştirilme süreci şöyle gerçekleşti: Okula daha önce adı verilmiş olan Petre JOVANOSKİ, Gostivar Halk kahramanıdır. Yaklaşık 50 yıl okul bu adla anılmıştır. Ad değişikliği için ilk girişim 2006 yılının Mart ayında yapıldı. Okul Öğretmenler Kurulu ve Yönetim Kurulunun ortak kararıyla okul adının Mustafa Kemal ATATÜRK olarak değişmesini istendi. Bu amaçla Mart ayı içerisinde Eğitim Bakanlığına ve Gostivar Belediyesi yönetimine yazı gönderildi. Yazının görüşülmesi ve değerlendirilmesi üç ay sürdü. Bu sırada Gostivar Belediye Başkanı Sn. Nevzat BEYTA da bu konuyla yakından ilgilendi. O zamanki Eğitim Bakanı Sn. Aziz POLOJANİ’nin onayıyla da 18 Temmuz 2006 tarihinde okulun adı “Mustafa Kemal ATATÜRK” olarak değiştirildi. Ad değişikliğinde T.C. Üsküp Büyükelçisi Sn. Tamer KARAKAŞ’ın hem Belediye Başkanı hem de Eğitim Bakanıyla görüşmesi duruma olumlu yönde etki etti. Ayrıca Türk Demokratik Partisi Genel Başkanı Sn. Kenan HASİPin de büyük gayreti oldu. Eğitim Bakanı Aziz POLOJANİ’nin da olumlu tavrıyla isim değişikliği gerçekleşti. Okulun resmi açılışı 07. 09. 2006 tarihinde yapıldı. Açılışa T.C. Üsküp Büyükelçisi Sn. Tamer KARAKAŞ, Askeri Ateşe Sn. Tevfik ALGAN, TOP Başkanı Sn. Dr. Kenan HASIP, Gostivar Belediye Başkanı Sn. Nevzat BEYTA, aydın kişiler, öğretmenler, öğrenciler, veliler ve civar yerleşim yerlerinde yaşayan Türkler katıldı 19 Mayısın okul günü olarak belirlendiği okulda 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı ilk defa 2004 yılında Türkiye ile eş zamanlı kutlandı. Makedonya devletine ve Eğitim Bakanlığına bağlı olan bu okula; kardeş okullar başta olmak üzere, Makedonya’daki TİKA (Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı), Türkiye’deki Tekirdağ ve Eyüp Belediye Başkanları ve Rumeli Türkleri Vakfı tarafından değişik zamanlarda çeşitli yardımlar yapılmıştır. Gostivar Mustafa Kemal Atatürk İlköğretim Okulu 2004-2007 yılları arasında Türkiye’den İstanbul Eyüp Ergenekon İlköğretim Okulu, Alibeyköy’de Mehmet Akif Ersoy İlköğretim Okulu, İstanbul Üçşehitler İlköğretim okulu, Bayrampaşa İlköğretim Okulu; Tekirdağ 50. Yıl İlköğretim Okulu, Öğretmen Mediha Mehmet Tetikol İlköğretim Okulu, Namık Kemal ve Edine 75. Yil İlköğretim Okulu, Süleyman Paşa İlköğretim Okulu; Bursa Manisa’da Çağatay Ulusoy İlköğretim Okulu ile kardeş okul olmuştur. [1] Görsel[2] [1]Facebook, “Mustafa Kemal Atatürk Belediye İlköğretim Okulu – Gostivar”, “BALKANLAR’DA TÜRK KÜLTÜRÜ, KÜLTÜR, TARİH, AKTÜALİTE DERGİSİ, “MAKEDONYA’ DA MUSTAFA KEMAL ATATÜRK İSİMLİ İLKÖĞRETİM OKULU VAR”, EYLÜL EKİM 2008, s.70-71 / Muhamedali Zeynula, 28.01.2009 (okul görseli: 03.09.2017), erişim: 28.05.2025 [2] Facebook, “Gostivar – Mustafa Kemal Atatürk İ.O.”, 23.03.2025, erişim: 28.05.2025
Kuzey Makedonya-Biotala (Manastır): Atatürk’e Âşık Eleni Karinte’nin Evi Kuzey Makedonya-Biotala (Manastır): Atatürk’e Âşık Eleni Karinte’nin Evi Mustafa Kemal Atatürk, 1896’dan 1899’a kadar Manastır Askeri Lisesi’nde okudu. Bir efsaneye göre, Mustafa Kemal Atatürk’ün en büyük aşkı Bitola’dandı ve o da güzel kız Eleni Karinte’ydi. Eleni, ana caddedeki (Sirok Sokak) evi olan tanınmış bir aileden gelen bir Ulah ve Hıristiyan kızıydı. Bir Türk’e (Müslüman) âşık olmak, ailesi için büyük bir utançtı ve efsaneye göre, Lerin’e (Florina) gönderildi, burada onun hakkında her türlü iz kayboldu. Birçok kişi Eleni Karinte ve Mustafa Kemal’e “Balkan Romeo ve Juliet” der.[1] Anlatıldığına göre aşkları, Atatürk’ün askeri idadide okurken, İdadi’ye çıkan Sirok Sokak’taki evlerinin balkonunda oturan Eleni Karinte’yle göz göze gelmeleriyle başlamıştır. Senarist Aneta Şiyakova tarafından, bu aşkın filmi yapılmış, tiyatroya konu olmuş ve kitaplar yazılmıştır.[2] Bir zamanlar Bitola’da yaşadığı ev, bugün turistik bir çekim merkezidir. Eleni Karinte’nin bir zamanlar yaşadığı Bitola’daki ev[3] Eleni Karinte’nin Mustafa Kemal Atatürk’e yazdığı bir mektup vardır. Bu mektup, Ulusal Kültür Anıtlarını Koruma Enstitüsü ve Müze Biotala’ya dönüştürülmüş olan Manastır Askeri İdadi’deki “Atatürk Anı Odası” duvarında sergilenmektedir. Ayrıca Başkent Üsküp’teki “Makedon Bağımsızlık Mücadelesi Müzesi” (Museum of the Macedonian Struggle for Independence) binasında, Atatürk heykelinin yanında, Eleni Karinte’nin de balmumundan yapılmış bir heykeli bulunmaktadır. [1] Bitola.İnfo, “Eleni Karinte – The Great Love of Mustafa Kemal Ataturk (Eleni Karinte – Mustafa Kemal Atatürk’ün Büyük Aşkı)”, erişim: 07.12.2024 [2] HABERTÜRK, haberturk.com, yazarlar, Muharrem Sarıkaya “Eleni Karinte…” 14.11.2010, erişim: 07.12.2024 [3] Görseller: Bitola.İnfo, “Eleni Karinte – The Great Love of Mustafa Kemal Ataturk (Eleni Karinte – Mustafa Kemal Atatürk’ün Büyük Aşkı)”, erişim: 07.12.2024
Kuzey Makedonya-Biotala (Manastır), Manastır Şehir Müzesi: Mustafa Kemal Atatürk Anı Odası Kuzey Makedonya-Biotala (Manastır), Manastır Şehir Müzesi: Mustafa Kemal Atatürk Anı Odası Mustafa Kemal Atatürk Anı Odası, Kuzey Makedonya’nın Manastır (Битола Bitola) kentinde bulunan “National Instute for Preservation of Momuments of Culture and Museum Bitola” (Ulusal Kültür Anıtlarını Koruma Enstitüsü ve Müze Biotala) binası içindedir. “Kliment Ohridski Br. 18, 7000 Bitola” ardesinde bulunan ve “Manastır Şehir Müzesi” olarak da bilinen Müze Bitola, Bitola’nın en önemli kültürel ve tarihi eserlerinden biri olan, askeri okul olarak yapılmış “eski kışla” binasında yer alıyor. Osmanlı Devleti için önemli bir yere sahip Makedonya’nın Manastır şehrinde Askeri İdadisi açılması kararı 1845 yılının ikinci yarısında alınmış; 1846 yılında eğitim öğretime hazır hale getirilmiştir.[1] Balkan Savaşları döneminden 1974 yılına kadar askeri kışla olarak kullanılan bina, 1976 yılından bu yana Enstitü ve Müze binası olarak kullanılıyor. Mustafa Kemal, 1886’da girdiği, eski Manastır Kışlası olarak bilinen bu binadaki Mektebi Askeri İdadi’den (Askeri Lise) 1899’da mezun oldu. Bugün müze bünyesinde Mustafa Kemal Atatürk anı odası ve kalıcı bir müze sergisi bulunmakta, ayrıca yıl boyunca çeşitli kültürel etkinlikler düzenlenmektedir. Müzede ilk olarak 1978’te “Mustafa Kemal Atatürk Sergisi açıldı”. 1994 ‘te, 40 m² alana sahip bölümde “Mustafa Kemal Atatürk Anı Odası ve Kalıcı Müze Sergisi” oluşturuldu. 1998 yılında Makedonya Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti arasında imzalanan antlaşmayla, bu alan 120 m²’ye çıkarılarak yeniden düzenlendi. Açılışını 3 Ekim 1998’de dönemin Makedonya Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Kiro Gligorov ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel yaptı.[2] Askeri İdadi’deki Atatürk Anı Odası, 2006’da da Türk Genelkurmay Başkanlığı tarafından tekrar düzenlendi.[3] Son olarak da Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Türk İş Birliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından, 2013 yılında okul binasının restoresi ile Atatürk Anı Odasının tadilatı ve tefrişatı yapıldı. Atatürk Anı Odasında, Atatürk’ün sözleri ve fotoğrafları, okul dönemine ait üniformaları, büstü, kitapları, madalyaları ve diğer eşyaları bulunuyor. Duvarlarda Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş dönemlerine ait Savaş fotoğrafları ve hemen yanında önemli olayların açıklamaları yer alıyor. Atatürk’ün, eğitimi sırasında aldığı notların da sergilendiği Atatürk Anı Odası’nın içerisinde Atatürk’ün okuduğu kitaplar ile Atatürk hakkında yazılan kitapların yer aldığı bir bölüm; kitaplığın karşısında 15 dakikalık “Güneşin adı Kemal Atatürk” belgeselinin izlendiği yer vardır. Belgeseli oturarak izlemek isteyenler için, ekranın karşısında Manastır’ın eski dönemlerini yansıtan sandalyeler bulunuyor. Atatürk’ü tanıtıcı film ve belgesellerin Türkçe, İngilizce ve Makedonca izlenebildiği sistemin de bulunduğu odada, ışıklı panolarla Büyük Taarruz, Sakarya ve Çanakkale Savaşı da bu dillerde anlatılıyor. Ziyaretçiler, duygu ve düşüncelerini, anı odasında bulunan anı defterine yazarak ifade edebiliyorlar. Atatürk Anı Odası’nda ziyaretçilerin O’nun düşünce yapısını daha iyi anlayabilmeleri için Atatürk’ün birçok özlü sözü üç dilde (Türkçe, İngilizce ve Makedonca) yazılmış ve duvarlara asılmıştır. Müzedeki Atatürk Anı Odası’nda, Atatürk büstü, rölyefi, yüz maskı ile iki heykeli de bulunuyor. Heykellerden birincisi, Atatürk’ün balmumundan yapılmış “17 yaşında Atatürk” heykelidir. Heykeli yapan, Prof. Dr. Yılmaz Büyükerşen’dir.[4] Mustafa Kemal’in Askerî İdadi dönemindeki öğrenci hâlini yansıtan heykelin üzerinde okul üniforması da yer almaktadır. İkinci heykel “Manastır Askeri İdadisi Öğrencisi Mustafa Kemal” heykelidir. Bu heykel, Genel Kurmay Başkanlığı tarafından yaptırılarak mezuniyetinin 112 yılında Manastır Müzesi’nde Atatürk Anı Odası’na hediye edildi.[5] Mustafa Kemal Atatürk Anı Odası ve Kalıcı Müze Sergisi Görselleri (muzejbitola.mk): [1]Atatürk Ansiklopedisi, ataturkansiklopedisi.gov.tr, “Manastır Askeri İdadisi” [2]muzejbitola.mk, “Location” (Konum), “Ulusal Kültürel Anıtları Koruma Enstitüsü ve Bitola Müzesi Binası” [3]Hürriyet, hurriyet.com.tr, “Manastır’daki Atatürk Anı Odası yenilendi” [4]Eskişehir BB, eskisehir.bel.tr, “Başkan / Biyografi” [5]OdaTv, odatv.com, , “Atatürk’ün eğitim gördüğü Askeri İdadisi turistlerin ilgi odağı”
Kosova-Mitrovica: Kemal Atatürk Sokak Kosova-Mitrovica: Kemal Atatürk Sokak Kemal Atatürk Sokak, Kosova’nın kuzeyinde bir şehir ve belediye merkezi olan Mitroviça’dadır. Kemal Atatürk Sokak, Rruga Agim Hajrizi’den başlayan Rexhep Mitrovica’nın son bölümünden başlar, Shemsi Ahmeti’ye kadar devam eder. Toplam mesafesi 102,01 metredir. (334,67 fit)
Kırgızistan-Oş (Ош): Mustafa Kemal Atatürk Parkı Kırgızistan-Oş (Ош): Mustafa Kemal Atatürk Parkı Mustafa Kemal Atatürk Parkı, Kıgızistan’ın Ош (Oş) kentindedir. Oş (Ош), Mustafa Kemal Atatürk Parkı[1] Harita konumunda; doğu ve batıda Şota Rustaveli Caddesi, kuzeyde Muminova Sokak ve güneyde Rıspay Abdulkadirov Sokak arasındaki alanda kalan ağaçlık bir parktır. Park 2015 yılında açıldı. Parkın açılış töreninde şehrin belediye başkanı Aytmamat Kadyrbaev, “Peyzaj ve olanaklarla uygun koşullar yaratmak, çocukların ve yetişkinlerin temiz havada daha fazla zaman geçirmesine olanak tanıyacak; Sovyet döneminden beri bu park sahipsiz ve terk edilmiş durumda. 3-3,5 ay içerisinde park alanının tamamen yeniden inşası için çalışma yapıldı. İyileştirilmesi için 11 milyon som tahsis edildi; bunun 7 milyonu ARIS organizasyonu ve 4 milyonu yerel bütçe tarafından sağlandı. Parkta rekreasyon, insanların birbirine yakınlaşmasına, ahlaki gelişime ve eğitime katkı sağlayacak, çevreye saygıyı öğretecek” dedi. Parkın toplam alanı 15 bin metrekaredir.[2] Parkta, yürüyüş yolları, restoran, spor ve çocuk oyun alanları ile Atatürk’ün bir büstü bulunmaktadır. Parkın giriş kapısında “МУСТАФА КЕМАЛ АТАТУРК СЕЙИЛ БАГЫ” (MUSTAFA KEMAL ATATÜRK PARKI) yazılıdır. Oş (Ош), Mustafa Kemal Atatürk Parkı[3] [1] Google Maps, Oš, Osh City, Google Street View, Kas 2015 [2] 24.KG, “В Оше после полной реконструкции открылся парк имени Ататюрка” (Oş’ta Atatürk Parkı … açıldı), 01.09.20215, erişim: 07.01.2025 [3]Görseller: YouTube, Osh Walker (Oş Yürüyüşçüsü) “город Ош, Черемушка, Парк Мустафа ата турк | Park Mustafa ata turk” (Oş şehri, Cheryomushka, Mustafa at Türk Parkı | Park Mustafa Ata Türk),22 Mar 2021, erişim: 24.11.2024
Kırgızistan-Bişkek: Atatürk Parkı Kırgızistan-Bişkek: Atatürk Parkı Atatürk Parkı, Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’tedir. Park, 1957-1958 yıllarında SSCB “Bilimler Akademisi Botanik Bahçesi” olarak kurulmuştur. 1962 yılında arboretum şehir yürütme komitesine devredildi. O dönemde mevcut alan yaklaşık 5 hektardı. Daha sonra 1963 yılında park alanı geniş bir alana genişletilerek adı “Dostluk” olarak değiştirildi. 1967’de “Druzhba” kültür ve rekreasyon parkına dönüştürüldü. 1972’de parka “Kırgız SSC’nin 50 yılı” adı verildi. Park alanı, 1992 yılında dönemin belediye başkanı Ömürbek Abakirov’un 225 sayılı kararıyla alanı 107 hektar olarak belirlendi. Parka, 1996 yılında modern Türkiye’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk Vakfına 49 yıllığına kiralandı ve park, “Kemal Atatürk” adını aldı. 2002 yılında hükümet parkı tarihi ve kültürel bir anıt ilan etti ve özel koruma altına alındı.[1],[2] “Parkın alanı 74 hektardır. Parkın zemin katı, parkı üçgenlere bölen çapraz sokakların uzandığı iki daire şeklinde yapılmıştır. Parkta 40’a yakın ağaç türü yetişiyor. Parkın yaklaşık %65’i yaprak döken ağaçlarla kaplıdır ve parkın %35’i iğne yapraklıdır. En yaygın olanları huş ağacı, ıhlamur, planoblanş, sarıçam ve Bolle kavağıdır. Parkın arazisinde bir dönme dolap, bir çocuk yarış pisti ve bir kahkaha odası bulunmaktadır. Orta sokakta mimari biyonik tarzında yapılmış bir kafe “Bermet” di var.”[3] Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), 2015 yılında Atatürk heykelinin de yer aldığı parkın giriş kısmında çevre düzenlemesi yaptı. Türkiye’nin Bişkek Büyükelçiliği denetiminde, kentin güneyindeki Cerrah Prof. Dr. İsa Ahunbayev Caddesi’nde yer alan Atatürk Parkı’nın giriş kapısı, parkeleri, çöp kutuları, oturma grupları, Atatürk büstünün kaidesi ve ışıklandırma yenilendi; büstün etrafındaki alan yapay çimle kaplandı. Çevre düzenlemesi yapılan park, Büyük Önder Atatürk’ün ebediyete intikalinin 77. yılı dolayısıyla düzenlenen anma programının ardından düzenlenen törenle Büyükelçi Metin Kılıç ve Bişkek Belediye Başkanı Kubanıçbek Kulmatov tarafından açıldı. [4] Parkta Atatürk’ün bir heykeli de bulunuyor. Bişkek, Atatürk Parkı[5] Heykel alanına yerleştirilen TİKA’ya ait bir yazıtta da (levha) Türkçe ve Kırgızca olarak şu bilgilendirme yapılmıştır: ΑΤΑΤΥΡΚ ΠΑРКЫ БУЛ СЕЙИП БАГЫНА 1995-ЖЫЛЫ КӨРҮНҮКТҮҮ САЯСИЙ ЖАНА АСКЕР ИШМЕРИ ТУРК РЕСПУБЛИКАСЫНЫН АЛГАЧКЫ ПРЕЗИДЕНТИ МУСТАФА КЕМАЛ АТАТҮРКТҮН ЫСМЫ ЫЙГАРЫЛГАН. АТАТҮРК ПАРКЫНЫН АЙЛАНА-ЧӨЙРӨСҮН ОҢДОО ИШТЕРИ 2015-ЖЫЛЫ ТИКА ТАРАБЫНАН АТКАРЫЛДЫ (Google Maps, “Statue of Mustafa Kemal Ataturk”, Alaattin Durmaz, Tem 2024) ATATÜRK PARKI BU PARKA 1995 YILINDA BÜYÜK DEVLET ADAMI VE BAŞKOMUTAN, TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NIN BIRINCI CUMHURBAŞKANI MUSTAFA KEMAL ATATÜRK’ÜN İSMİ VERİLMİŞTİR ATATÜRK PARKININ ÇEVRE DÜZENLEMESİ 2015 YILINDA TIKA TARAFINDAN GERÇEKLEŞTİRİLMİŞTİR [1]azattyk.org, “Ататүрк паркы: Мэрия 43 гектар жерди кайтаруу аракетин баштайт (Atatürk Parkı: Belediye 43 hektarlık alanın restorasyon çalışmalarına başlayacak)”, 14.05.2024, erişim: 22.11.2024 [2]tourism.meria.kg, “”, erişim: 22.11.2024 [3]ru.wikipedia.org, “Парк Ататюрка (Бишкек) (Atatürk Parkı (Bişkek))”, erişim: 22.11.2024 [4]HABERLER.COM, “Tika, Bişkek’teki Atatürk Parkı’nda Çevre Düzenlemesi Yaptı”, 10.11.2015, erişim:22.11.2024 [5]Görseller: Görtourister.ru, “Большой парк с памятниками ближе к южной окраине города”, Eylül 2017, erişim: 22.11.2024
İtalya-Roma: Mustafa Kemal Atatürk Caddesi İtalya-Roma: Mustafa Kemal Atatürk Caddesi Mustafa Kemal Atatürk Caddesi, İtalya’nın başkenti Roma’dadır. Viale Umberto Tupini ile Viale della Tecnica arasındadır. Aynı yere Viale dell’Umanesimo ve Viale dei Primati Sportivi’nin kesişimi de vardır. İki caddenin arasındaki toplam mesafesi 39,23 metre (128,70 fit) olan bölüm Largo Mustafa Kemal Atatürk’tür.